Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler TEFECİLİK

TEFECİLİK

Yazar : Bankalar Yeminli Murakıp Yardımcısı Muzaffer SAYIM
Dergi : Aralık 1986
MUZAFFER SAYIM
Bankalar Yeminli Murakıbı

Gayri menkule %6 ile gününde para verilir», «Paranıza %180 gayrimenkul teminatıyla», «Para, gayrimenkul ve banka mektubuyla verilir.»
 
Bu ve benzeri şekildeki ödünç para verileceğine ilişkin duyurulara günlük gazetelerin ilan sayfalarında «Müteferrik» başlıklı sütunlarda sıkça rastlamak mümkündür. Bu duyurular «örgütlenmemiş Para Piyasası» veya «Tefeci Piyasası» olarak isimlendirilen piyasanın faaliyetleriyle ilgilidir. Bu piyasanın yapısı, çalışma koşullan, hacmi ve benzeri nitelikleri hakkında elde yeteri kadar bilgi yoktur. Bilinen özelikleri ise şöyle özetlenebilir: Öncelikle, bu piyasada faaliyet gösteren kişi ve kurumların ödünç verdikleri fonlar için talep ettikleri faizin oranı, örgütlenmiş para piyasasında (bankacılık sistemini de dahil olduğu yasal piyasa) uygulanan mevduat, kredi, tahvil ve bono faizlerinin üzerindedir. Tefeci piyasasında halen uygulanan faiz oranlan aylık %6 ile %8 arasında değişmektedir. Bu oranlar ise basit faiz hesabıyla yılık %72 ile %90 oranlarda karşılık gelmektedir. Ödünç verilen fonların teminatı olarak ise genellikle gayrimenkul ipoteği veya banka teminat mektubu talep edilmektedir. Ödünç para verme faaliyeti büyük ölçüde gazetelerde yapılan ilanlarla kamuoyuna duyurulmaktadır. Ödünç para verme ile ilgili tüm işlemler çok kısa sürede (genellikle bir gün içinde) tamamlanmaktadır. Fon arz eden bu kişi ve kurumlar arasında aynı zamanda yüksek faizle fon talep edenler de vardır. Gayrimenkul ipoteği tesisi dışında kısa vadeli çeklerin ve banka teminat mektuplarının nakde çevrilmesi yoluyla ödünç para verilmesi ve taksitle satın alınmış malların düşük fiyatla peşin olarak alınması suretiyle finansman temini de kullanmaları yöntemler arasındadır.
Bilinen özellikleri bu şekilde özetlenebilen örgütlenmemiş para piyasasının yasal çerçevesi ise 6.10.1983 tarihinde yürürlüğe giren «Ödünç Para Verme işleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname» (90 s. K.HK.) ve çizilmiştir.
Sözkonusu K.H.K. ile getirilen düzenlemeler ana hatları itibariyle aşağıda açıklanmıştır.
İkrazatçıların Faaliyet Esasları:
K.H.K.’de, faizden para kazanmak amacıyla ödünç para verme işleriyle uğraşan ve kendilerine izin belgesi verilen gerçek ve tüzel kişiler olarak tanımlanan ikrazatçıların uymak zorunda oldukları yükümlülükler şöyle belirlenmiştir.
1 — Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı'ndan (H.D.TM.) izin almak zorundadırlar.
2 — Yalnızca beyannamelerinde gösterilen ve H.D.T.M.'nca kabul edilen ödenmiş sermaye ve varsa yedek akçeleri ile sınırlı olarak ödünç ^erebilirler.
3 — Mevduat toplayamazlar, tahvil ve benzeri borçlanmaya yöne1-ik menkul kıymet ihraç edemezler.
4 — Kendilerine verilen izin belgesi ile tasdikli beyanname örneğini işyerlerinde halkın görebileceği bir yere asmak zorundadırlar.
5 — Ödünç para verme işlemlerinde HD.TM.'nca belirlenen faiz oranlan üzerinde faiz uygulayamazlar.
6 — Ödünç para verme işlemlerini noterce onaylı ve muhtevası H.DT.M.'nce tespit edilen bir deftere ayrıntılı olarak kaydedeceklerdir.
7 — Ödünç alanlara, verdikleri paranın miktar, faiz ve şartlarım gösterir imzalı bir ikraz belgesi vereceklerdir.
8 — H.D.T.ME. denetim elemanlarınca istenecek her türlü bilgiyi vermek, defter ve belgelerini incelemeye hazır tutmak zorundadırlar.
Uygulanacak Faiz Oranlan:
H.D.TM.'nca 90 s. K.H.K.’ ye ilişkin olarak 6.1.1984 tarihinde yayımlanan 1 No.lu Tebliğin 4'üncü maddesinde; ikrazatçıların açacakları kredilere uygulayacakları faizlerin, TC. Merkez Bankası'nca reeskont ve avans işlemlerinde uygulanan faiz oranlarına 2 puan ilave etmek suretiyle elde edilecek oranın üzerinde olamayacağı belirtilmiştir. Bu doğrultuda, halen ifrazatçılarca uygulanabilecek azami faiz oranlan; kısa vadeli kredilerde %54, orta vadeli kredilerde %52,5 ve tahvil üzerine avans işlemlerinde %50 olmaktadır.
Tefecilik ve Yaptırım:
K.H.K.’nin 11. ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI