Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler GEÇİCİ VERGİ MUHASEBESİ

GEÇİCİ VERGİ MUHASEBESİ

Yazar : Marmara Üniversitesi İktisat ve İdari Bilimler Fakültesi Doç. Dr. M. Ali CANOĞLU
Dergi : Ağustos 1994
PROF. DR. MEHMET ALİ CANOĞLU
Emekli Öğretim Üyesi Fahri Hesap Uzmanı

I. GİRİŞ
Gerçek usulde gelir vergisine tabi ticari kazanç sahipleri ile serbest meslek erbabı, cari vergilendirme döneminin gelir yergisine mahsup edilmek üzere, geçici vergi öderler.
Geçici vergi tutarı içinde, bulunulan yılda verilen yıllık beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisinin, ticari ve mesleki kazanca isabet eden kısmının % 30'u olarak alınmakta iken (1) 1.3.1994 gününden itibaren verilmeye başlanan 1993 yılı gelir vergisi beyannameleri için % 50 oran uygulamaya konulmuştur.(2)
Geçici vergi, yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilir ve yıllık gelir vergisi ile birlikte tarh ve tahakkuk ettirilir. Geçici verginin ilk taksiti yıllık beyannamenin verildiği Mart ayında, diğer taksitler ise her ayın 20. günü akşamına kadar olmak üzere 12 eşit taksitte ödenir. Dileyen mükellefler bir defada ödeyebilir.
Yapılan bir yasal düzenleme ile 1.1.1994 gününden geçerli olmak üzere, kurumlar dahil mükellefler dilerlerse, ilgili hesap döneminde üçer aylık bilanço ve gelir tablosuna göre hesaplanan kazançlarının % 25'ini geçici vergi olarak ödeyebileceklerdir. Bu usulde hesaplanan geçici vergi, üçer aylık dönemleri takip eden ayın 20. günü akşamına kadar gelir ve kurumlar vergisi bakımından bağlı olunan vergi dairesine beyan edilir ve aynı süre içinde ödenir.(3)
Kurumlar vergisi mükellefleri de, cari vergilendirme döneminin kurumlar vergisine mahsup edilmek üzere Gelir Vergisi Kanunundaki esaslara göre geçici vergi ödeyeceklerdir.(4)
Burada % 50 olan geçici vergi oranı, 1.1.1994 gününden itibaren verilecek kurumlar vergisi beyannamelerinden başlamak üzere % 70'e çıkarılmıştır.(5)
II. MUHASEBE KAYDI
Geçici verginin kayda alınmasında üç yöntem kullanılabilir.
1. Tahakkuk sırasında kayda alma
Geçici vergi tahakkuk fişi ile tahakkuk ettirilmekte ve bu sırada mükellefin hazineye bir borcu doğmaktadır. Bu borcun muhasebe kayıtlarında gösterilmesi zorunludur.
Bu yöntemde geçici vergi şu şekilde kayda alınacaktır.
——————————————— / ———————————————
193 PEŞİN ÖDENEN VERGİLER VE FONLAR   60.000.000
1.10.01 Geçici vergi               60.000.000
360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR         60.000.000
6.10.01 Ödenecek geçici vergi      60.000.000
——————————————— / ———————————————
2. Ödeme sırasında kayda alma
Bu yöntemde tahakkuk fişi düzenlendiği sırada bu işlem için herhangi bir kayıt yapılmamakta, ödeme kayda alınmaktadır.
Ödemenin tahakkuk eden geçici verginin tamamını kapsaması veya aylık taksitler şeklinde gerçekleşmesi önemli değildir.
Kayıt örneği şöyledir:
——————————————— / ———————————————
193. PEŞİN ÖDENEN VERGİLER VE FONLAR 60.000.000
1.10.01 Geçici vergi                60.000.000
100. KASA                              60.000.000
1.10.01 Merkez kasası          60.000.000
——————————————— / ———————————————
3. Nazım hesaplar kullanılması
Bu yöntemde geçici vergi tahakkuk aşamasında ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI