Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler YENİ HESAP PLANINA GÖRE KAR DAĞITIM MUHASEBESİ

YENİ HESAP PLANINA GÖRE KAR DAĞITIM MUHASEBESİ

Yazar : Marmara Üniversitesi İktisat ve İdari Bilimler Fakültesi Doç. Dr. M. Ali CANOĞLU
Dergi : Ağustos 1993
PROF. DR. MEHMET ALİ CANOĞLU
Marmara Üniversitesi Emekli Öğretim Üyesi
Fahri Hesap Uzmanı

I - GİRİŞ
26 Aralık 1992 gün ve mükerrer 21447 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği, kurumlarda sağlanan karın dağıtımı ile ilgili muhasebeye yeni boyutlar kazandırmıştır.
Tebliğin V Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları ana bölümünün B-Hesap Planı ayrımında konumuzla ilgili olarak bir hayli hesap yer almış bulunmaktadır.
Biz bu yazımızda hesapların işleyişini örnek yardımıyla açıklamaya çalışacağız. Hemen belirtelim ki, işletmeler Hesap Planında öngörülen hesapları kullanmak zorundadırlar.
Tebliğde aynen "işletmeler, muhasebe sistemlerini tekdüzen hesap çerçevesi ve hesap planı doğrultusunda kurmak zorundadır. Hesapların çalışması hesap planı açıklamalarında belirtildiği gibi gerçekleşir." ifadesine yer verilmiş, planda belirlenen usul ve esasları uygulamak zorunda oldukları halde, buna uymayanlar hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ile 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun ilgili hükümleri uyarınca gerekli cezai işlemlerin uygulanacağı açıkça belirtilmiştir.
II. DÖNEM KARI VE DAĞITIM İLE İLGİLİ HESAPLAR
Hesap planında dönem karı ve dağıtımı ile ilgili hesaplar şunlardır:
193. Peşin ödenen vergiler ve fonlar
331. Ortaklara borçlar
360. Ödenecek vergi ve fonlar
370. Dönem karı vergi ve diğer yasal yükümlülük karşılıkları
371. Dönem karının peşin ödenen vergi ve diğer yükümlülükleri
540. Yasal yedekler
542. Olağanüstü yedekler
590. Dönem net karı
591. Dönem zararı (zarar eden teşebbüsler için)
690. Dönem karı veya zararı
691. Dönem karı vergi ve diğer yasal yükümlülük karşılıkları
692. Dönem net karı veya zararı
Ayrıca ortaklıkların genel kurullarında alınan kararlara göre aşağıdaki hesapların da kullanılması söz konusu olabilir.
541. Statü yedekleri
548. Diğer kar yedekleri
549. Özel fonlar
lll. HESAPLARIN AÇIKLANMASI
193. PEŞİN ÖDENEN VERGİLER VE FONLAR
Mevzuat gereğince peşin ödenen gelir, kurumlar ve diğer vergiler ile fonların kayıt ve takip edildiği hesaptır.
Mevzuatın belirlediği dönemler itibariyle peşin ödenen gelir, kurumlar ve diğer vergiler ile fonlar bu hesaba borç yazılır. Yıl sonunda tahakkuk edecek gelir veya kurumlar vergisi ile fon karşılıklarından yapılacak olan indirimi teminen 371- Dönem karının peşin ödenen vergi ve diğer yükümlülükleri hesabı borcuna aktarılır. Ancak aktarılacak tutar 370-Dönem karı vergi ve diğer yasal yükümlülük karşılıkları hesabının tutarından fazla olamaz. Aktarılamayan tutar, dönem sonunda bu hesabın bakiyesi olarak kalır.
331. ORTAKLARA BORÇLAR
işletmenin esas faaliyet konusu dışındaki işlemleri dolayısıyla ortaklara borçlu bulunduğu tutarların izlendiği hesaptır.
Borcun doğması halinde hesaba alacak, ödenmesi halinde ise borç kaydedilir
360- ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR
işletmenin ekonomik faaliyetlerde bulunmasının sonucu ilgili mali mevzuat uyarınca mükellef veya sorumlu sıfatıyla işletmenin kendisine, personeline ve üçüncü kişilere ilişkin olarak ödenmesi gereken vergi, resim, harç ve fonların izlendiği hesaptır.
Vergi, resim, harçların tahakkuk ettirilmesini gerektiren olaylar ve işlemler ortaya çıktıkça anılan hesaplar alacaklanır. Ödemeler yapıldıkça borçlanır.
Bir yıldan daha uzun sürede ödenecek ertelenmiş veya takside bağlanmış vergiler varsa, bunlar 438- Kamuya olan ertelenmiş veya taksitlendirilmiş borçlar hesabına aktarılır.
370- DÖNEM KARI VERGİ VE dİğer YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI
Dönem karı üzerinden hesaplanan kurumlar vergisi, diğer vergi ve kesintiler, fonlar ve benzeri diğer yükümlülükler için ayrılan karşılıkların izlendiği hesaptır.
Dönem karı üzerinden hesaplanan kurumlar vergisi ve yasal yük ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI