Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler SAKATLIK VE VERGİ SORUNLARI

SAKATLIK VE VERGİ SORUNLARI

Yazar : Eski Baş Hesap Uzmanı, YMM Prof. Dr. SELAHATTİN TUNCER
Dergi : Kasım 1981
PROF. DR. SELAHATTİN TUNCER
Eski Hesap Uzmanı

Birleşmiş Milletler Örgütü 1981’i Uluslararası Sakatlar Yılı (İnternational Year of Disabled People) olarak kabul ve ilan etmiştir. Bu nedenle gerek Batı ülkeleri de ve gerekse Türkiye’de bu konu özellikle ele alınmakta, sakatların sosyal, iktisadi, mali ve kişisel sorunlarını dile getiren yayım ve toplantılar yapılmaktadır. Konu güncelliğini sürdürdüğünden, bizde, sakatların vergi sorunlarına değinmek istiyoruz.
 
İ- Sakatlar Yılının Amaçları
Dünyadaki sakatların sayısı 500 milyon olarak tahmin edilmektedir. Türkiye’de ise 45 milyonu aşan nüfusun 1 ila 1,5 milyonun sakat olduğunu istatistikler göstermektedir. Böylece, derece ve türleri çok değişik olmakla beraber, sakatlar, toplam nüfusun % 2,2’sini geçmektedir.
Birleşmiş Milletler Örgütü, sakatlar yılının amaçlarını beş madde içinde toplanmıştır. Tüm sorunları ortaya koyması açısından bunları sıralamakta yarar görüyoruz:
1- Toplum içinde sakatların fizik ve psikolojik uyumlarına yardımcı olmak.
2- Sakatların uygun bir meslekte çalışabilmesi ve toplamla tam bir uyum içinde bulunabilmeleri için gerekli bütün ulusal ve uluslararası yardım, eğitim, bakım ve rehberlik çalışmalarını desteklemek.
3- Sakatların, günlük yaşama kolaylıkla katılabilmelerini amaçlayan çalışmaları ve araştırma projelerini desteklemek.
4- Başbakanlık Genelgesi :  Başbakanlık 18 Mayıs 1981 tarihinde 1981/35 sayı ile bir Genelge yayımlamıştır. Genelgede, yukarıda açıklandığımız kanun ve buna dayanılarak çıkarılan yönetmeliğe yollama (atıf) yapılmış ve Genel ve Katma Bütçeli Dairelerle, Mahalli İdareler,Kamu İktisadi Teşebbüsleri yahut özel kanuna veya özel kanunla verilmiş yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlarda veya bunlara bağlı işyerlerinde çalışan personelin % 2’si oranında sakatlara meslek, beden ve ruh durumlarına göre iş verme zorunluluğunun bulunduğu vurgulanmış ve aranan koşulları taşıyan sakatların boş kadro mevcut olduğu takdirde atanmalarına müsaade edilmiştir.
5- Rehabilitasyon merkezlerinin kurulması: Türkiye’de sakatların rehabitasyonu konusunda bazı çalışmalar yapılmakta ise de bunları yeterli saymaya olanak yoktur. Rehabilitasyonu sosyal, mesleki, tıbbi ve ekonomik olarak gruplara ayırmak gerekir. Tıbbi rehabilitasyon, Sağlık Bakanlığı ve bazı büyük Üniversite kliniklerinde kısmen gerekleştirilmiştir. Ancak ekonomik, sosyal ve mesleki rehabilitasyon için ciddi hiçbir çalışma yapılmadığı ifade edilmektedir.
III- Sakatlık kavramı
Önce sakatlık kavramı üzerinde durmak gerekir. Genel olarak sakalık geniş ve dar anlamda iki açıdan ele alınarak tanımlanabilir. 1981 Uluslararası Sakatlar Yılı Türkiye Koordinasyon  Kurulu Teknik Başkanı Prof. Dr. Rıdvan Ege sakatlık kavramını şu şekilde ele almaktadır:
“Sakatlık, kişinin görme, işitme veya bedensel gücünün, zekasının bir kısmını veya tümünü yitirmesidir. Daha bilimsel bir tanımlama ile, kişinin bedensel, zihinsel ve ruhsal özelliklerinde muayyen oranlarda ve sürekli olarak fonksiyon ve görüntü kaybına neden olan  fonksiyon ve görüntü kaybına neden olan organ yokluğu, veya bozukluğu sonucu yaşamın normal gereklerine uyamamasıdır.
Doğuştan varolan sakatlıklar zeka geriliği, felç, körlük, sağırlık, kalça çıkıklığı, çarpık ayak, sırt, kol ve bacaklardaki şekil bozukluğu, fazlalık ve noksanlıklar, kalp ve diğer organ bozukluklarıdır. Edinsel yani doğumdan sonraki sakatlıklar hastalık ve kazalardan olmaktadır.”
Gelir Vergisi Kanunumuzun kaldırılan 23/1 maddesindeki sakatlık kavramı, daha çok bedensel ve dar sakatlık kavramına girmektedir. Zihinsel ve ruhsal sakatlıklar geniş anlamdaki sakatlıklara germektedir ki, çoğu kez sakatlık uygulamasının ve yasaların kapsamı dışında kalmaktadır.
4- Ekonomik, sosyal ve politik yaşamın değişik çalışmalarına sakatların katılma ya da katkıda bulunmaya hakları olduğu konusunda toplumu uyarmak ve eğitmek.
5- Sakatlığın önlenmesi ve sakat olanların yeniden geliştirilmeleri için etkili önlemleri desteklemek.
Uluslararası sakatlar yılı için girişilen hazırlıklar, Cenevre’de Birleşmiş Milletler Sosyal Gelişme ve Beşeri &Cce ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI