Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler SORUNLAR YORUMLAR

SORUNLAR YORUMLAR

Yazar : Müşavir Hesap Uzmanı Nusret KESLER
Dergi : Ocak 1982
NUSRET KESLER
Müşavir Hesap Uzmanı

GİRİŞ
 
Vergi Dünyası'nın bu sayısında seyahat giderlerinin vergilendirilmesine ilişkin olmak üzere,
1- Kurumların, Yönetim Kurulu Başkan ve Üyelerine yaptıkları seyahatler dolayısıyla, ister gerçek tutarları üzerinden ister gündelik şeklinde ödenmiş olsun, verilen paraların istisna hadlerini aşan kısımlarının vergilendirilip vergilendirilmeyeceği,
2- Yemek ve yatmak giderlerinin gündelik şeklinde verilmeyip, gerçek tutarları itibariyle ödenmesi halinde, istisna haddini aşan kısımlarının vergiye tabi tutulup tutulmayacağı,
3- Kanuni haddi aşan ve vergilendirilmiş bulunan gündelik kısımlarının gider kabul edilip edilmeyeceği,
4- Yurtiçi seyahatleri ve yurtdışına yapılan seyahatler arasında, vergilendirme bakımından herhangi bir farklılığın sözkonusu olup olmayacağı,
şeklinde özetlenebilecek sorunlar üzerinde durulacaktır. Bu amaçla, önce ilgili kanun hükümleri hakkında kısa açıklamalarda bulunulacak, daha sonra ele  alınacak sorunların yorumlanış biçimlerinin belirtilmesine çalışılacaktır.
GELİR VERGİSİ KANUNU'NUN YOLLUKLARLA İLGİLİ İSTİSNA HÜKMÜNÜN MAHİYETİ:
Bilindiği üzere, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 2361 sayılı kanunla değişik 24. maddesinde, bazı ödemeler gider karşılığı kabul edilerek maddede öngörülen koşullarla vergiden müstesna tutulmuştur.
Bu ödemelerin en yaygın uygulama alanını, maddenin 2. fıkrasında yer alan yolluklar konusu teşkil etmektedir.
Yine bilindiği gibi, yolluk deyimi ile, ilke olarak görev gereği yapılan seyahatler dolayısıyla hizmetlilere yol giderleri ile yemek ve yatmak giderleri karşılığı olarak verilen paralar kastedilmektedir.
Sözü edilen 24. maddenin 2. fıkrasında, 6245 sayılı Harcırah Kanunu kapsamı dışında kalan müesseseler tarafından İdare Meclisi Başkan ve Üyeleri ile denetçilere, tasfiye memurlarına ve hizmet erbabına verilen ve esas olarak yolculuk dolayısıyla ödenecek taşıt araçları ücretlerini ifade eden yol giderleri, işin gerektirdiği ölçüler içinde kanıtlanmak ve kalıplanmak şartıyla, tutarı ne olursa olsun, vergiden istisna edilmiş; yemek ve yatmak giderlerinden oluşan gündeliklerin ise, aynı aylık seviyesindeki devlet memurlarına verilen gündelikleri veya Devletçe verilen gündeliklerin en yüksek haddini aşan kısmı ücret olarak vergilendirilmiştir.
Diğer taraftan, istisnanın tayinine esas kabul edilen Devlet Memurları Gündelikleri, harcırah kanununda yolculuğun yurtdışında yahut yurtiçinde yapılmasına göre farklı esaslara tabi tutulmuştur. Buna göre, yurtiçi yolculuklara ait gündeliklerin, bütçe kanunlarında (H) Cetvelinden tespit olunması, yurtdışı yolculuklara ait gündeliklerin de anılan cetvelde belirtilen hadleri aşmamak üzere Bakanlar Kurulu tarafından kararlaştırılması hükme bağlanmıştır.
Gerek iç gerek dış yolluklara bakımından yapılacak karşılaştırmaya, cetvelde Devlet Memurları için tespit edilmiş bulunan gündeliklerin esas alınması;Hizmet erbabının ücreti en yüksek maaş alan devlet memurlarını aylığını aşmakta veya kendisine ücret verilmesi sözkonusu olmakta ise, anılan Devlet Memurları için öngörülen en yüksek gündelik tutarına itibar edilmesi gerekir.
Öte yandan, Gelir Vergisi Kanunu'nun 40 maddesinin 4. bendinde, işle ilgili ve yapılan işin ehemmiyet ve genişliği ile mütenasip seyahat ve ikamet giderlerinin, seyahat masrafının gerektirdiği süre ile sınırlı olmak üzere, ticari kazancın tespitinde hasılattan indirilmesi kabul olunmuştur.
SEYAHAT GİDERLERİNİN VERGİLENDİRİLMESİNE İLİŞKİN SORUNLAR
Kurumların, Yönetim Kurulu Başkan ve Üyelerine Verilen Gündeliklerle Teşebbüs Sahibi Sayılan Şahısların Seyahat Giderlerinin Vergiye Tabi Tutulup Tutulmayacağı :
Bazı kurularca Yönetim Kurulu Başkan ve Üyelerine verilen gündeliklerin vergilendirilmesi cihetine gidilmemektedir.
Halbuki, anılan kişiler, kanunun 24. maddesinde açık olarak belirtilmiş bulunmaktadır. Ayrıca, 61. maddede de bunların bağlı oldukları kurumlardan ücret alabilmeleri öngörülmüştür.
Bu itibarla kurumların, yönetim kurulu başkan ve üyelerine, yaptıkları seyahatler dolayısıyla verilen paraların istisna h ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI