Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler SİGORTA İŞLETMELERİNİN VERGİLENDİRİLMESİ VE SİGORTA ARACILARININ KDV KARŞISINDAKİ DURUMU

SİGORTA İŞLETMELERİNİN VERGİLENDİRİLMESİ VE SİGORTA ARACILARININ KDV KARŞISINDAKİ DURUMU

Yazar : Hesap Uzmanı Muzaffer ÇAM
Dergi : Kasım 1986
MUZAFFER ÇAM
Hesap Uzmanı

1 — GENEL AÇIKLAMA:
A — Tanım ve Genel Bilgiler:
İnsanların olağanüstü tehlikelere karşı bir güvenlik önlemi alma gereksinimini karşılamak amacıyla ortaya çıkan sigorta işletmeleri, gelecekte oluşma olasılığı bulunan tehlikelerin zararlarını parasal açıdan ortadan kaldırma işlevini yüklenmiş kuruluşlardır.
Çeşitli sınıflandırmalara konu yapılabilecek sigorta işletmelerini, sosyal sigortalar ve özel sigortalar olmak üzere iki ana bölüme ayırmak mümkündür. Sosyal sigortalar, sosyal güvencesi olmayan kişilerin güvenliklerini sağlamak amacını güttüklerinden çoğunlukla yasal kuruluşlar olup, ilgili kişileri iradeleri dışında sigortaya tabi tutan zorunlu sigortalardır. Her sigortalı kişiye ayn ayrı yarar sağlamazlar, sağladıkları olanaklar genel niteliktedir ve her sigortalı için eşittir. Örneğin ülkemizde TC. Emekli Sandığı, SSK, Oyak, Bağ-Kur gibi kuruluşlar yasalarla kurulan sosyal sigortalardır.
Özel sigortalar ise kendi kendine yardım esasına göre çalışan kuruluşlar olup, uygulamaları kendi özel yasalarına değil, çeşitli yasalarla belirlenmiş hükümlere dayalı olarak yürütülmekte ve denetlenmektedir.
Çalışma konumuz özel sigortalar olup, açıklamalarımız bu kuruluşların işleyiş ve yöntemlerine göre yapılacaktır.
B — Özel Sigortalar ve Sigorta İşlemleri:
özel sigortaların uygulamaları, Türk Ticaret Kanunu ve 7397 Sayılı Sigorta Şirketlerinin Murakabesi Hakkında Kanun (S.Ş.M.H.K.) hükümlerine göre yürütülmektedir.
S.Ş.M.H.K. hükümleri gereğince ancak anonim şirketlerle, karşılıklı sigorta yapmak üzere kurulmuş bulunan kooperatifler sigortacılık yapabilirler. «Birçok şahısların birleşerek içlerinden herhangi birinin duçar olacağı her nevi tehlikeden (rizikodan) doğan zararları tazmin etmeyi taahhüt etmelerine —karşılıklı sigorta— denir.» (T.T.K. md. 1263)
Bir şirketin sigorta işlemleri ile uğraşabilmesi için 7397 Sayılı Yasa hükümlerine uygun bir şekilde Ticaret Bakanlığı'ndan ruhsat alması gerekir.
T.T.K. hükümlerine göre, «sigorta öyle bir akittir ki bununla sigortacı bir prim karşılığında diğer bir kimsenin ölçülebilir bir menfaatini halele uğratan bir tehlikenin (bir rizikonun) meydana gelmesi halinde tazminat vermeyi yahut bir veya birkaç kimsenin hayat müddetleri sebebiyle veya hayatlarında meydana gelen belli bir takım hadiseler dolayısıyla bir para ödemeyi veya sair edalarda bulunmayı üzerine alır.» (T.T.K. md. 1263)
Sigortalı ile sigortacının anlaşması sonucunda sigorta sözleşmesi yapılmış olur. Sigortacılık dilinde bu işleme sigortanın istihsali veya prodüksiyon denmektedir. Sözleşmenin yapılmasından önce sigortalıdan, teklifname adı verilen ve sözleşmeye konu olacak tüm bilgileri gösteren imzalı bir belge alınmakta, bu aşamadan sonra da taraflar arasında karşılıklı hak ve borçları gösteren sigorta poliçesinin düzenlenmesiyle sözleşme gerçekleştirilmiş olmaktadır. Sigorta sözleşmesinde tarafların oluru ile veya önceden kararlaştırılan koşullara uygun bir şekilde yapılacak değişiklikten de zeyilname, temditname, tecditname gibi adlar verilen belgeler düzenlenmek suretiyle yapılmaktadır.
Yukarda değinildiği gibi, sigortacının o sigortadan aldığı ücrete «prim» adı verilir. Sigorta şirketlerinin. katlandığı riziko karşılığında çeşitli sigorta işlerinden aldığı primlere ilişkin tarife cetvelleri ile sigorta genel şartların Ticaret Bakanlığı'nca düzenlenerek onaylanacağı, ve sigorta şirketlerinin, gerek anılan şartlar gerekse tarife cetvelleri ile ilgili talimatlar dışmda işlem yapamayacakları S.Ş.M.H.K.'da belirtilmiştir. (S.Ş.M.H.K. md. 28)
Sigorta şirketleri aldıkları primlerden ellerinde biriken tutarları çeşitli şekillerde işleterek fayda sağlamaktadırlar.
C — İstihsal Şekilleri ve Sigorta Aracıları:
Sigorta işlemleri, sigorta şirketlerinin doğrudan kendi organ ve memurları tarafından yapıldığı gibi, çoğunlukla umumi vekiller, sigorta acentaları ve prodüktörler aracılığı ile de yapılmaktadır. Sigorta aracılarına, aracılık ettikleri sigorta işlemleri karşılığında sigortacılar tarafından belli yüzdelerle ifade edilen komisyonlar verilmekte olup, bu komisyonların miktarı Ticaret Ba ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI