Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler BANKALARCA TESİSİ GEREKEN KARŞILIKLAR

BANKALARCA TESİSİ GEREKEN KARŞILIKLAR

Yazar : Bankalar Yeminli Murakıbı Halil GÜLEN
Dergi : Mart 1986
HALİL GÜLEN
Bankalar Yeminli Murakıbı

3182 sayılı Bankalar Kanunu'nun 32/3. maddesinde;
Bakanlar Kurulu'nun bankalarca verilen kredilerin durum ve özelliklerini gözönünde bulundurarak doğabilecek muhtemel zararlar için karşılık ayrılmasına ve bunlara ilişkin usul ve esasları tespite yetkili olduğu belirtilerek, bankaların Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca ayırmak zorunda kaldıkları karşılıkların teminatsız kredilere tekabül eden kısımlarının ayrıldıkları yılda kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak kabul edileceği hükme 'bağlanmıştır.

Konu ile ilgili 85/10128 sayılı Bakanlar Kurulu Karan 11.12.1985 tarih ve 18955 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olup sözkonusu Kararname Hükümleri çerçevesinde bankalarda karşılık uygulamasının esaslarını belirlemek bu yazının konusunu oluşturmaktadır.

Karşılık Tesis Edilecek Alacaklar:

Kararname ile bankalarca zorunlu olarak karşılık tesis edilecek alacaklar,

1 — Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten (11.12.1985) sonra açılan kredilerden doğan alacaklardan temerrüde düşen kısım,

2 — 11.12.1985 tarihinden önce açılan kredilerden doğan alacaklardan temerrüde düşen kısım olmak üzere iki ana başlık altında toplanmıştır.

Her iki başlık altındaki alacaklar ise; genel olarak, tarımsal krediler ve teminatlı krediler olmak üzere üç ayrı bölüm halinde ele alınmıştır. Kararname'ye göre, bankalarca bir alacak için karşılık tesis etme yükümlülüğü, sözkonusu alacağın açılan kredilerden doğması, temerrüde düşmesi ve temerrüt tarihinden itibaren Kararname ile belirlenen Sürelerin geçmesi halinde ortaya çıkmaktadır. Bu doğrultuda bankaların krediler dışındaki alacakları için karşılık tesis etme yükümlülüğü yoktur. Ayrıca Kararname'de bankalarca kredilere tahakkuk ettirilmeyen faizlerle temerrüt faizleri için karşılık ayrılmayacağı da öngörülmüştür.

Buna göre, bankalara karşılık ayrılması zorunlu olan alacak tutan, müşteriye fiilen kullandırılan kredi (ana para) yanında, kredi hesabına borç kaydedilip tahsil edilemeyen faiz, komisyon ve gider vergisi gibi masrafları da kapsamaktadır.

Karşılık Oranları:

Bankalarca tesis edilecek karşılıkların oranları ise Kararname'de, kredi türleri ile temerrüt tarihinden sonra geçmesi öngörülen süreler esas alınarak belirlenmiş olup Kararname'nin birinci ve geçici birinci maddeleriyle belirlenen bu oranlar aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Tablodan görüleceği üzere; 11.12.1985 tarihinden önce açılan kredilerde, bu tarihten sonra açılanlara göre, temerrüt tarihinden sonra geçmesi öngörülen süreler daha uzun tutulurken asgari karşılık oranları daha düşük belirlenmiştir. Ayrıca, söz konusu tarihten sonra açılan tarımsal krediler için asgari karşılık oranları tespit edilip teminatlı kredilerde bu oranların yarısının uygulanacağı öngörülürken, "bu tarihten önce açılan tarımsal kredilerde özel karşılık oranları belirlenmeksizin tablodaki oranların yarısının uygulanacağı ifade edilmiştir. Böyle bir düzenleme ise 11.12.1985 tarihinden sonra açılan tarımsal kredilerde karşılık tesisi açısından teminatlı - teminatsız ayırımım gerekli kılmaktadır. Bu nedenle sözkonusu tarımsal kredilerin teminatsız olması durumunda tabloda yer alan %5, %6, %16 ve %26 oranlarının esas alınarak karşılık ayrılması, teminatlı olması halinde ise bu oranların yansı üzerinden karşılık tesis edilmesi gerekmektedir. Bu tarihten önce açılan tarımsal kredilerde ise teminatlı  teminatsız ayırımı yapılmaksızın tabloda yer alan oranların yarısı üzerinden karşılık ayrılacaktır.
11 Aralık 1985 tarihinden sonra
11 Aralık 1985 tarihinden önce
Açılan Kredilerden Doğan

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI