Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler 4444 SAYILI KANUNLA EMLAK VERGİSİ KANUNU, BELEDİYE GELİRLERİ KANUNU VE HARÇLAR KANUNUNDA Y ...

4444 SAYILI KANUNLA EMLAK VERGİSİ KANUNU, BELEDİYE GELİRLERİ KANUNU VE HARÇLAR KANUNUNDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER

Yazar : Eski Hesap Uzmanları Kurulu Başkanı Danıştay Üyesi MAHMUT VURAL
Dergi : Eylül 1999
MAHMUT VURAL
Gelirler Genel Müdürlüğü
Daire Başkanı

Çeşitli vergi kanunlarında değişiklik yapan 11.8.1999 tarih ve 4444 sayılı Kanun 14.8.1999 tarih ve 23786 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış bulunmaktadır. Söz konusu Kanunla Emlak Vergisi Kanunu, Belediye Gelirleri Kanunu ve Harçlar Kanununda yapılan değişiklikler bu yazının konusunu oluşturmakta olup aşağıda ayrıntılı olarak açıklanmıştır.
I. Emlak Vergisi Kanununda Yapılan Değişiklikler
A. Değişiklikleri Gerekli Kılan Nedenler
Bilindiği üzere 4369 sayılı Kanunla Emlak Vergisi Kanununda bazı değişiklikler yapılmış ve mükelleflere, bu değişikliklere paralel olarak 1998 genel beyan dönemine ilişkin emlak vergisi beyanlarını 1998 Eylül ayı sonuna kadar yenileme imkanı sağlanmıştır.
4369 sayılı Kanunla Emlak Vergisi Kanununda yapılan temel değişiklikler şunlardır:
-Emlak Vergisi matrahları için endeksleme uygulaması getirilmiştir.
-Emlak Vergisi oranları düşürülmüştür.
-Asgari beyan değerini beyan eden mükelleflerin daha yüksek rayiç bedel beyan etmeye zorlanamayacağına dair düzenleme yürürlükten kaldırılmış, gayrimenkulün maddi delillere göre tespit edilen değerinin beyan edilmesi gereken asgari değerden fazla olması halinde maddi delillere göre tespit edilen değerin esas alınacağı hükmü getirilmiştir.
-Gayrimenkul alım satımlarından elde edilen kazanca ilişkin gelir vergisi matrahının belirlenmesinde, 1998 yılında beyan edilen emlak vergisi değerinin, gayrimenkullerin maliyet bedeli olarak kabul edilmesi esası getirilmiştir.
Yapılan bu değişiklikler, emlak vergisi matrahlarının gayrimenkulün rayiç bedellerine yakın değerler üzerinden beyan edilmesini sağlama amacını taşımaktaydı.
Özellikle, meskenlere ilişkin emlak vergisi oranının % 04’ten % 01’e indirilmesi, mükelleflerin, matrahlarını 4 kat arttırması halinde bile aynı vergiyi ödeyecek olmaları sonucunu ortaya çıkardığından, genellikle mükellefler beyanlarını yükseltme yolunu seçmişlerdir. Hatta bazı belediyeler vergi oranındaki bu düşüş nedeniyle, beyan edilen emlak vergisi matrahlarının 4 kat arttırılması gerektiği şeklinde bir uygulamanın içine girmişler, mükelleflerin beyanlarını 4 kat arttırarak tahakkuk ettirme gibi işlemlere tevessül etmişlerdir.
Diğer taraftan 1998 yılı genel beyan döneminde beyan edilecek olan emlak vergisi değerinin, alım satım kazancının tespitinde maliyet bedeli olarak kabul edilecek olması, gayrimenkullerini yakın bir sürede elde çıkarmayı düşünen mükellefleri bazen gerçek değerinin çok üzerinde beyanda bulunmaya sevk etmiştir.
1998 yılı Eylül ayının rayiç bedeli esas alınarak beyan edilen emlak vergisi değerlerinin, 1999 yılında sanki bir yıl öncesinin rayiç değerleriymiş gibi bir yıllık yeniden değerleme oranında arttırılması, bu mükelleflerin 1999 yılı emlak vergisi tutarlarının beklenenden çok yüksek olması sonucunu doğurmuştur.
Yukarıda açıklandığı üzere;
- Beyanları kendi istek ve bilgileri dışında belediyelerce arttırılan mükelleflerin,
- Beyanlarını 1998 Eylül ayı rayiçlerine göre yapan ancak bu beyanları 1999 yılında bir yıllık yeniden değerleme oranında arttırılan mükelleflerin,
- Gayrimenkullerini yakın bir zamanda elden çıkaracağını düşünerek, gelir vergisi matrahlarını düşürmek amacıyla rayiç bedellerini olduğundan yüksek beyan eden mükelleflerin
Bu beyanlarının gerçeğe yaklaştırılması amacıyla bir düzenleme yapılması gerekliliği ortaya çıkmıştır.
Öte yandan, genel beyan dönemini takip eden yıllarda ödenecek olan emlak vergisi tutarlarının yeniden değerleme oranında artırılan matrahlar üzerinden hesaplanması esası da esneklik taşımaması nedeniyle sıkıntılara neden olmuştur.
B. Yapılan Değişiklikler
Endeksleme uygulamasının yeterli esnekliğe sahip olmamasından kaynaklanan sorunlar ile rayiç bedelin mükellefin isteğine bağlı olarak ya da isteği dışında gerçek bedele göre yüksek uygulanmasından kaynaklanan sorunları gidermek üzere bazı değişiklikler yapılmıştır. Bu değişiklikler aşağıda iki başlık altında açıklanacaktır.
1.Endeksleme Uygulaması Esnek Bir Yapıya Kavuşturulmuştur.
Ülke genelinde tek bir oran olarak belirlenen yeniden değerleme oranına dayalı endeksleme sistemi iktisadi ve sosyal gelişmişlik d&uum ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI