Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler YILLARA SARİ İNŞAAT VE ONARIM İŞİ YAPAN MÜKELLEFİN ÖLÜMÜ HALİNDE YATIRIM İNDİRİMİ UYGULAMA ...

YILLARA SARİ İNŞAAT VE ONARIM İŞİ YAPAN MÜKELLEFİN ÖLÜMÜ HALİNDE YATIRIM İNDİRİMİ UYGULAMASI

Yazar : Hesap Uzmanı Mehmet DURUSOY
Dergi : Ocak 1986
MEHMET DURUSOY
Hesap Uzmanı

Ölüm, çeşitli sonuçları yanında, vergi kanunlarımız açısından da hukuki sonuçlar doğuran olaylardan biridir. Bir insanın hayatının sona ermesi şeklinde tanımlanan ölümü takip eden günlerde vergi kanunlarımız açısından» mirasçılar tarafından yerine getirilmesi gereken ödevler vardır. Bu ödevlerden en önemlileri, ölenin varsa gelir vergisine tabi olan gelirlerinin hesaplanarak beyan edilmesi ve yine miras hukukunu ilgilendiren bir olay olduğundan veraset ve intikal vergisi konusuna giren servetin hesaplanarak beyan edilmesidir.
 

Özellikle gelir vergisi uygulamasında, ölenin vergiye tabi gelirinin hesaplanmasında, mükellefiyet istisna ve muafiyet hükümlerinin ne şekilde uygulanacağı problemler doğurmaktadır. Bu yazımızda söz konusu problemlerden birini; senelere sari inşaat ve onarım işi yapan mükellefin ölümü halinde, bu mükellefin yatırım indirimine tabi, teşvik belgeli yatırımları da varsa, ölüm tarihi itibariyle kazancın nasıl hesaplanacağı, bu kazanca yatırım indirimi istisnasının uygulanıp uygulanamayacağı. konusunu ele alıp inceleyeceğiz.

Aşağıda, ölüm olayından sonra gelir vergisi kanunu yönünden yerine getirilmesi gereken ödevler konusunda kısaca açıklama yapıldıktan sonra, konuyla ilgili Maliye Bakanlığının bir muktezası çerçevesinde senelere sari inşaat ve onarım işinde ölüm tarihi itibariyle karın tespiti ve yatırım indirimi uygulaması ayrıntılı olarak ele alınacak ve veraset ve intikal vergisine tabi servetin hesabıyla ilgili küçük bir noktaya temas edilecektir.

A — Mirasçıların Beyanname Verme Zorunluluğu:

Ölüm, Vergi Usul Kanunu'nun 164. maddesine göre işi bırakma hükmünde sayılmıştır. Ölümle mükellefin vergiye tabi tüm faaliyeti sona erdiğinden, aynı kanunun 164. maddesine göre ölenin mirası reddetmemiş mirasçıları tarafından vergi dairesine bildirilir.

Yine V.U.K. 12. maddesinde; mirasçıların sorumluluğu başlığı altında, «ölüm halinde mükellefin ödevlerinin mirası reddetmemiş kanuni ve mansup mirasçılarına geçeceği, ancak mirasçılardan her birinin ölümün vergi borçlarından miras hisseleri nispetinde sorumlu olacağı hükme bağlanmıştır.                          

Bu hüküm çerçevesinde, ölenin ölüm tarihine kadar elde etmiş bulunduğu vergiye tabi gelirlerinin hesaplanarak beyan edilmesi de mirası reddetmemiş kanuni ve mansup mirasçılar tarafından yerine getirilmesi gereken bir ödevdir.

Ölüm halinde takvim yılı başından Ölüm tarihine kadar olan devre müstakil bir vergilendirme dönemi sayılır. Bunun yanında beyanname verme zorunluluğu eğer verilmediyse geçmiş döneme ait beyannamenin verilmesini de kapsar.

Mirasçılar, eğer ölen ferdi olarak faaliyet göstermekte idiyse ölüm tarihi itibariyle bilanço ve kar-zarar cetveli çıkarıp kar-zararı tespit edeceklerdir. Ölenin herhangi bir veya birkaç şahıs şirketinde ortak olması durumunda da yine ölüm tarihi itibariyle şirketin bilanço ve kar-zarar cetveli çıkarılarak kar-zarar tespit edilecek, bu kar-zarardan ölenin payına düşen mirasçılar tarafından beyan edilecektir. ölenin başka gelirleri de varsa, tümü bir beyannamede toplanacaktır.
Beyannamenin verilme zamanı ise, Gelir Vergisi Kanunu'nun 92. maddesinde tespit edilmiş olup, ölüm tarihinden itibaren 4 aydır.

B — Senelere Sari İnşaat ve Onarım İşinde Ölüm Tarihi İtibariyle Kar-Zararın Tespiti

Ölüm halinde, ölüm tarihi itibarîyle kar-zararın tespit edilmesi, yıllara sari inşaat ve onarım işlerinde özellik arz eder. Bu durum Gelir Vergisi Kanunu'nun sözkonusu işlerde işin bitimini özel hükme bağlamasından kaynaklanmaktadır.-

1 — Yıllara Sari İnşaat ve Onarını İşlerinde İşin Bitimi:

Gelir Vergisi Kanunumuz 42. maddesiyle, birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarma işlerinde kar-zarar tespiti için özel bir rejim getirmiş, bu işten doğan kar-zararın işin bittiği yıl kati olarak tespit ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI