Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler YENİ HESAP PLANINA GÖRE KATMA DEĞER VERGİSİ MUHASEBESİ

YENİ HESAP PLANINA GÖRE KATMA DEĞER VERGİSİ MUHASEBESİ

Yazar : Marmara Üniversitesi İktisat ve İdari Bilimler Fakültesi Doç. Dr. M. Ali CANOĞLU
Dergi : Temmuz 1993
PROF. DR. MEHMET ALİ CANOĞLU
Marmara Üniversitesi Emekli Öğretim Üyesi
Fahri Hesap Uzmanı

I. GİRİŞ
 
V.U.K.'nun mükerrer 257. maddesi Maliye ve Gümrük Bakanlığı'na mükellef ve meslek grupları itibariyle muhasebe usul ve esaslarını belirleme yetkisi vermiştir. Bakanlık bu yetkisini kullanarak, "Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği"ni hazırlamış, bu tebliğ 26.12.1992 gün - Mük. 21447 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak aynı tarihte yürürlüğe girmiştir.
Esas itibariyle bilanço esasına göre defter tutan mükellefleri ilgilendiren "Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği"nde muhasebe usul ve esasları beş bölümde açıklanmıştır.
— Muhasebenin Temel Kavramları
— Muhasebe Politikalarının Açıklanması
— Mali Tablolar ilkeleri
— Mali Tabloların Düzenlenmesi ve Sunulması
— Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve İşleyişi
Biz, bu hesap planında yer alan KDV ile ilgili hesapları ele alacak ve bunların işleyişini örneklerle açıklamaya çalışacağız.
Katma Değer Vergisi ile ilgili hesaplar şunlardır:
Diğer dönen varlıklar içerisinde:
191. İndirilecek KDV
192. Diğer KDV
Diğer duran varlıklar içerisinde:
291. Gelecek yıllarda indirilecek KDV
292. Diğer KDV
Diğer kısa vadeli yabancı kaynaklar içerisinde:
391. Hesaplanan KDV
392. Diğer KDV
Diğer uzun vadeli yabancı kaynakla  içerisinde:
492. Gelecek yıllara ertelenen veya terkin edilen KDV
Yukarıda da görüleceği üzere 192, 292 ve 392 sayılı hesaplara "Diğer KDV" başlığı konmuş, hesapların kapsadığı işlemler uygun düşecek adlar konulması yoluna gidilmemiştir. Bu durumun uygulama içinde olanlara başlangıçta sıkıntı vereceği kanısındayız.
SPK'ca hazırlanan ve seri XI No. l Tebliğ ile yayınlanan Standart Genel Hesap Planında KDV ile ilgili olarak öngörülen hesaplar da aşağıdakilerdir:
Diğer dönen varlıklar içerisinde;
192. İndirilecek KDV
194. Ertelenen ve terkin edilecek olan KDV
Diğer duran varlıklar içerisinde;
292. İndirilecek KDV
294. Ertelenen ve terkin edilecek olan KDV
Diğer kısa vadeli borçlar içerisinde;
364. Hesaplanan KDV
366. Ertelenen ve terkin edilecek olan KDV
Diğer uzun vadeli borçlar içerisinde;
450. Hesaplanan KDV
452. Ertelenen ve terkin edilecek olan KDV
Görebildiğimiz kadarıyla iki planda yer alan hesaplar arasında birisi şekle diğeri de esasa ilişkin olmak üzere esas itibariyle iki fark bulunmaktadır.
Şekle ait fark, Bakanlığın tebliğinde 192, 292, 392 hesaplara "Diğer KDV" adı verilmesi, SPK'ca hazırlanan planda ise, tüm hesapların adlarının açıkça belirtilmiş olmasıdır.
Esasa ait olan fark da, SPK'nun hazırladığı planda, diğer kısa vadeli borçlarla diğer uzun vadeli borçlar içerisinde 364 ve 450 kodlarla iki ayrı "Hesaplanan KDV" hesabı açılmış olmasıdır.
Böylece KDV ile ilgili olarak Bakanlık tebliğinde 8, SPK tebliğinde ise 9 hesap öngörülmüştür.
Ayrıca her iki planda da ödenecek vergiler içerisinde KDV ile ilgili bir alt hesabın bulunması doğaldır. Bu hesap:
Bakanlıkça hazırlanan planda 360 - Vergi ve Fonlar Hesabı, SPK'nun planında 358-Ödenecek Vergi, Harç ve Diğer Kesintiler Hesabı, içerisinde yer alacaktır.
II. HESAPLARLA İLGİLİ AÇIKLAMALAR
191 - İndirilecek KDV
Her türlü mal ve hizmetin satın alınması sırasında satıcılara ödenen katma değer vergisinin kaydedildiği ve izlendiği hesaptır.
İşleyişi :
Mal ve hizmet alımlarında indirilecek katına değer vergisi bu hesaba borç, mevzuat gereği yapılabilecek indirimler ve hesaba yapılan düzeltmeler alacak kaydedilir.
192- Diğer KDV
Teşvikli yatırım mallarının ithalinde ödenmesi gerektiği halde ödenmeyip, fiilen indirilmesinin mümkün olacağı tarihe kadar ertelenen katma değer vergisinin, ertelemenin bir yıl içinde olması halinde kaydedildiği ve izlendiği hesaptır.
İşleyişi:
Teşvikli ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI