Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler KATMA DEĞER VERGİSİNDE MAHSUBEN İADELER

KATMA DEĞER VERGİSİNDE MAHSUBEN İADELER

Yazar : Eski Hesap Uzmanları Kurulu Başkanı Danıştay Üyesi MAHMUT VURAL
Dergi : Şubat 2000
MAHMUT VURAL
Eski Hesap Uzmanı
Gel.Gen. Müd. Daire Başkanı

GİRİŞ
Katma değer vergisinde üç nedenle vergi iadesi ortaya çıkabilmektedir.
1. Tam istisna kapsamında yapılan teslim ve hizmetler nedeniyle yüklenilen ancak indirimle giderilemeyen vergiler iade edilebilmektedir.
Bu iadelere;
a) İhracat
b) Diplomatik istisna kapsamındaki teslim ve hizmetler
c) Deniz, hava ve demiryolu araçlarına ilişkin teslim ve hizmetler
d) Liman ve hava meydanlarında yapılan hizmetler
e) Petrol arama faaliyetlerine ilişkin teslim ve hizmetler
f) Teşvik belgeli makina ve teçhizat teslimleri
g) Uluslararası taşımacılık
nedeniyle hak kazanılmaktadır.
2. Katma Değer Vergisi Kanununun 29. maddesi uyarınca, indirimli orana tabi mal ve hizmetlere ilişkin olup, indirimle giderilemeyen vergiler iade edilebilmektedir.
3. Vergi sorumluluğu kapsamında uygulanan tevkifat nedeniyle vergi iadesi söz konusu olabilmektedir.
Bu iadeler;
a) Hurda metal teslimleri nedeniyle yapılan tevkifat ile
b) Tekstil ve konfeksiyon sektöründe uygulanan tevkifatlardan
kaynaklanmaktadır.
Katma değer vergisi iadeleri, mükellefler tarafından iki şekilde alınabilmektedir.
1. Nakden iade
2. Mahsuben iade
i. Mükellefin kendi vergi borçlarına mahsuben iade
ii. Mükellefin mal ve hizmet satın aldığı    mükelleflerin vergi borçlarına mahsuben iade
Bu yazımızda mahsuben iadelere ilişkin açıklamalar yer almaktadır.
I. MÜKELLEFİN KENDİ VERGİ BORÇLARINA MAHSUBEN YAPILAN İADELER
A. GENEL OLARAK
Mükellefler iadeye hak kazandıkları vergilerin kendi vergi borçlarına mahsubunu talep etmek suretiyle iadelerini mahsup yoluyla alabilirler.
Mükelleflerin katma değer vergisi iadelerini nakden almak yerine mahsuben almayı tercih etmelerinin temel nedeni, mahsuben iade için aranan şartların nakden iadeye göre daha az olmasından kaynaklanmaktadır.
Nakden iade ile mahsuben iade arasındaki temel fark, mahsuben iadenin vergi incelemesine tabi olmadan ve teminat aranmadan yerine getirilmesidir.
Ancak bütün mahsuben iadelerin teminatsız ve incelemesiz yerine getirilmesi söz konusu değildir. Bazı faaliyetlerden doğan iadelerin mahsup suretiyle alınabilmesi için de teminat veya inceleme raporu aranmaktadır. Örneğin, KDV Kanununun 15/1-a maddesi uyarınca, yabancı devletlerin Türkiye’deki diplomatik temsilciliklerine, konsolosluklarına ve bunların diplomatik haklara sahip mensuplarına yapılan teslim ve hizmetlerden doğan katma değer vergisi iadesinin incelemesiz teminatsız iade limitini aşan kısmının mahsuben iadesinde teminat veya  inceleme raporu aranmaktadır.
Öte yandan sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleyen veya kullanan mükelleflerin mahsup talepleri de ancak inceleme veya teminat karşılığı yerine getirilmektedir.
1. Yetki
Maliye Bakanlığının mahsuben iadelere ilişkin düzenleme yetkisi iki kaynağa dayanmaktadır.
Birincisi, KDV Kanununun 32. maddesidir. Bu madde, Kanunun 11, 13, 14 ve 15’inci maddeleri uyarınca vergiden istisna edilmiş bulunan işlemlerle ilgili olarak yüklenilen, ancak indirimle giderilemeyen katma değer vergisinin, Maliye Bakanlığı’nca tespit edilecek esaslara göre bu işlemleri yapanlara iade olunacağını hükme bağlamaktadır.
İkinci yetki ise, iadelerde aranacak belgelerle ilgili olup, Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin 52. maddesinde yer almaktadır. Buna göre, Gelirler Genel Müdürlüğü,
- Sermayelerinin % 51’i veya daha fazlası kamuya ait kuruluşlara yapılacak iadelerde, vergi inceleme raporu ve teminat aranmadan iadeyi yaptırmaya; bu kuruluşların iade alacaklarını, kendilerinin, müesseselerinin, ortaklarının veya iştiraklerinin vergi borçlarına mahsup ettirmeye,
- İade hakkı sahiplerinin, mal veya hizmet satın aldıkları mükelleflerin vergi borçlarına mahsubunu talep edebilecekleri miktarı, satın aldıkları mal ve hizmet bedeli üzerinden hesaplanan katma değer vergisi tutarını aşmamak üzere sınırlandırmaya,
Bu şartlara ek olarak başka şartl ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI