Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler 2499 SAYILI SERMAYE PİYASASI KANUNUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ VE ÖNERİLERİMİZ

2499 SAYILI SERMAYE PİYASASI KANUNUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ VE ÖNERİLERİMİZ

Yazar : Hesap Uzmanı Fatih DURAL
Dergi : Eylül 1981
FATİH DURAL
Hesap Uzmanı

I- GİRİŞ   :
 

Türkiye’de özellikle 1978 yılından itibaren hızla değişen ve gelişen ekonomik olaylar, ekonominin kendine özgü kuralları ve yapısı içinde “Sermaye Piyasası” gerçeğinin güncellik kazanmasına, toplumun çeşitli kesimlerinde değişik yönlerde ve boyutlarda yapılan tartışmalara neden olmuştur.

Bu konuda yapılan çalışmalar yıllar öncesinde dayanmakta olup, bu amaçla, 1967 ve 1970 yıllarında hazırlanan kanun tasarıları, süresi içinde görüşülemediğinden kadük olmuştur.

Anılan kanun tasarılarının temel amacı, sermaye piyasasını düzenlemek ve teşvik etmekti. Oysa bugün bulunduğumuz noktada, sermaye piyasasında ortaya çıkan sağlıksız ve hiçbir norma tabi olmayan yapının denetimini sağlamak, özellikle küçük tasarruf sahiplerinin çıkarlarını korumak ve güvence altına almak da çok büyük bir önem kazanmıştır. Nitekim çıkarılan 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 1. maddesinde; kanunun konusu, tasarrufların menkul kıymetlere yatırılarak halkın iktisadi kalkınmaya etkin ve yaygın bir şekilde katılmasını sağlamak amacıyla; sermaye piyasasının güven, açıklık ve kararlılık içinde çalışmasını, tasarruf sahiplerinin hak ve yararlarının korunmasını, düzenlemek ve denetlemek olarak belirlenmiştir.

Yazımızda; esas olarak 28.7.1981 tarih ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun değerlendirilmesi yapılacak, ayrıca yapılması gereken, ek idari ve yasal düzenlemelere ilişkin önerilerde bulunulacaktır. Ancak daha önce, hangi ekonomik gelişmeler sonucu Sermaye Piyasası’nın gündeme geldiği ve Türkiye’deki sermaye piyasası uygulamasının nasıl olduğu konuları üzerinde ana hatlarıyla durulacaktır.

II- SERMAYE PİYASASININ EKONOMİDEKİ YERİ VE TÜRKİYE UYGULAMASI

A- Sermaye Piyasası Nedir  :
Dar anlamda hisse senedi ve tahvil gibi menkul kıymetlerin alınıp satıldığı; geniş anlamda ise, orta ve uzun vadeli kredi arz ve talebinin karşılaştığı piyasaya, “Sermaye Piyasası” denir.

Dar anlamdaki sermaye piyasası; yeni fonların veya menkul kıymetlerin ihraç edilerek işlem gördüğü birincil piyasalarla, daha önce çıkartılmış tahvil ve hisse senetlerinin satıldığı ikincil piyasalardan oluşur. Geniş anlamdaki sermaye piyasası ise, örgütlenmiş finansman sisteminin tümünü kapsar.

Sermaye piyasası, serbest piyasa ekonomilerinin vazgeçilmez öğelerinden birisidir. Makro açıdan, ekonomideki tasarruf-yatırım eşitliğini gerçekleştirmenin ve kıt olan fonların çeşitli sektörlere optimum düzeyde dağılımını sağlamanın etkin araçlarındadır.

Kısa vadeli kredi arz ve talebinin karşılaştığı piyasaya ise, “para piyasası” veya “örgütlenmemiş kredi piyasası” adı verilmektedir.
Para piyasası her düzeydeki ekonomilerde yer aldığı halde, sermaye piyasası ileri düzeyde gelişmiş serbest piyasa ekonomilerinde görülmektedir. Söz konusu piyasalar uzun bir süreç sonunda ortaya çıkmış ve gelişmişlerdir. Görülen odur ki, ekonomiler belli bir gelişmişlik düzeyine erişmeden sadece yasal tedbirlerle sermaye piyasasını kurmak olanaklı olmaları düzenlememek suretiyle söz konusu piyasaların oluşumunu engellemekte olanaklı değildir.

B- Türkiye’deki Sermaye Piyasası Uygulaması   :
Sermaye Piyasasının Türkiye’deki örgütsel yapısını üç alt başlıkta inceleyebiliriz.

1. İstanbul Menkul Kıymetler ve Kambiyo Borsası  :
Türkiye’nin ilk ve tek menkul kıymetler ve kambiyo borsası niteliğini koruyan İstanbul Menkul Kıymetler ve Kambiyo Borsası 16.5.1929 tarih ve 1447 Sayılı Menkul Kıymetler ve Kambiyo Borsaları Kanunu ile kurulmuştur.

İstanbul Menkul Kıymetler ve Kambiyo Borsası, başlangıçta ekonominin sermaye piyasasının gelişimi için yeterli düzeyde olmaması, 1970’li yıllardan itibaren menkul kıymetler üzerine yapılan işlemlerin devletin denetiminden kaçırılması amacıyla bilinçli olarak borsadan bankerlik kuruluşlarına kaydırılması sonucunda, kendisinden beklenen görevi yapamaz bir duruma getirilmiştir.

Anılan borsa bugün, tahvillerin kotasyonu işi dışında açık olduğu ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.