Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler HİZMET İŞLETMELERİNDE DÖVİZ KUR FARKLARI

HİZMET İŞLETMELERİNDE DÖVİZ KUR FARKLARI

Yazar : Hesap Uzman Mv. Ahmet Sami UYSAL , Hesap Uzman Mv. Zeki KURTÇU
Dergi : Ocak 1982
AHMET SAMİ UYSAL                    ZEKİ KURTÇU
Hesap Uzman Mv.                        Hesap Uzman Mv.

Bilindiği üzere, dünya ekonomisinin son yüzyıl içerisinde kaydettiği gelişmeler ülkelerin birbirleri ile yaptıkları ticari faaliyetlerin hacmini de büyük ölçüde arttırmıştır. Uluslararası ticaretin bu denli gelişmesi, ülkeler arasında değişim aracı olan döviz ve döviz karşısındaki ulusal paranın değerini birinci plana çıkartmıştır.
 
Ulusal paraların birbirleri karşısındaki değerini belirleyen faktörler ülkemizde, özellikle son yıllarda Türk Lirası’nın aleyhine işlenmiş ve liramız yabancı paralar karşısında değer kaybetmeye başlamıştır. İç ve dış finansman zorlukları, üretim yetersizliği ve buna bağlı olarak ihracat darboğazı, kaynakların optimal dağılımının sağlanamaması, ihracat azlığına karşı ithalat hacminin büyük oranlarda artması ve bunun doğal sonucu olarak dış ödemeler dengesinde büyük miktarlarda ülke ekonomisi aleyhine açıklar meydana gelmesi bu faktörlerden bazılarıdır. Tüm ekonomik koşulların tersine olarak ve hızlı bir biçimde işlemeye başlaması ile en son 24 Ocak 1980 Ekonomik İstikrar Tedbirleri’ne bağlı olarak Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 25 sayılı karar ile büyük oranlı bir devalüasyon yapılmış, daha sonra Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’na verilen yetki ile Türk Lirası’nın yabancı paralar karşısındaki değeri günlük olarak kur ayarlamalarına tabi tutulmaya başlamıştır.
Türk Lirası değerinin yabancı paralar karşısındaki bu değişimi döviz karşılığı işlemlerde bulunan hizmet işletmeleri, yani döviz ile yabancı kuruluş ve kişilere hizmet veren Türk firmaları açısından önem kazanmaktadır. Şöyle ki; döviz karşılığında yabancı kişi veya kuruluşlardan hizmet satın alan Türk firmalarının söz konusu bu borçlarını ödemelerinden önce yapılacak bir devalüasyon sonucunda Türk firmalarının borçları döviz cinsi olarak aynı kalmakla beraber Türk Lirası cinsinden artacaktır. Aynı şekilde, döviz karşılığında yabancı kişi veya kuruluşlara hizmet satan Türk firmalarının söz konusu bu alacaklarını elde edip, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 17 sayılı kararın 30’uncu maddesinde hükme bağlanan süre içerisinde ülkeye getirip döviz pozisyonu tutmaya yetkisi olan bir bankaya bozdurmalarından önce yapılacak bir devalüasyon, söz konusu Türk firmalarına bir avantaj sağlayacaktır. Zira Türk firmaları aynı miktar döviz karşılığında artık daha fazla Türk Lirası elde edeceklerdir.
Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 17 sayılı kararın 30’uncu maddesi hükmüne göre, yabancı gerçek ve tüzel kişilere yapılan hizmetler karşılığı tahakkuk eden dövizler tahakkuk tarihinden itibaren en geç 3 ay içerisinde ülkeye getirilecek ve her halükarda elde etme tarihinden itibaren 10 gün içinde döviz pozisyonu tutmaya yetkili bir bankada bozdurularak Türk Lirası’na çevrilecektir. 17 sayılı kararın bu hükmünden ve Türk Lirası’nın yabancı paralar karşısındaki değerinin sık sık değişmesinden dolayı Türk firmalarının lehine veya aleyhine Döviz Kur Farkı Karları veya zararları doğmaktadır.
Yazımızın aşağıdaki bölümlerinde söz konusu değer değişimlerinin firmalar açısından ortaya çıkardığı zararlı ve avantajlı durumlar anlatılmaya çalışılacak, konunun berraklaştırılması için somut örnekler verilecektir. Öncekilerin daha çok açıklayıcı ve çarpıcı olabilmesi için 25 sayılı karardan önceki ve sonraki kurları içeren veriler kullanılacaktır.
I – DÖVİZ KUR FARKI ZARARLARI :
Bu konu, daha çok döviz karşılığında yabancı kişilere veya kuruluşlara hizmet yaptıran ve döviz olarak ödemede bulunan Türk firmaları için söz konusudur.
Şöyle ki; yerli firma yaptırdığı hizmet kar ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI