Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler 2801 SAYILI KANUN SONA ERERKEN

2801 SAYILI KANUN SONA ERERKEN

Yazar : Müşavir Hesap Uzmanı Nahit KİTİŞ
Dergi : Ağustos 1983
NAHİT KİTİŞ
Müşavir Hesap Uzmanı

1 -GİRİŞ:
Çok yönlü, ve şartlı bir af kanunu mahiyetinde olan, 2801 sayılı «Bazı Kamu alacaklarının Özel Uzlaşma Yolu ile Tahsili Hakkında Kanun»un bir maddesinin işlerliği daha içinde bulunduğumuz ayın 24'ünde sona ermektedir.

Bilindiği üzere 2801 sayılı kanun, birden fazla konuyu içermektedir ve konuların her biri için ayrı yararlanma süreleri belli edilmiştir.
- Servet beyanlarının yenilenmesi
- Kayıt dışı emtea, demirbaş ve sabit kıymetlerin beyanı
-Pişmanlık zamsız pişmanlık talebinde bulunma (Genel Pişmanlık)
- Kesinleşmiş ve ihtilaflı kamu alacaklarının cezasız ödenmesi
ile ilgili hükümler, her biri için ayrı ayrı belli edilen sürelerin sona ermesiyle yürürlükten kalkmıştır. Başka bir anlatımla, yukarıda sayılan konularda. 2801 sayılı kanunun getirdiği kolaylıklardan yararlanma imkanı kalmamıştır.

Ağustos ayının 24'ünde ise, bir başka imkanın süresi sona erecektir. Bu imkan, kanunun 5. maddesinde yer alan «Özel pişmanlık»tır.
Bu yazıda, kanunun sözü edilen hükümleri ile Bakanlığın bu konudaki görüş ve yorumları inceleme konusu yapılacaktır.

II - ÖZEL PİŞMANLIĞIN KONUSU :

Özel pişmanlığın konusunu «zamanaşımı süresi içindeki yıllara ait gelir ve kurumlar vergisi yıllık beyanlarının, mükelleflerce belli oran ve miktarlarda artırılması halinde. defterlerinin inceleme konusu yapılmayacağı» şeklinde özetlemek mümkündür.

Görüleceği üzere özel pişmanlıkta. bir edim ve bu edimin karşılığı olan bir taahhüt söz konusudur. Edim. mükellefe ait olup beyanların artırılması şeklinde olacaktır. Maliye ise bu edimin karşılığı olarak, mükellefin artırımda bulunulan yıllarla ilgili defterlerini incelemeyi taahhüt etmektedir.

Hemen işaret edelim ki incelememe taahhüdü sadece gelir ve kurumlar vergilerinin yıllık beyanlarıyla ilgilidir. Yıllık beyannameler dışında kalan beyannamelerle yapılan beyanlar, örneğin gider vergisi, işletme vergisi beyanları Damga Vergisi ile muhtasar beyannamelerle yapılan beyanlar. mükellefçe bu maddeye göre artırımda bulunulsa bile zaman aşımı süreleri içinde inceleme konusu yapılabilecek ve bunun için defter ve belgeler mükelleften talep edilebilecektir.

Keza mükelleflerce hesaplanan yatırım indirimi tutarlarında. farklılık tespit edilmesi halinde artırımda bulunulan yıllarla ilgili olarak vergi tarh edilememesi kaydıyla ve yatırım indirimi tutarlarının genel miktarlarını saptamak amacıyla zamanaşımı süreleri içinde inceleme konusu yapılabilecektir.

Vergi iadesi talepleri ile düzeltme taleplerinin incelenmese için de mükellefin defter ve belgelerine müracaat etmek gerekebilecektir. Servet beyanı incelemelerine gelince: Bu maddeye göre Özet pişmanlıkta bulunmak gelir vergisi mükelleflerinin beyanlarının servet beyanı yönünden incelenmesine man» değildir. Ancak, yapılacak inceleme sonucunda defter ve belgelerden tespit edilen fark için tarhiyat yapılamayacak sadece servet beyannamelerinin karşılaştırılması veya beyan edilmeyen servetler sebebiyle tarhiyat yapılabilecektir. Keza servet,beyannamelerinde gösterilen ticari servetin doğru hesaplanıp hesaplanmadığını tespit edebilmek için de, ilgili yıl defterlerine bakmak gerekecektir.

5- maddeye göre artırımda bulunulan yıllarla ilgili olarak daha önce servet beyanları da yenilenmişse yıllık beyanname incelemesi yanında servet beyanı incelemelerinin de yapılamayacağı açıktır.

Bu sebeplerle özel pişmanlıkta bulunan mükelleflerin, defter ve belgelerin bir daha kendilerinden talep edilmeyeceği fikrine kapılarak bunları yok etmemeleri eskiden olduğu gibi. 5 yıl süreyle saklamaları ve inceleme elemanlarının taleplerinde kendilerine ibraz etmeleri gerekir.

Bütün bu açıklamalardan şu sonuç ortaya çıkmaktadır: Özel pişmanlıkla beyanda bulunmak. mükelleflerin defterlerinin inceleme dışı tutulmasın sağlamakta; sadece artırımda bulunulan yıllarla ilgili olarak tarhiyat yapılmasını önlemektir. Bu sebeple Özet pişmanlığın konusunu. «zaman aşımı suresi içindeki yıllara ait gelir ve kurumlar vergisi yıllık beyanlarının, belli oran ve mi ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI