Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler SABİT KIYMETLERİN KATMA DEĞER VERGİSİ UYGULAMASINDA BAZI SORUNLAR

SABİT KIYMETLERİN KATMA DEĞER VERGİSİ UYGULAMASINDA BAZI SORUNLAR

Yazar : Eski Hesap Uzmanı Nevzat TÜFEKÇİOĞLU
Dergi : Mart 1986
NEVZAT TÜFEKÇİOĞLU
Eski Hesap Uzmanı

Satın alınan ya da işletme bünyesinde imal veya inşa edilen amortismana tabi iktisadi kıymetlerin Katma Değer Vergisine ilişkin hükümler Katma Değer Vergisi Kanunu'nun teslim sayılan hallerle ilgili 3/d, vergi doğuran olayla ilgili 10/f, matrahla ilgili 20/3 ve indirimle ilgili 31. maddelerinde yer almaktadır. Bu hükümlerin topluca değerlendirilmesi sonucunda söz konusu kıymetlerin Katma Değer Vergisi uygulamasına ilişkin ve uygulamada ortaya çıkan bazı sorunlar yazımızın konusunu teşkil edecektir.

1 —
Amortismana tabi iktisadi kıymetin kapsamına ilişkin sorunlar:

Yukarıda bahsi geçen hükümlerde «amortismana tabi iktisadi kıymet»,
«Vergiye tabi faaliyetlerde kullanılacak amortismana tabi menkul ve gayrimenkul mallar», «amortismana tabi menkul ve gayrimenkul malların işletmede kullanılmak üzere imal ve inşa» ifadeleri yer almaktadır.

V.U.K.’nun mevcutlarda amortisman mevzuunu belirleyen 313. maddesinde «işletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya ve kıymetten düşmeye maruz bulunan gayrimenkullerle 269. madde gereğince gayrimenkul gibi değerlenen iktisadi kıymetlerin; alet, edevat, mefruşat, demirbaş ve sinema filmlerinin» amortisman mevzuunu teşkil ettiği belirtilmiştir.

Gayrimenkuller gibi değerlenecek kıymetler V.U.K. 269'a göre gayrimenkullerin mütemmim cüzü ve teferruatı, tesisat ve makinalar, gemiler ve diğer taşıtlar ile gayrimaddi haklar (telif, patent, imtiyaz, ihtira, peştamallık gibi)dır.

Bu hükümler karşısında binalar, binalarla ilgili her türlü tesisat, makineler, makine tesisat ve teçhizatı, aletler, deniz, kara ve hava nakil vasıtaları, demirbaş eşya, mefruşat, maden ocak ve galerileri ile belli bir bedelle iktisap olunmuş gayrimaddi haklar amortisman mevzuu iktisadi kıymet sayılacak ve bunlara ilişkin Katma Değer Vergileri kanunda belirlenen özel rejime göre indirim konusu yapılacaktır.

Değerleri belli tutan aşmayan (1986'dan itibaren 100 bin Tl.) sabit kıymetlerin masraf yazılması halinde bunların Katma Değer Vergisinde doğrudan indirim konusu yapılabileceği hususu 1 seri No.lu Katma Değer Vergisi tebliğinde açıklanmıştır.

Kapsam konusunda uygulamada tereddüt yaratabilecek başlıca hususlar ise şunlardır:

a) Gayrimenkullerde Maliyet Bedeline Eklenmesi Mecburi Giderler:

Normal bakım, tamir ve temizleme giderleri dışında, gayrimenkulu genişletmek veya iktisadi kıymetini devamlı olarak arttırmak maksadıyla yapılan giderlerin maliyet bedeline eklenmesi V.U.K.
272. madde hükmünün bir gereğidir.

272. madde şümulüne giren bu tarz harcamalar (yolcu ve eşya yükleme kapasitesinin arttırılması, motorlu nakil vasıtalarının motor veya kasasının değiştirilmesi, alım sırasında mevcut olmayan bir tertibatın eklenmesi gibi) kanunun amir hükmü gereğince iktisadi kıymetin değerine eklenmekte ve amortisman konusu yapılmaktadır. Amortisman konusu yapılan bu tarz harcamalara ilişkin Katma Değer Vergisi de alım ve masraflara ilişkin esaslara göre indirim konusu yapılmayacak, amortismana tabi sabit kıymetlere ilişkin esaslara göre indirilebilecektir.

Miktar ve tutan önemli meblağlara ulaşsa dahi normal bakım ve tamir gideri niteliğinde olan harcamaların (kapasite ve gücü arttırılmaksızın bozulan veya kırılan bir parçanın yerine yenisinin takılması, periyodik fabrika bakımları için yapılan işçilik ve malzeme giderleri gibi) Katma Değer Vergilerinin ise masrafın tahakkuku ile birlikte indirim mevzuu yapılması gerekir.

b) özel Maliyet Bedelleri:

Kira ile tutulan yerlerde yapılan ve normal tamir, bakım, temizleme gideri mahiyetinde olmayan harcamalarla, kiracının faaliyetini icra için meydana getirdiği tesisata ait giderlerin de cari yılda gider yazılması V.U.K. 272. maddenin son fıkrasına göre mümkün değildir. Kira müddeti içinde (kira süresi belli değilse asgari 4 yılda) itfası gereken özel maliyet giderlerine ilişkin Katma Değer Vergisi konusunda kanunda açık bir hüküm olmadığı gibi Bakanlık tebliğinde de açıklama yapılmamıştır. Ancak mahiyet itibariyle maliyet bedelini arttırıcı giderlere benzeyen ve masraf yazılması mümkün olmayan özel maliyet bedellerine ilişkin Katma Değer Vergilerinin amortismana tabi iktisadi kıymetle ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI