Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler ÜCRETLİLERE VERGİ İADESİ UYGULAMASINDA SON DURUM (ÜCRETLERDE ÖZEL GİDER İNDİRİMİ)

ÜCRETLİLERE VERGİ İADESİ UYGULAMASINDA SON DURUM (ÜCRETLERDE ÖZEL GİDER İNDİRİMİ)

Yazar : Eski Hesap Uzmanları Kurulu Başkanı Danıştay Üyesi MAHMUT VURAL
Dergi : Ocak 1995
MAHMUT VURAL
Hesap Uzmanı

I. GİRİŞ:
3946 sayılı Kanunla 2978 sayılı Vergi İadesi Hakkında Kanun'un 1. maddesinin son fıkrası değiştirilerek vergi iadesinden yararlanacak olanlar ile vergi iadesine tabi tutulacak mal ve hizmet alımlarını tespit etme yetkisi Bakanlar Kurulu'na verilmiş, Bakanlar Kurulu da bu yetkisini kullanarak vergi iadesinden yararlanacak olanlarla ilgili olarak yeni düzenlemeler yapmıştır.
Bu meyanda 1.4.1994 tarih ve 94/5372 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile tam mükellefiyete tabi olup, ücret geliri elde edenler, ticari, zirai (küçük çiftçi muaflığından yararlananlar dahil) veya mesleki kazançları nedeniyle gelir vergisine tabi olan mükellefler ile bir işyeri açmaksızın gezici olarak milli piyango bileti satanlar (seyyar bayiler) vergi iadesi kapsamından çıkarılmıştır.
Aynı BKK ile vergi iadesinden yararlanacak olanlar ise aşağıdakilerle sınırlandırılmıştır.
• Emekli, maluliyet, dul ve yetim maaşı alanlar,
• Emekli aylığı almaya hak kazanmış olanlardan emekli olmadan veya emekli aylığı almakta iken vefat edenlerin aylık bağlanan ana ve babaları,
• Vatani hizmet tertibinden aylık alanlar,
• Şehit, dul ve yetim sıfatıyla dul ve yetim aylığı alanlar,
• 2913 sayılı Dünya Olimpiyat ve Avrupa Şampiyonluğu Kazanmış Sporculara ve Bunların Ailelerine Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümlerine göre aylık alanlar,
• 2022 sayılı Kanun hükümleri uyarınca aylık alan 65 yaşını doldurmuş muhtaç, güçsüz, kimsesiz ve sakat Türk vatandaşları,
• 1005 sayılı Kanuna göre İstiklal Madalyası aylığı alanlar.
Yukarıda 7 grup halinde sayılanlar, 2978 sayılı Kanun uyarınca vergi iadesi uygulamasından yararlanmaya 1994 Mayıs ayından sonra da devam etmişlerdir. Bunların vergi iadesi kapsamına giren mal ve hizmet alımlarına ilişkin bir değişiklik de söz konusu olmamıştır.
Ancak öteden beri vergi iadesi uygulaması kapsamında iken, 1994 Mayıs ayından itibaren bu kapsamdan çıkarılanlarla ilgili olarak 3946 sayılı Kanunla özel gider indirimi uygulaması getirilmiştir. Bu yazımız, vergi hukukumuzda ilk defa yer alan şahsi giderlerin vergi matrahından indirilmesi uygulaması olan özel gider uygulamasına ilişkindir.
II. ÜCRETLERDE ÖZEL GİDER İNDİRİMİ:
A. Genel Olarak:
3946 sayılı Kanunun 13. maddesi ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 63. maddesinin birinci fıkrasına 4 numaralı bentten sonra gelmek üzere aşağıdaki 5 numaralı bent eklenmiştir.
5- Mükellefin kendisi, eşi ve çocukları ile ilgili eğitim, sağlık, gıda, giyim ve kira harcamalarının yıllık toplam tutarının 1/3'ü.
Şu kadar ki indirim konusu harcamaların Türkiye'de yapılması, gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan gerçek veya tüzel kişilerden alınacak belgelerle tevsik edilmesi ve bu belgelerin işverene verilmesi şarttır. Bu suretle hesaplanan indirim tutarı, harcamanın yapıldığı yıla ait ücretin yıllık vergi matrahının % 35'ini geçemez. Bu indirim de dikkate alınmak suretiyle hesaplanan vergi ile mükellefin o yıl içinde tevkif suretiyle ödediği vergi tutarı arasındaki fark, ücretlinin ertesi yılda ödeyeceği gelir vergisinden mahsup edilir veya işverenler aracılığı ile kendisine nakden iade edilir. Bakanlar Kurulu bu bentte yer alan % 35 nispetini sıfıra kadar indirmeye, kanuni oranına kadar arttırmaya veya harcama konuları, harcama ve ücret tutarları itibariyle farklı oranlar tespit etmeye yetkilidir.
Ücretlilerin harcama belgelerinin işverene ibrazı, beyanı ve verginin iadesine ilişkin süreleri tespit etmeye, iadeyi nakden veya mahsuben yaptırmaya, bu uygulamanın usul ve esaslarını tayin ve tespite Maliye Bakanlığı yetkilidir.
Bakanlar Kurulu 1.4.1994 tarih ve 94/5371 sayılı BKK ile ücretlilerin eğitim, sağlık, gıda, giyim ve kira harcamalarına ilişkin özel gider indirimine ait % 35 oranını, 1994 yılına ait ücret gelirlerinin vergi matrahına uygulanmak üzere % 23 olarak tespit etmiştir.
B. Özel Gider İndiriminden Faydalanacak Olan Ücretliler:
2978 sayılı Yasaya göre vergi iadesi hakkından yararlananlar özel gider indiriminden faydalanamazlar. Öte yandan ticari, zirai ve mesleki kazanç sahipleri vergi iadesi uygulaması dışına çıkarılmışlar, ancak özel gider indiriminden faydalandırılmamışlardır.
Özel gider indiriminden yalnızca ücretliler faydalanacaklardır. Gelir Vergisi Kanunu'nun 61. maddesinde açıklanan ücret geliri elde edenle ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI