Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler DIŞSATIM KREDİ SİGORTASI

DIŞSATIM KREDİ SİGORTASI

Yazar : T. Sınai Kalkınma Bankası Uzmanı İsmail H. BELGİN
Dergi : Aralık 1981
İSMAİL H. BELGİN
T. Sınai Kalkınma Bankası Uzmanı

Dışsatım Kredi Sigortası, 60 yılı aşan bir süredir dünyada uygulanmış ve geliştirilmiş olmasına karşın, Türkiye’de yeni güncelleşmiştir. Gerçekten konu ancak dışsatımın öneminin vurgulandığı son birkaç yılda kamuoyunun ve ilgili çevrelerin dikkatini çekmiştir. Yine de konunun yeterince tartışılıp teknik, ekonomik, sosyal yönlerinin özellikle Türkiye açısından doğru bir değerlendirmeye tabi tutulduğu ve açıklık kazandığı söylenemez.
 
İlerideki paragraflarda belirteceğimiz gibi, Dış Satım Kredi Sigortası, dışsatımımızın gelişmesinde tek başına mucize gerçekleştirecek bir tedbir değildir. Ama, dışsatımımızın gelişmesine yardımcı olacak tedbirler dizisinde, yokluğu hissedilecek bir gereksinmedir. Bununla birlikte, önemli olan, bu sigortanın uygulanmasından çok; doğru uygulanmasıdır. Türkiye ekonomisinin ve endüstrisinin yaşam savaşı verdiği aşamada bu konuda ve dışsatıma ilişkin diğer her konuda yanlışlıklara, gecikmelere meydan vermemek için dışsatımcıdan kamu görevlilerine kadar hepimize sorumluluklar düşmektedir. Aksi durumda, ekonomimizin en önemli çıkış noktalarından biri kabul ettiğimiz dışsatımın tıkanması ve bugün ulusça ödediğimiz faturalardan daha ağırlarına katlanmamız sürpriz sayılmamalıdır.
Bu nedenlerle, Dışsatım Kredi Sigortası’nın ana hatlarını bir bütün olarak özetlemeyi, daha önemlisi bu konunun ilgili her kesimi de düşünülmesine ve tartışılmasına katkıda bulunmayı amaç olarak benimsedik.

DIŞSATIM KREDİ SİGORTASI NEDİR, NE DEĞİLDİR?

«Dışsatım Kredi Sigortası temelde dışsatımın artırılmasına olanak sağlayan bir sistemdir. Bu işlev, iki açıdan yerine getirilmektedir: Birincisi, dışsatımcıyı, dış alıcıya karşı sigortalayarak alacağını ticari ve politik risklere karşı belirli limitler içinde garantiye almak; ikincisi ise, dışsatımın finansmanında bankaya garanti vererek, dışsatımcının gereksinim duyacağı kredilerin sağlanmasına yardımcı olmaktadır.» (1) Yine bu konuda yetkili bir bilim adamı, Prof. Dr. Ali Bozer’in tanımına göre «İhracat Kredi Sigortası, ekonomik kalkınma bakımından belli bir düzeye gelmiş ülkeler ve bu ülkenin mal ve hizmet üretim müteşebbisleri için hem güvence sağlamak, hem bilinçli bir dış ticaret politikası yürütmek ve hem de elverişli rekabet koşulları yaratmak açısından yararlı bir sigorta türüdür.»(2)
Her iki tanım genelde birleşmektedir. Fakat tanımlar arasında terminolojiden kaynaklanan üç fark sezilebilmektedir.
1— Tanımlardan ilkinde, dışsatımcının alacaklarının ve dışsatımcıya verilen kredilerin geri ödenmesinin güvence altına alınması vurgulanmaktadır. Sayın Bozer’in tanımında da kapalı olarak aynı prensip yer almakla birlikte, dışsatım kredi sigortasının bu çok önemli yönüne açıklık getirmek bakımından sözkonusu vurgulamaya dikkate çekmek yararlı olacaktır.
Sigorta, dışsatımın değil, dışsatımcıların ve dışsatımcıya kredi sağlayan kuruluşların alacaklarının herhangi bir riske karşı korunmasını hedef almaktadır. Bu nedenle, sigortaya dışsatım sigortası yerine «dışsatım kredi sigortası» adı verilmektedir.
2— Sayın Bozer’in tanımında dikkat çeken bir başka özellik olarak ekonomik kalkınma bakımından belli bir düzeye gelmek ve «bilinçli bir dış ticaret politikası yürütmek» sözkonusu olmakta ve uygulamanın makro etkileri vurgulanarak konuya farklı bir boyut kazandırmaktadır. Gerçekten de, özellikle dışsatımı ulusal bir hedef gören ülkemiz açısından, dışsatım kredi sigortasının makro-ekonomik etkileri özenle izlenmeli ve dinamik bir değerlendirmeye tabi tutulmalıdır.
3— Tanımlar arasında son farklılık terminolojide görülmektedir. Sigortanın isminde tanımlardan biri «dışsatım» diğeri ise «ihracat» sözcüğüne yer vermektedir. İngilizce’de «export», Fransızca’da «commerce exterieur» karşılığı kullanılan her iki kelime Türkçe’de de aynı anlamda kullanılmış, daha doğrusu ihracat kelimesinin yerini Türkçe’nin özleştirilmesi akımı ile «dışsatım» almaya başlamıştır. Fakat, Türkçe’de sigortanın Türkçe adının saptanmasında ihracat ve dışsatım kelimelerinden hangisinin kullanılacağı tartışma konusu o ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.