Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler YURTDIŞI BANKALARDAN ELDE EDİLEN MEVDUAT FAİZİNDE "BANKA VE SİGORTA MUAMELELERİ VERGİSİ"N ...

YURTDIŞI BANKALARDAN ELDE EDİLEN MEVDUAT FAİZİNDE "BANKA VE SİGORTA MUAMELELERİ VERGİSİ"NİSPETİ

Yazar : Eski Hesap Uzmanı MEHMET BİNGÖL
Dergi : Ağustos 2000
MEHMET BİNGÖL
Eski Hesap Uzmanı

GİRİŞ
6802 Sayılı Gider Vergileri Kanunu’nun nispeti belirleyen 33 ncü maddesinin ikinci fıkrasında Bakanlar Kurulu’na “vergi oranını bankalararası mevduat muameleleri, bankalar ile 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre kurulan aracı kurumlar arasındaki borsa para piyasası muameleleri ve diğer banka ve sigorta muameleleri için ayrı ayrı olarak veya birlikte %1’e kadar indirme” yetkisi verilmiştir.
Bu yetki çerçevesinde bankalararası mevduat muameleri vergisi oranı 19.4.1986 gün ve 19083 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 8.4.1986 tarih ve 86/10563 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca % 1 olarak tesbit edilmiştir.
O tarihten itibaren muhtelif Bakanlar Kurulu kararlarıyla %1’lik nispet uygulamasına devam edilmiş ve son olarak 98/11591 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla da “bankalararası mevduat muamaleleri sonucu lehe alınan paralar üzerinden” alınacak vergi yine %1 olarak tespit edilmiştir.
1986 yılından bugüne kadar ki uygulamada “bankalararası mevduat” deyimi gerek yurt içi gerekse yurt dışı mevduatı kapsar iken, başka deyişle böyle bir ayrıma gidilmesi söz konusu değilken bu günlerde %1’lik nispetin sadece yurt içindeki bankalar arası mevduattan elde edilen faiz gelirlerine uygulanacağı ileri sürülmektedir.
Bu yazımızda kanunun gerekçesi, kanun metni ve diğer ilgili mevzuat ele alınarak “bankalararası mevduat” tan ne anlaşılması gerektiği irdelenerek %1 vergi uygulamasının yurt dışı bankalar nezdinde yapılan mevduatlardan elde edilen faizlerde de uygulanıp uygulanmayacağı ele alınacaktır.
I. İNDİRİLMİŞ VERGİ NİSPETİNİN GEREKÇESİ
6802 Sayılı Gider Vergileri Kanunu’nun 33 ncü maddesinin ikinci fıkrasında Bakanlar Kurulu’na vergi oranını bankalar arası mevduat muamelelerinde %1’e kadar indirme” yetkisi verilmesi ilk olarak 11/12/1985 tarih ve18955 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 3239 sayılı kanun ile getirilmiştir. Maddenin gerekçesinde;
“Bu madde ile yapılan değişiklikle bankacılığın geliştirilmesi amacıyla günün koşulları da dikkate alınarak Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi nispetine bankalar arası mevduat muameleleri ile diğer banka ve sigorta muameleleri için ayrı ayrı veya birlikte %1’e kadar indirmeye ve yukarıdaki nispetini aşmayacak şekilde yeniden tespit etmeye Bakanlar Kurulu yetkili kılınmaktadır”
denilmektedir.
Görüldüğü gibi maddenin getiriliş amacı “bankacılığın geliştirilmesidir”. Dolayısıyla, Kanun koyucunun diğer bankacılık işlemlerinden farklı olarak bankalar arası işlemlerde vergi oranını düşük tutmasının çok önemli bir ekonomik nedeni bulunmaktadır. Burada amaç, bankacılık sisteminde ödemelerin kolaylaştırılması, likiditenin düzenlenmesi ve fiyat hareketlerinde istikrarın sağlanmasına yönelik olarak kaynakların bankalar arasında akışkanlığın oluşturulmasıdır.
Bu amaçla, uluslararası entegrasyonu hedefleyen ülkemiz açısından bu düzenlemenin sadece yurt içi bankalar ile yapılan mevduat işlemleri ile sınırlı olmaması gerekir. Zira maddenin getiriliş gayesi olan yukarıdaki gerekçeye bakıldığında böyle bir ayırım yapılmadığı görülmektedir.
Dolayısıyla kanun koyucunun istediği; genel olarak banka sektörüne yapılan mevduatlardan elde edilecek faiz gelirlerine düşük oran uygulamaktır.
II. KANUN MADDESİNDE “YURT İÇİYURT DIŞI” AYIRIMI VAR MI?
Düşüncemize göre Banka Ve Sigorta Muameleleri Vergisi Kanunu açısından “bankalararası mevduat” deyimi gerek yurt içi gerekse yurt dışı mevduatı kapsamaktadır. Başka deyişle anılan kanun açısından böyle bir ayırım söz konusu değildir.
Zira gerek 6802 Sayılı Gider Vergileri Kanunu’nun 33 ncü maddesinde, gerekse bu maddenin verdiği yetkiye dayanılarak çıkartılan  Bakanlar Kurulu Kararında; bankalararası mevduat muamelelerinde, mevduat hesabı açılacak bankanın, (diğer bir deyişle, faizi verecek olan bankanın) yurt içinde olması şartı getirilmemiştir.
Bu nedenle, yurt içindeki bankaların yabancı bankalar nezdinde tuttukları mevduatlarının bankalar arası mevduat muamelesi kabul edilerek % 1 banka ve sigorta muameleleri vergisine tabi tutulması gerekir.
Nitekim Maliye Bakanlığı’da 1990 yılında bu doğrultuda görüş vermiştir. (14/03/1990 tarih ve sayılı Bankalar Birliğine verilen mukteza)< ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI