Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler BELEDİYE HARCAMALARINA KATILMA PAYLARI VE BİLGİ İSTEME HAKKI

BELEDİYE HARCAMALARINA KATILMA PAYLARI VE BİLGİ İSTEME HAKKI

Yazar : - A. Bumin DOĞRUSÖZ
Dergi : Aralık 1981
BUMİN DOĞRUSÖZ
İ.İ.T.İ.A. Asistanı

Belediyeler, yerinden yönetim esaslarına göre yönetilen ve beldenin huzuru, güvenliği ve hizmetlerden daha iyi yararlanabilmesi için kurulmuş, hukuki dayanağını Anayasamızın 116. maddesinden alan teşkilatlardır. Tüm kamu hizmetlerini ve kolluk faaliyetlerini merkezden yürütmek olanaksızdır. En önemli faktör kamu hizmetleri açısından, bölgeler arası ihtiyaç farklılıklarıdır. Ayrıca, mahalli idareler ve bunlar içersinde belediyeler, demokrasinin temel taşı olarak kabul edilebilir. Belde sakinlerinin kendi kendilerini, kendi temsilcileri aracılığı ile yönetmesinin ilk adımı belediyelerdir. Seçmenler, belediye başkanını genellikle tanıyarak seçer; oy verirken, eski başkanı icraatıyla değerlendirir ve belediye teşkilatını, yönetimini, etkinliğini bilir. Aynı şeyleri parlamento seçimleri için söylemek biraz güçtür. Çünkü, seçilen parlamenterlerin, parlamento içi faaliyetlerini izlemek son derece güçtür ve hatta çoğu kez bunun için meclis zabıtlarını incelemek gerekir. Buna karşılık, belediyeler ve dolayısıyla başkanları her zaman vatandaşın denetimi ile karşı karşıyadır. Faaliyetleri, halkın yaşamını bu kadar yakından etkileyen belediyelerin görevleri, Belediyeler Kanununda sayma usulü ile belirlenmiştir. Kanunda, belediyelere yüklenen görevler toplam olarak 76 kalemdir. Diğer kanunlarda belediyelere ait olarak yer alan görevlerin bu rakama ait olmadığı açıktır.
 
Bütün bu görevlerin gerçekleştirilmesi ve bunun için gerekli hukuki yapı, araç ve personel madalyonun bir yüzünü oluşturmaktadır. Diğer yüzü ise, konunun mali yönüdür. Diğer bir deyişle sorun, belediyelerin, görevlerini yerine getirecek araç ve personel giderlerini karşılamaya yeterli gelirleri olup olmadığıdır. Bu şekilde sorulacak bir soruya verilecek cevap, 12.9.1981 tarihinden öncesine göre hiç şüphesiz olumsuz olacaktır. Hemen hemen her aybaşı, ücretlerini ödeyemeyen, devlete olan borçlarını sürekli ertelettiren, ücretlerini alamadıkları için personeli greve giden belediyeler henüz belleklerimizden silinmemiştir. İşte belediyelerin içinde bulundukları bu mali soranlara çözüm getirebilmek amacı ile çeşitli yasal düzenlemeler yapılmıştır. 2.2.1981 tarih ve 2380 sayılı «Belediyelere ve İl Özel İdarelerine Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun» çıkartılmış; daha sonra da, zamanın ve gelişmelerin etkisiyle ihtiyaca cevap vermekten uzaklaşmış olan 1.7.1948 tarih ve 5237 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu kaldırılarak yerine 26.5.1981 tarih ve 2464 sayılı «Belediye Gelirleri Kanunu» kabul edilmiştir.
Yeni Belediye Gelirleri Kanunu’nun üçüncü kısmında «Harcamalara Katılma Payları» düzenlenmiş (md. 86-94) ve katılma, yol, kanalizasyon ve su tesisleri harcamaları için kabul edilmiştir. Bir diğer deyişle, katılma, Belediyelerin bu harcamaları ile sınırlı tutulmuş ve diğer harcamalara teşmil edilmemiştir. Aynı konu, harcamalara iştirak payı başlığı altında, eski kanunda bulunmaktaydı. Şu farkla ki, eski kanunda yer alan «harita ve imar planları masraflarına iştirak» esası yeni yasada yer almamaktadır.
Harcamalara katılmanın ilk şartı, söz konusu hizmetlerin belediyelerce veya belediyelere bağlı müesseselerce yapılmasıdır. Yine yasanın metninde (md. 91), söz konusu faaliyetlerin ihaleye çıkarılarak yaptırılmasının da kapsam içerisinde bulunduğunu anlıyoruz.
Yol harcamalarına katılma; yeni yol açılması, mevcut yolların yüzde 40 nispetinde veya daha fazla genişletilmesi, kaldırımsız veya bakımsız bulunan yolların kaldırım veya parke kaldırım haline getirilmesi veya asfalt yapılması, kaldırım veya şose halindeki yolların da parke, beton yahut asfalta çevrilmesi, mevcut kaldırım veya parkelerin sökülüp yeniden düzenlenmesi halinde söz konusu olacaktır.
Kanalizasyon harcamalarına katılmanın söz konusu olabilmesi için de; ya yeni kanalizasyon tesisi yapılması veya mevcut tesislerin sıhhi ve fenni şartlara göre ıslah edilmesi gereklidir.
Su tesisleri harcamalarına katılma payları ise; yeni içme suyu şebeke tesisleri yapılması veya mevcut şebeke tesislerinin genişletilmesi veya iyileştirilmesi hallerinde söz konusu olacaktır.
Harcamalara katılma payının uygulanabilirlik koşullarından ikincisini her bir harcama tipi ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI