Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler KDV İADE VE MAHSUP İŞLEMLERİNDE DÖVİZ ALIM BELGESİ UYGULAMASI

KDV İADE VE MAHSUP İŞLEMLERİNDE DÖVİZ ALIM BELGESİ UYGULAMASI

Yazar : Eski Hesap Uzmanları Kurulu Başkanı Danıştay Üyesi MAHMUT VURAL
Dergi : Aralık 1997
MAHMUT VURAL
Gelirler Genel Müdürlüğü Daire Başkanı

I -GENEL BİLGİ
Bilindiği üzeri, Maliye Bakanlığı, ihracattan ve İhraç kayıtlı teslimlerden doğan katma değer vergisi iade ve mahsupları ile terkin işlemlerinde döviz alım belgesi ibrazı zorunluluğunu getirmişti.
Buna göre, katma değer vergisinin nakden iade edilmesi veya vergi borçlarına mahsup edilebilmesi için ihraç kayıtlı teslimde bulunan imalatçıların döviz alım belgesi ibraz etmeleri gerekiyordu.
Katma değer vergisi uygulamaları açısından, ihracatçıların ihracat bedeli dövizlerini yurda getirmeleri konusunda özel bir düzenleme yapılmamış, kambiyo mevzuatındaki süre ve koşullara bağlı kalınmıştır. Dövizlerini kambiyo mevzuatına uygun olarak Türkiye'ye getirmeyen ihracatçılar katma değer vergisi iadesinden yararlanamıyorlardı.
Katma değer vergisi iadesi bakımından dövizlerin yurda getirmeleri konusunda özel bir düzenleme yapılmamış, kambiyo mevzuatındaki süre ve koşullara bağlı kalınmıştır. Dövizlerini kambiyo mevzuatına uygun olarak Türkiye'ye getirmeyen ihracatçılar katma değer vergisi iadesinden yararlanamıyorlardı.
Katma değer vergisi iadesi bakımından dövizlerin yurda getirilmesinde gecikmeler olabileceği göz önünde bulundurularak, ihracatçıların mağdur olmamaları için, Maliye Bakanlığınca, döviz alım belgesi ibraz edilinceye kadar teminat mukabilinde iade alınmasına imkan tanıyan bir düzenleme de yapılmıştı.
II-DÖVİZ ALIM BELGESİ UYGULAMASININ ORTAYA ÇIKARDlĞl PROBLEMLER
Bilindiği üzere Katma Değer Vergisi Kanununa göre ihracat istisnası için ihracatın döviz mukabili yapılması ve belli sürelerle yurda getirilmesi gibi bir zorunluluk söz konusu değildir.
KDV Kanununa göre ihracat istisnası için "Teslimin yurt dışındaki bir müşteriye yapılması" ve "Teslim konusu malın Türkiye Cumhuriyeti gümrük hattından geçerek bir dış ülkeye vasıl olması" şartları aranmaktadır.
Bu iki şartın birlikte gerçekleşmesi halinde, teslimler ihracat teslimi sayılarak istisna kapsamına girmektedir. Ancak istisna için bu iki şartın yeterli olmasına rağmen, Maliye Bakanlığı, ülkenin döviz sıkıntısı yaşadığı günlerde dövizin bir an önce yurda getirilmesini temin etmek bakımından, ihracattan kaynaklanan katma değer vergisi iadelerinin alınabilmesi için döviz alım belgesi ibrazı zorunluluğunu, Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin kendisine verdiği yetkiye istinaden getirmiştir.
Bu uygulama geçmişte, kendisinden beklenilen faydayı sağlamış, ihracatçılar katma değer vergisi iadelerini bir an önce almak için dövizlerini kambiyo mevzuatıyla kendilerine verilen sürelerin dolmasını beklemeden yurda getirme yolunu seçmişlerdir. Ancak bugün, ülkemiz döviz dar boğazını aşmış, ihracatçılarımızı kambiyo mevzuatı çerçevesinde dövizlerini yurda getirme konusunda ilave bir zorlayıcı düzenlemeye gerek kalmamıştır.
Kaldı ki kambiyo mevzuatında da dövizlerin yurda getirilmesi konusunda ihracatçılarımızı rahatlatıcı düzenlemeler yapılmıştır. Kambiyo mevzuatına göre bugün, her bir parti ihracat için, haklı ve mücbir sebeplerin varlığı aranmaksızın, 50.000 ABD Doları veya eşitine kadar dövizlerin yurda getirilmesi zorunluluğu kaldırılmıştır.
Öte yandan katma değer vergisi iadesi için döviz alım belgesi ibrazı zorunluluğu ihracatçılarımızın diğer ülke ihracatçılarıyla rekabet etme açısından haksız durumda bırakıyordu. Örneğin, ihracatçılarımız, vadeli satış yapmaları durumunda katma değer vergisi iadelerini almakta sıkıntıya düştükleri için bu tür satış yapmıyorlardı. Bu da ihracatçılarımız açısından rekabet eşitsizliğine neden oluyordu.
KDV iade ve mahsup işlemlerinde döviz alım belgesi ibrazı zorunluluğu, ihracatçılarımız için dolaylı olarak da olumsuz bir sonuç doğuruyordu. Döviz alım belgesinin usulüne uygun olarak hazırlanmış olup olmadığını kontrol etmek, teyit işlemlerini yapmak, döviz alım belgesi ibraz edilemediği durumlarda teminat mektubu almak, ihracat bedeli dövizin ne kadarının yurda getirildiğini tespit etmek, dövizin süresinde getirilip getirilmediğini kontrol etmek, vergi dairelerine de önemli bir iş yükü oluşturuyor ve bu durum ihracatçıların katma değer vergisi iadelerini geç almaların ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI