Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler MEVDUAT TAHVİLAT FAİZLERİ VE KATILMA HESAPLARINA ÖDENEN KAR PAYLARINDA GELİR VERGİSİ KESİN ...

MEVDUAT TAHVİLAT FAİZLERİ VE KATILMA HESAPLARINA ÖDENEN KAR PAYLARINDA GELİR VERGİSİ KESİNTİSİ UYGULAMASI

Yazar : Bankalar Yeminli Murakıbı İsmail CANSEVEN
Dergi : Şubat 1986
İSMAİL CANSEVEN
Bankalar Yeminli Murakıbı

Bilindiği üzere 11.12.1985 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 4.12.1985 tarih ve 3239 sayılı kanunla vergi kanunlarımızda önemli değişiklikler yapılmış bulunmaktadır. Bu meyanda 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mevduat, tahvilat faizleri ve katılma hesaplarına ödenen kar paylarına ilişkin hükümleri (menkul sermaye iradları) daha kapsamlı düzenlemelere tabi tutulmuştur.
 

Eski uygulamada konumuz açısından sadece mevduat, tahvilat faizleri ve faizsiz olarak kredi verenlere ödenen kar payları menkul sermaye iradı kapsamında düşünülürken, yeni düzenleme ile bunlara Devlet tahvili ve bonosu faizleri ile gelir ortaklığı senetlerinden sağlanan gelirler ve de faizsiz olarak kredi verenlere kar ve zarar ortaklığı belgesi karşılığı ödenen kar payları ile özel finans kurumlarınca kar ve zarara katılma hesabı karşılığında ödenen kar payları d» menkul sermaye iradı kapsamına alınmıştır. Ancak açıklıkla Gelir Vergisi Kanunu'nda yer almamakla birlikte, özel finans kurumlarının kar ve zarara katılma hesapları karşılığında ödenen kar payları Hazinece mevduat  faizi sayıldığından uygulamada bu kar payları vergiye tabi tutulmakta idi. Yeni düzenleme ile konuya Gelir Kanunu içerisinde açıklık getirilmiş olunmaktadır. Eski uygulamada mevduat ve tahvilat faizlerini ödeyen kurumlarca vergi tevkifatı yapılması (madde 94) ve bunların oranları (madde 105) Gelir Vergisi Kanunu'nda ayrı ayrı maddelerde düzenlemeye tabi tutulurken yeni değişiklikte bunlar aynı madde kapsamında düzenlenmiştir. Yeni Kanunla yürürlükten kaldırılan Gelir Vergisi Kanunu'nun 105. maddesinde, mevduat ve tahvilat faizleri ile faizsiz kredi verenlere ödenen kar paylarından yapılacak tevkifat oranı %40 olarak saptanmıştı. Ancak aynı maddede bu oranları sıfıra kadar indirmeye ve bu oranı aşmamak üzere yeniden saptamaya Bakanlar Kurulu yetkili kılınmıştı.

Bu yetkiye dayanarak Bakanlar Kurulu en son düzenlemesi ile sözkonusu oranları %10 olarak saptamıştı. Yani yeni düzenlemeden önce mevduat ve tahvilat (nama ve hamiline yazılı) faizlerinden %10 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılmaktaydı.
Sözkonusu değişikliklerin yer aldığı 3239 sayılı Kanun'la Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesinde (eski 94 ve 105. maddeler) :

— Devlet tahvili ve Hazine bonosu faizlerinden,

— Gelir ortaklığı senetlerinden sağlanan gelirlerden,

— Döviz Tevdiat Hesaplarına yürütülen faizler ile özel finans kurumlarınca döviz katılma hesaplarına ödenen kar paylarından,

— Normal mevduat hesaplarına, mevduat sertifikalarına ve sırdaş hesaplara ve diğerlerine yürütülen faizlerden,

— Faizsiz olarak kredi verenlere ödenen kar payları ile kar ve zarar ortaklığı belgesi karşılığı ödenen kar payları ve özel finans kurumlarınca kar ve zarara katılma hesabı karşılığı ödenen kar paylarından,

ilgili kurumlarca %25 oranında vergi tevkifatı yapılacağı hükme bağlanmıştır. Aynı madde ile eskiden olduğu gibi Bakanlar Kurulu'na bunların her biri için %25 oranını sıfıra indirmeye ya da bu oranı %50' ye çıkarma yetkisi tanınmıştır. Görüldüğü üzere, yeni düzenleme ile eskiden vergi kapsamı dışında olan, Devlet tahvili, Hazine "bonoları gelir ortaklığı senetleri, döviz tevdiat hesapları faizleri ile kar ve zarar ortaklığı belgesi ve özel finans kurumlarının (Al Baraka, Faisal Finans Kurumu gibi) döviz katılma hesapları karşılığında ödenen kar payları vergi kapsamına alınmıştır. Yani faiz geliri getiren ya da benzeri kar payı getiren tüm hesaplar ve menkul kıymet faizleri gelir vergisi tevkifatına dahil edilmiştir.

Bakanlar Kurulu, yukarıda belirtilen yetkisine dayanarak 1.1.1986 tarihinden itibaren yürürlüğe koyduğu 85/10175 sayılı Kararı ile, bu tür menkul sermaye iradlarından yapılması gerekecek gelir vergisi tevkifat oranlarını yeniden düzenlemiştir. Bu Karara göre, eski uygulamada yer alan mevduat (normal mevduat sertifikası) hesapları ile tahvilat (nama hamiline yazılı) faizlerinden %10 oranında, tevkifat oranı aynen korunurken, vergi kapsamına yeni alman;

— Devlet tahvili ve Hazine bonosu faizlerinden %3,

— Gelir ortaklığı senetlerinden sağlanan gelirlerden «0» sıfır,

— Döviz tevdiat hesaplarına yürütülen faizler ile ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI