Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler İHRACATTA VERGİ İADESİ İLE GİDER VERGİSİ KANUNU?NDAKİ İHRACAT MUAFLIĞININ BİRLİKTE UYGULAN ...

İHRACATTA VERGİ İADESİ İLE GİDER VERGİSİ KANUNU?NDAKİ İHRACAT MUAFLIĞININ BİRLİKTE UYGULANMASI

Yazar : Eski Hesap Uzmanı Sacit BASMACI
Dergi : Aralık 1981

SACİT BASMACI
Eski Hesap Uzmanı

I-GİRİŞ
Uygulanan ihracat seferberliği, ihracatla ilgili konuları etkin bir biçimde gündeme getirdi. Bunlardan önde geleni de: «İhracatı Teşvik Tedbirleri»dir. Nitekim, Bakanlar Kurulu?nun 9.9.1975 gün ve 7/10624 sayılı kararı ile yürürlüğe konan «İhracatta Vergi İadesi Kararı»na 10 sayılı kararla ek hükümler getirilerek iade oranları ve ihraç duvarları değiştirilmiş; ayrıca 10.5.1981 tarihinde yürürlüğe konan 81/5 sıra no?lu İhracatı Teşvik Tebliği ile de, yeni teşvik tedbirleri yanında bazı tedbirlere ek yeni düzenlemeler getirilmiştir.
Konumuz vergi olunca, ihracatın ve teşvik tedbirleri uygulamasının eninde sonunda Vergi Hukuku sınırlarına ulaşacağını kestirmemiz güç olmayacaktır. İhracatta Vergi İadesi bizatihi vergi ile ilgili bir konu olduğu gibi, değişik Vergi Kanunları?nda ihracata tanınan muafiyet ve istisna hükümleri de böylece ön plana çıkacaktır. Bu konuda özellikle belirgin olduğu üzere, ayrı kanun ve kararların aynı uygulamada birleşmesi, kendine ait sorunları da beraberinde getirmektedir. İdarece yapılan açıklamalar ise, kimi zaman, tereddütleri giderici boyutlara erişememektedir.
İhracat seferberliğine katılan kuruluşların Vergi Hukuku alanında en sıkı fıkı olduğu konulardan birisi de; ihracata bağlı olarak «Gider Vergisi Muaflığı»dır. Muafiyetin İhracatta Vergi İadesi ile birlikte uygulanabilir olması, ilgili kuruluşları bazı konularda tereddütlere sevk etmektedir.
Bu kısa yazı da, ihracatta Vergi İadesi ile İhracat Muaflığının birlikte uygulanmasına ilişkin esasları hatırlatma ve bu çerçevede tereddütlere açıklık getirme amacına yöneliktir.

II- İHRACATTA VERGİ İADESİ
A- Kavram ve Kapsam
Bakanlar Kurulu'nun 9.9.1975 gün ve 7/10624 sayılı kararının 1. maddesinde «İhracatta Vergi İadesi» şöyle tanımlanmıştır:
«Türkiye'den ihraç edilen ya da bu karara göre ihraç edilmiş sayılan maddelerin maliyetine girmiş bulunan ve ilişik «Mali Yükler Listesi»nde yer alan; vergi, resim ve harçlar ile benzeri etki yapan yüklerin, doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak ödenilmiş bulunsun, bu mamullerin ihracatçısına, ihracattan veya ihraç sayılan devrinden sonra ödenmesidir.»
Ekli Liste A'da ise İhracatta Vergi İadesi'ne konu olan mali yükler şöyle sıralanmıştır:

DOLAYLI VERGİLER
1. Dahilde Alınanlar
a. Gider Vergileri
b. Şeker İstihlak Vergisi
c. Emlak Alım Vergisi
d. Taşıt Alım Vergisi
e. Emlak Alım Vergisi
f. Motorlu Taşıtlar Vergisi
g. İşletme Vergisi
2. İthalde Alınanlar
a. Gümrük Vergisi
b. İthalde Alınan İstihsal Vergisi

DOLAYSIZ VERGİLER
1.
Mali Denge Vergisi
2. Ücretlerden Alınan Gelir Vergisi
1. Resimler
a. İthal Beyannamelerinden Alınan Damga Resmi
b. Damga Resmi ve Damga Vergisi
c. Tuzdan Alınan Tekel Resmi
d. İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisar Resmi
e. Çaydan Alınan Tekel Resmi
f. Tütün ve Mamullerinden Alınan Tekel Resmi
2. Harçlar
a. Harçlar Kanunu
3. Belediye Hissesi
a. 2656 sayılı Kanun ve 5237 sayılı Kanun'un 2. maddesi gereğince ithal sırasında Gümrük Vergisi'nin % 15'i oranında alınan belediye payı.
Dolayısıyla, yukarıda sıralanan mali yüklerden mamullerin birim maliyetine giren tutarlar, vergi iade oranının hesaplanmasında dikkate alınacaktır.
B-Uygulama
Konumuzla ilgisi nedeniyle, sadece bir hatırlatma olması için uygulamaya ilişkin olarak; vergi yükü tesbitinin, yani Liste A'da yer alan mali yüklerden mamullerin birim maliyetine giren tutarların "tam bir kesinlik taşımayabileceği kaydıyla"Bakanlıkça hesaplanmakta; vergi iadesi hesabında ihracat karşılığı sağlanan Gümrük Çıkış Beyannamesinin tescil tarihindeki cari kur'a göre yapılmakta ve ihracatta vergi iadesinin ihracatın sonuçlanmasından sonra ödenmekte olduğu hususları sıralanabilir.

III-GİDER VERGİSİ KANUNU UYARINCA «İHRACAT MUAFLIĞI»
Bilindiği &uu ...


Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.