Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler VERGİ HUKUKUMUZDA BİLGİSAYAR ORTAMINDA MUHASEBE

VERGİ HUKUKUMUZDA BİLGİSAYAR ORTAMINDA MUHASEBE

Yazar : Eski Hesap Uzmanları Kurulu Başkanı Danıştay Üyesi MAHMUT VURAL
Dergi : Ağustos 1993
MAHMUT VURAL
Hesap Uzmanı

I - GİRİŞ
 
Günümüzde bilgisayar alanında baş döndürücü gelişmeler yaşanmaktadır. Bu gelişmeler sonucunda bilgisayarlar üniversitelerde ve araştırma geliştirme kuruluşlarında ancak konunun uzmanı olanların kullanabileceği komplike makineler olmaktan çıkmış, hemen her çeşit büroya ve hatta evlere bile girmiş ve günlük hayatın bir parçası haline gelmiştir. Bunda teknolojik gelişmeler ve rekabet sonucu bilgisayar fiyatlarının büyük oranda mutlak düşüşler göstermesinin yanısıra, bilgisayarların bir kaç günlük bir çalışma sonucunda klavye ve mouse yardımıyla çok kolay kullanılabilir hale gelmesinin de yardımı olmuştur.
Basında yer alan haberlere göre, Türkiye'de son yıllarda önemli ölçüde satış patlaması yapan bilgisayarların en büyük müşterileri muhasebe büroları ve işletmelerin muhasebe birimleridir. Öte yandan bilgisayar alanında en büyük yatırım yap&n kamu kuruluşları içerisinde Gelirler Genel Müdürlüğü ilk sıralarda yer almaktadır. Gelirler Genel Müdürlüğü yöneticileri 1980'li yıllarda dünyada bu konuda yaşanan gelişmeleri zamanında fark edip, Vergi İdaresini Bilgi İşlem ortamına sokacak adımları atmakla, kutlanacak bir iyi yöneticilik örneği vermişlerdir. Bugün vergi gelirlerinin % 80'inin bilgi işlem sistemine geçmiş vergi daireleri yoluyla toplanması ortamını hazırlayan Gelir İdaresi yöneticileri bu davranışları ile, kamu kuruluşlarının Bilgi İşlem sistemine geçişleri konusunda da öncülük etmişlerdir.
Vergi idaresinin kamu kuruluşlarına yaptığı öncülüğü, bugün meslek yasalarına kavuşmanın saygınlığını yaşayan muhasebeci ve mali müşavirler, diğer meslek mensuplarına yapmaktadırlar. Bunda, ülkemizde ekonomik hayatın sürekli gelişmesinin sonucu olarak işletmelerin işlemlerinin sayı ve çeşit itibariyle artmasının ve her işlemin muhasebeleştirilmesinin kısmen veya tamamen değişen kayıtların yapılmasını gerektirmesi dolayısıyla muhasebenin yükünün son derece ağırlaşmış olmasının etkisinin olduğu görülmektedir. Bilgisayar yardımı ile tutulan muhasebede kayıtlar, daha az personel ile hızlı ve halasız olarak yapılabilmektedir.
Bu yazımızda, vergi mevzuatımızda bilgisayar ortamında muhasebe kayıtları konusundaki düzenlemeler üzerinde duracak, bu konuda mükelleflerin sıkça yaptıkları bir yanlışlığa değinecek ve konuya ilişkin eleştiri ve önerilerimizi açıklayacağız.
II - VERGİ HUKUKUMUZDA BİLGİSAYARLI MUHASEBE
Vergi hukukumuza, bilgisayar VUK'nun 183. maddesinde yer alan müteharrik yapraklı yevmiye defterine ilişkin düzenleme ile bir anlamda zımni olarak girmiştir. VUK'nun, 1986 yılına kadar yürürlükte olan şekliyle 183. maddesinde, yevmiye defterinin ciltli ve sahifeleri müteselsil sıra numaralı olacağı, işleri ciltli yevmiye defteri tutulmasına imkan vermeyecek derecede geniş olan büyük mali, sınai ve ticari müesseselerin müteharrik yapraklı yevmiye defteri kullanmalarına Maliye Bakanlığı'nca müsaade olunabileceği, tutulması mecburi diğer defterler için de aynı müsaadenin verileceği belirtilmekteydi.
VUK'nun sözkonusu 183. maddesi 3239 sayılı kanunla değiştirilmiş, mükelleflerin müteharrik yapraklı defter tutmaları için Maliye Bakanlığı'ndan izin almaları şartı kaldırılmış, dileyen mükelleflerin müteharrik yapraklı defter tutabilmelerine imkan sağlanmıştır.
Değişiklik gerekçesinde aynen şöyle denilmektedir.
"Son yıllardaki ekonomik ve teknolojik gelişmelere paralel olarak bilgi işlem makinalarının çok gelişmiş ve yaygın bir uygulama alanı bulmuş olması nedeniyle muhasebe kayıtlarının da bu tür makinelerle tutulması yolunda vergi mükelleflerince yapılan talepler büyük miktara ulaşmıştır.
Modern vergiciliğin bir gereği olarak da kabul edilen otomasyon uygulamasının vergi mükelleflerince kolayca uygulanabilmesini sağlamak amacıyla bu konuda Bakanlıktan izin alma mecburiyeti kaldırılmakta ve dileyen mükelleflerin müteharrik yapraklı defter tutabilmelerine olanak sağlanmaktadır."
Görüldüğü üzere, müteharrik yapraklı defter kullanma ifadesi, bilgi işlem makinaları ile defter tutma anlamına gelmektedir. 1986 yılından önce mükellefler, kayıtlarını bilgisayar yardımı ile tutmak için Maliye Bakanlığından izin almak zorunda idiler. Bu zorunluluk 1986 yılından i ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI