Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler YENİDEN DEĞERLEMEDE AMAÇ DIŞI BAZI UYGULAMALAR {III)

YENİDEN DEĞERLEMEDE AMAÇ DIŞI BAZI UYGULAMALAR {III)

Yazar : Baş Hesap Uzmanı Mehmet ŞİRİN , Eski Hesap Uzmanı MEHMET BİNGÖL
Dergi : Aralık 1986
MEHMET ŞİRİN                 MEHMET BİNGÖL
Baş Hesap Uzmanı                Hesap Uzmanı

5.2. — iştiraklerde Durum:
 
Bilindiği üzere; iştirak edilen kurumların yeniden değerleme yapmaları ve değer artışını sermayeye ilave etmeleri halinde, iştirak eden kurumdaki iştirak paylan ve hisse senetleri de yeniden değerleme kapsamına girmektedir.
Buna göre, değerleme yapılan kuruma iştirak eden işletmelerin aktifinde yeniden değerleme dolayısıyla meydana gelen artışlar, pasifte özel bir karşılık hesabında gösterilecek ve bu sermayenin cüzü kabul edilecektir. Karşılık hesabında gösterilen bu değer artışlarını kurum tarafından sermayeye ilavesi kar dağıtımı sayılmayacaktır. Yasal, varolan enflasyonist büyüme gelir kabul edilip vergilenmeyecektir.
Böylece, kanun muvacehesinde, satın alma amacına ve mahiyetine (yatırım yapmak, onu yönetmek ve denetlemek veya plasman olarak elinde bulundurma) göre bir ayırım yapılmaksızın tüm iştirak paylan ve hisse senetlerinin yeniden değerlemesi mümkün bulunmaktadır.
iştirak paylan ve hisse senetlerine ilişkin değer artışı, iştirak edilen kurumda yapılan yeniden değerleme sonucunda ortaya çıkan değer artışından, bunların nominal değerine isabet eden kısmına itibar edilmesi suretiyle bulunacaktır. Başka bir anlatımla, yeniden değerleme fonu karşılığında çıkarılan hisse senetleri, iştirak eden şirketin aktifine nominal bedelleri ile alınacak ve karşılığında bilançonun pasifinde bir fon hesabı tesis edecektir. Sermayenin cüzü sayılan bu fonun vergisiz olarak kurum sermayesine ilavesi mümkündür.
Bilindiği gibi, konumuz yeniden değerlenen iştirak hisselerinin hesaplanan değer artışının çok altında bir fiyatla satılması halinde, defter kayıtlarında ortaya çıkabilecek bir satış «zararının» diğer karlardan indirilip indirilemeyeceğine ilişkindir.
Konunun bir örnek yardımıyla irdelenmesi kuşkusuz daha yararlı olacaktır:
(A) A.Ş. 50.000.000— TL. sermayeli (B) A.Ş.'nin %40 paylı ortağıdır. (B) A.Ş.'nin sermayesi beheri 10.000— TL. olan 5.000.—* hisseden oluşmaktadır. (B) A.Ş. 31.12.1982 tarihli bilançosunu V.U.K.' nun geçici 11. maddesi çerçevesinde yeniden değerlemiş ve değerleme sonucu hesaplanan 250.000.000— TL.'lık değer artışını 1983 yılında sermayesine eklemiştir. Değer artışını sermayeye ilavesi dolayısıyla ortaklara hisseleri nispetinde bedelsiz hisse senetleri verilmiş, bu arada (A) A.Ş.'ne de payı oranında beheri 10.000.— TL. değerli 10.000 adet hisse senedi bedelsiz olarak verilmiştir. (A) A.Ş. bunun üzerine sözkonusu hisse senetlerini nominal bedelleriyle dahil etmiş ve bilançonun pasifinde bir değer artış fonu hesabı açmıştır. Değer artış fonu hesabı da bilahare değer artışının sermayeye ilavesiyle ortadan kalkmıştır. Aşağıdaki yevmiye maddeleri ile yasal defter kayıtlarına intikal eden muameleler sonucunda, şirketin aktifindeki iştiraklerin değeri 120.000.000.— TL.’ ya yükselmiştir:
————————————/———————————
iştirakler Hs.             100.000.000—
(BA.Ş. Hisse Senetleri)
Değer Artış Fonu Hs.       100.000.000—
(B) A.Ş.'den bedelsiz gelen hisseler
————————————/———————————
Değer Artış Fonu Hs.       100.000.000 —
Sermaye Hs.                    100.000.000.—
Değer Artış Fonunun Ser. ilavesi
————————————/——————————
< ...
Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI