Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZ BEDELLERİNİN İLGİLİ KAZANÇLARDAN İNDİRİMİ VE AMORTİSMAN AYRILMASI

ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZ BEDELLERİNİN İLGİLİ KAZANÇLARDAN İNDİRİMİ VE AMORTİSMAN AYRILMASI

Yazar : Hesap Uzmanı Efdal ERTETİK
Dergi : Kasım 1986
EFDAL ERTETİK
Hesap Uzmanı

1 — GENEL BİLGİ:
 
15.12.1984 tarih ve 18606 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 3100 Sayılı «Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında Kanun» hükümlerine göre; satışı yapılan malları aynen veya işlendikten sonra satışını yapanlar dışındaki kimselere satan veya aynı kimselere hizmet veren birinci ve ikinci sınıf tüccarlar; ödeme kaydedici cihazları kullanmak mecburiyetindedir. Bir başka deyişle, ödeme kaydedici cihazları kullanma mecburiyeti; perakende satış yapan (veya hizmet veren) birinci ve ikinci sınıf tüccarların Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre fatura vermek zorunda olmadıkları satışları ve yaptıkları işlerin belgelendirilmesi için getirilmiştir.
Kanunun 6. maddesi hükmüne göre; ödeme kaydedici cihazları kullanma mecburiyetinin başlama tarihleri, mükelleflerin bir önceki dönem satışları veya gayrısafi iş hasılatına göre belirlenmekte ve maddede yazılı tutarları iki katma kadar artırmaya Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkili kılınmaktadır.
Anılan kanun hükmüne göre 1984 yılı satışları veya gayrısafi iş hasılatı 120.000.000,— lirayı aşan mükelleflerin ödeme kaydedici cihazları kullanma mecburiyeti 1.7.1985 tarihinde, 1985 yılı satışları veya gayrısafi iş hasılatı 60.000.000,— lirayı aşan mükelleflerin ise ödeme kaydedici kullanma mecburiyeti 1.9.1986 tarihinden itibaren başlanmış bulunmaktadır.
1986 yılı satışları veya gayri safi iş hasılatı 30.000.000,— lirayı aşan mükelleflerin cihaz kullanma mecburiyeti ise, 1.1.1987 tarihinden itibaren başlayacaktır.
II — ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZ BEDELLERİNİN iLGİLİ KAZANÇLARDAN İNDİRİMİ AMORTİSMAN UYGULAMASI:
3100 Sayılı Kanunun 7. maddesi hükmüne göre; ödeme kaydedici cihazların her biri için 400.000,— lirayı aşmayan maliyet bedellerinin %60'ı iktisap edildikleri yıldan itibaren mükelleflerin Gelir veya Kurumlar Vergisine tabi ilgili kazançlarından indirilecektir.
Bu hüküm ile, ödeme kaydedici cihaz kullanmak mecburiyetinde olan mükelleflere işletmelerinde kullanmak üzere satın alacakları cihazların her biri için 400.000,— lirayı aşmayan maliyet bedellerinin %60'ını iktisap ettikleri yıldan itibaren gelir veya kurumlar vergisine tabi ilgili kazançlarından indirebilmelerine imkan vermek suretiyle, mükelleflere amortisman hükümleri dışında ek bir imkan daha sağlanmıştır.
Buna göre, mükellefler, kanun gereği satın alacakları ödeme kaydedici cihazların, 400.000,— lirayı aşmayan maliyet bedelinin %60'ını gelir veya kurumlar vergisi ile ilgili olarak iktisap tarihinden itibaren verecekler beyannamelerinde gelir veya kurumlar vergilerine tabi ilgili kazançlarından indirebilecekler, ayrıca bu cihazların maliyet bedeli olan aktife kayıtlı değerini Vergi Usul Kanunu'nun 313. ve müteakip maddeleri hükmü uyarınca amortismana tabi tutacaklardır.
Diğer yandan, birim maliyet bedeli 400.000,— lirayı aşan cihazlarda ise, aktife kayıtlı değerin %60'ı olan (400.000 X %60 =) 240.000— lirayı iktisap ettikleri yıldan itibaren gider yazılmak suretiyle gelir veya kurumlar vergilerine tabi ilgili kazançlardan indirilebilecektir. Buna göre, maliyet bedeli 400.000,— lirayı aşan cihaz 'bedellerinin azami 240.000,— lirası söz konusu Kanuna dayanılarak gider yazılabilecek, ayrıca aktife kayıtlı değeri, Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre amortismana tabi tutularak yok edilecektir.
Cihaz bedellerinin azami 240.000,— liranın gider yazılması hususunda karşımıza bir sorun çıkmaktadır. Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler; iktisap ettikleri ödeme kaydedici cihazın azami 240.000,— lirasını yevmiye kaydı sırasında borçlu hesaba gider olarak yazabilirlerken alacaklı kayıt ne olacaktır? Söz konusu sorun ile ilgili olarak 3100 Sayılı Kanunda ve bu kanunla ilgili olarak yayınlanmış tebliğlerde de bir açıklık bulunmamaktadır.
Cihaz bedellerinin azami 240.000,— Lirasının gider yazılmasındaki amaç; söz konusu cihazların amortismana tabi tutulacak olmasının yanı sıra mükelleflere cihazın edinilmesinde mali açıdan külfet olmasını kısmen de olsa engellemek ve bir kolaylık sağlayabilmektir. Ancak mükellef lehine sağlanan bu kolaylığın muvazaay ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI