Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler VERGİ HUKUKUNDA VAKIALARIN BELİRLENMESİ VE DELİLLERİN TOPLANMASI

VERGİ HUKUKUNDA VAKIALARIN BELİRLENMESİ VE DELİLLERİN TOPLANMASI

Yazar : İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi/Maliye ve Ekonomi Bölümünde Araştırma Görevlisi Gülsen GÜNEŞ
Dergi : Ocak 1986
GÜLSEN GÜNEŞ
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi/Maliye ve Ekonomi Bölümünde  Araştırma Görevlisi

1.GİRİŞ
Vergi Hukuku, kamusal yarar ile bireysel çıkarların çatıştığı bir alandadır. Bireysel çıkar olgusu, bireyin yasa çerçevesi içinde mümkün olan en az vergi yüküne muhatap olma eğiliminden kaynaklanır. Kamusal yarar ise vergi idaresi tarafından verginin, kamusal harcamaların kaynağım oluşturması nedeni ile tam ve zamanında alınmasından doğan yarardır.(1)

Birisi vergi ödevinin hizmet ettiği toplum yaran, diğeri bireysel özgürlük ve serbestlik olan bu hassas denge noktaları, 1982 tarihli T.C. Anayasası'nda yer alan verginin genelliği, verginin yasallığı, verginin mali güç ile oranlı olması ilkeleriyle yönlendirildiği gibi vergi hukuku alanındaki uyuşmazlıkların çözümlenmesine ilişkin yöntemleri içeren vergi yargısı sistemi ile korunur.
Tüm hukuk dallarında olduğu gibi vergi yargılamasında da yargılama prosedürünün özü «ispat» olgusuna dayanmaktadır.

Her uyuşmazlık biri maddi, diğeri hukuki olmak üzere iki mesele şeklinde tecelli ettiğine göre (2), yargıcın yargılama sonunda bir hükme varabilmesi, öncelikle, uygulanması düşünülen hukuk normunu karşılaması beklenen maddi vakıaların ve bu maddi vakıaların ispatı için gerekli araçların yani delillerin yargılamaya ithal edilmesi (maddi meselenin aydınlanması) ve bunların vasıtası ile olayın hangi hukuki tipe uyduğunun belirlenmesi (hukuki meselenin aydınlanması) ile mümkün olmaktadır.

Diğer yargılama dallarına paralel olarak idari yargılamanın ve dolayısıyla onun bir alt dalı olan vergi yargılamasının da önemli sorunlarından birisini dava malzemesinin toplanması konusunda tarafların ve hakimin yetkisinin ne olduğu hususu oluşturmaktadır.

İşte aşağıdaki iki paragrafta, ana çizgileri ile, vergi hukukunda dava malzemesinin toplanmasına ilişkin ilkeler ile vergi hakiminin deliller ve maddi vakıalar karşısındaki durumuna değinilmeye çalışılacaktır.

2.
VERGİ HUKUKUNDA DAVA MALZEMESİNİN TOPLANMASINA İLİŞKİN İLKELER
I. ADLİ YARGI KOLUNDA DAVA MALZEMESİNİN TOPLANMASINA İLİŞKİN İLKELER        

Maddi vakıalar ile bunların ispatı için söz konusu olacak ispat araçlarına yem usul doktrininde «dava malzemesi» denilmektedir. (3)

Dava malzemesinin kimin tarafından temin edileceği yani yargılamaya ithal edileceği sorunu çeşitli ilkelerin doğumuna yol açmıştır.

Dava için gerekli malzemenin toplanması işi (vakıalar, delil tedariki vs. gibi) ya mahkemeye havale edilmiştir. Ya da tarafların omzuna yüklenmiştir. Bu işin mahkemeye havale edildiği hallerde mahkemenin aktifliği prensibinden bahsedilir. Bu konuda mahkeme yetkisiz ise, yani mahkemenin ancak, taraflarca ileri sürülmüş vakıaları ve dava malzemesini kararma esas alabileceği hallerde, mahkemenin pasifliği prensibinden bahis olunur. (4)                               ,

Başka bir deyişle araştırma ilkesine göre mahkeme taraflardan bağımsız olarak davanın maddi temelini tamamen aydınlatacak, .bunun için gerekli bütün maddi vakıaları ve ispat araçlarını yargılamaya getirecek ve inceleyecektir. Taraflarca getirilme ilkesine göre ise, mahkeme sadece taraflarca getirilen ve taraflarca getirilen ispat araçları ile ispatlanan vakıaları hükmüne temel yapabilir. Dava malzemesinin toplanması açısından mahkemenin yetkisi yoktur. (5)

a. Medeni Muhakemeye Egemen Olan İlke :

Medeni Muhakeme Hukuku gerçeği şekillerden yani dış görünüşten öğrenmekle yetindiğinden, burada hakimlerin eli kolu, tarafların ileri sürdükleri olaylar, hukuki ve maddi meselenin çözülmesinde kullanılacak vasıtalar ve isteklerine bağlıdır. Şekli gerçeği bulmakla yetinen Medeni Muhakeme Hukukuna ilke olarak mahkemenin pasifliği ilkesi yani taraflarca getirilme ilkesi hakimdir. (6)

b. Ceza Muhakemesine Egemen Olan İlke :

Ceza Muhakemesi Hukukunda mahkemenin a ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.