Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler GÜMRÜKTEN ALINAN VERGİ, RESİM VE FONLAR

GÜMRÜKTEN ALINAN VERGİ, RESİM VE FONLAR

Yazar : Eski Hesap Uzmanı İhsan AKKOY
Dergi : Kasım 1986

İHSAN AKKÖY
Baş Hesap Uzmanı

Türk Gümrük Mevzuatı içinde yer alan 1615 sayılı Gümrük Kanunu genellikle usul hükümlerini taşıyan 180 maddelik bir kanundur. Bu kanun tebliğlere de benzeteceğimiz, yaklaşık 1570 maddelik bir yönetmelik ile uygulamada sorulara cevap vermeye çalışmaktadır.

Gümrüklerden alınan vergi, resim ve harçlar usul yönünden Gümrük Kanunu, tahsilat yönünden de 6183 Sayılı AATÜHK hükümlerine bağlıdırlar. Şu kadar ki, Gümrük Kanununda «gümrük vergisi» deyiminin tekil olarak kullanılması münhasıran gümrük vergisini, «gümrük vergileri» şeklinde çoğul olarak kullanılması ise gümrüklerden alman bütün vergi ve resimleri ifade etmektedir. (Gümrük Kanunu Madde 1). Gümrük Kanunu 1972 yılında kanunlaştığı zaman gümrük vergileri ve resimlerden başka ayrıca şu anda gümrüklerde alman Konut Fonu ve ithalat Fonu (istikrar Fonuna Katılma Payı) mevcut değildi. Bu nedenle, kanımızca Gümrük Kanununun 1. maddesinde vergi ve resim deyimleri fonları da içine almaktadır; zira bunun aksi bir düşünce tarzı vergi usul hukuku yönünden fonları boşlukta bırakmak anlamına gelirci, bu düşünce tarzı gerek kamu gelirlerinin sıhhatli bir şekilde toplanması amacı gerekse objektif kamu hukuku uygulaması ile bağdaşmaz.

Şimdi Gümrüklerden alman vergi, resim ve fonları açıklamaya ve değerlendirmeye çalışalım:
Gümrüklerden alman vergi, resim ve tonlar
1 — Gümrük Vergisi,
2 — Rıhtım Resmi,
3 — ithalde Alman Damga Vergisi,
4 — Belediye Payı,
5 — KDV,
6 — istikrar Fonuna Katılma Payı,
7 — Konut Fonumdur.
Söz konusu vergi resim ve fonlar aşağıda kısaca izah edilmiştir.
1 — Gümrük Vergisi : CİF kıymet üzerinden alınır. Bilindiği üzere gümrük vergisi advolarem ve spesifik olarak her mal için ayrı ayrı Gümrük Giriş Tarife Cetveli esas alınarak Bakanlar Kurulunca belirlenir. (G.K. Md. 4). En son 21.11.1984 ve 34/8793 sayılı kararname ile değiştirilen G.G.T.C. halen yürürlüktedir. Gümrük Yönetmeliği ise (11.4.1984 gün ve 18369 sayılı Resmi Gazetede yayınlandığı üzere) büyük çapta değişikliklere uğramıştır.
2 — Rıhtım Resmi: Rıhtım Resmi, Rıhtım Resmi Kanunu'na göre (26.1.1967 gün ve 827 S.K.) yabancı ülkelerden Türkiye'ye deniz taşımacılığı kanalı ile taşınmak suretiyle ithal olunan bütün mallardan alınır.
Rıhtım resmi CİF kıymetin %5'idir. Rıhtım Resmi G.K. hükümlerine tabi olup;
a) Kıymetin esasına göre KDV matrahı üzerinden,
b) ölçü esasına göre KDV matrahının gümrüklü kıymeti üzerinden,
c) KDV'ye tabi olmayan mallarda CİF kıymet üzerinden alınması gerekir.
Rıhtım resmi, uygulamada sadece CİF kıymet üzerinden hesaplanmaktadır. Bakanlar Kurulu Rıhtım Resmi «0»a (sıfıra) kadar indirmeye yetkilidir.
3 — İthalde Alınan Damga Vergisi:
7.2.1967 gün ve 828 S.K.'la konulan Damga Vergisi, ithalat sırasında düzenlenen Gümrük Giriş Beyannamesinin ihtiva ettiği eşyanın gümrük vergisine esas olan kıymeti üzerinden alman bir vergidir.
Gümrük Giriş Beyannamesi düzenlenmediği durumda bunun yerine kullanılan sair giriş ve tahakkuk evrakı aynı şekilde damga resmine tabi tutulur.
ithalde alınan damga vergisi G.K. hükümlerine göre vergi ödeme mükellefiyetinin başladığı tarihte başlar. Bu resmin oranı °/o 25'i geçmemek üzere Bakanlar kurulunca ithalin yapıldığı ülkelere göre farklı oranlarda tespit edilebilir. Bakanlar Kurulu gerekli gördüğü hallerde tespit edeceği oranlar üzerinden gerekli değişiklikleri yapmaya yetkilidir.
ithalde alınan damga vergisi, 24 Ocak 1980 tarihinde alınan ekonomik kararların bir parçası olarak, bu tarihten beri CIF değer üzerinden %1 olarak tarh ve tahakkuk ettirilmektedir.
4 — Belediye Payı:
Belediyelere ve İl özel İdarelerine Genel Bütçe Gelirlerinden pay verilmesi hakkında kanun hükümlerine göre alınır. (2.2.1981 gün ve 2380 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunu). Bu ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI