Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler LİBYA "ŞİRKETLER VERGİSİ"

LİBYA "ŞİRKETLER VERGİSİ"

Yazar : Hesap Uzmanı Mv. M. Deniz KİRAZCI
Dergi : Aralık 1981
DENİZ KİRAZCI
Hesap Uzmanı Mv.

Bilindiği gibi, uzun süredir yaşanan ekonomik güçlükler, ülkemizin Ortadoğu ve İslam ülkeleri ile olan ilişkilerini ön plana çıkarmıştır. Kısaca Libya olarak anılan Libya Arap  Sosyalist Halk Cemahiriyesi ile olan ilişkilerin, bu ilişkiler içinde önemli bir yeri ve payı vardır. Bu nedenle sözkonusu ülke çeşitli yönleriyle değerlendirmelere konu olmaktadır. Bu çalışmanın konusu, odak noktası «Şirketler Vergisi» olmak üzere, Libya vergi mevzuatıdır. Amaç okuyucuya Libya «Şirketler Vergisi»nin vergi tekniğine uygun bir çevirisini sunmak ve bu çerçeveyle sınırlı olarak Libya vergi mevzuatının kısa bir değerlendirmesini yapmaktadır.

GİRİŞ
Libya vergi mevzuatında «Şirketler Vergisi» bağımsız bir kanun olarak değil, Gelir Vergisi Kanunu içinde —4. Kısım’da— yer almaktadır. Bunun nedeni Libya Gelir Vergisi’ne egemen olan sistemdir. Libya «Şirketler Vergisi»ne geçmeden önce, bu sisteme kısa bir bakış yararlı olacaktır.

LİBYA GELİR VERGİSİ

Bilindiği gibi, «sedüler gelir vergileri», «toplam gelir vergileri (üniter gelir vergileri)» ve «birleşik gelir vergileri» olmak üzere başlıca üç çeşit gelir vergisi sistemi vardır.(1) Libya’nın benimsediği sistem olan «birleşik gelir vergileri» sistemi, adından da anlaşıldığı gibi, sedüler ve toplam gelir vergileri sistemlerinin birleştirilmesinden doğmuştur. Bu sistemde gelir çeşitleri (sedüller) önce ayrı oranlara göre vergilendirilir; sonra, belirli bir miktarı aşan toplam gelir üzerinden ek vergi alınır.(2) Bu sistem halen İngiltere ve İtalya’da uygulanmaktadır. Libya Gelir Vergisi Kanunu İtalyan uygulamasından esinlenmiştir.
Libya Gelir Vergisi Kanunu’nun sistematiği içinde menkul sermaye iratları ayrı bir sedül olarak alınmamış, sadece 83, 84 ve 85’inci madde hükümleriyle mevduat faizleri % 15 stopaja tabi tutulmuştur. Bu nedenle «Şirketler Vergisi»nin sistem içindeki yeri menkul sermaye iratları sedülünün kavranmasına yöneliktir. Gerçekten de, «Şirketler Vergisi»nden muaf tutulan kollektif şirket ortakları ve komandit şirketlerin komandite ortaklarının gelirleri ticari kazanç hükümleri içinde kavranmakta; komandit şirketlerin komanditer ortaklarının ve Libya Ticaret Kanunu’na göre kurulan sermaye şirketlerinin ortaklarının kazançları ise şirket kazancı olarak bu kısım hükümleri çerçevesinde vergi konusu olmaktadır. Diğer sedüllerde olduğu gibi «Şirketler Vergisi»nde de artan oranlı tarifeler geçerlidir. Ancak ek gelir vergisine tabi olma bakımından şirket kazançlarının dağıtılması şartı konarak (G.V.K. Md. 87/b) bir istisna yaratılmıştır. Bu istisna sayesindedir ki şirketlerin kâr dağıtımamaları yoluyla ortaklarının, % 90’a kadar varan  ek gelir vergisinden kaçınma olanakları vardır. «Şirketler Vergisi» bu istisna dolayısıyla da kurumlar vergisine yaklaşmaktadır.

LİBYA «ŞİRKETLER VERGİSİ»

«Şirketler Vergisi» Gelir Vergisi Kanunu içinde, 4. Kısımda 93. maddeyle başlayıp, 104. maddede sona ermektedir. Aşağıda «Şirketler Vergisi»ne ilişkin maddelerin tam metni verilmiştir.(3)

DÖRDÜNCÜ KISIM — «ŞİRKETLER VERGİSİ»

Madde 93— Faaliyet alanları veya amaçları ne olursa olsun, şirketlerin ve yabancı şirket şubelerinin, Libya Arap Cumhuriyeti içinde ve dışında elde ettikleri gelirler şirketler vergisine tabidir.(4)
Bu kanunun uygulanmasında;
«Şirketler»den, kamuya ait şirketler dahil, kollektif şirketler hariç olmak üzere Libya Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulmuş şirketler;
«Yabancı şirket şubeleri»nden, hukuki yapıları ve biçimleri ne olursa olsun, yabancı şirketler tarafından Libya Arap Cumhuriyeti’nde yapılan işler ve yatırımlar;
anlaşılacaktır.
Madde 94— Şirketlere ek olarak, asıl faaliyet konuları ticari veya sınai veya gayrimenkul yatırımları olan diğer kamu veya özel hukuk tüzel kişileri de şirketler vergisine tabidirler.
Madde 95— Aynı Kanunun 62. maddesi hükmüne uygun olarak (5) komandite şirketlerin gelirlerinin, ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI