Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler SON DEĞİŞİKLİĞE GÖRE DAR MÜKELLEF KURUMLARDA VERGİLEME REJİMİ

SON DEĞİŞİKLİĞE GÖRE DAR MÜKELLEF KURUMLARDA VERGİLEME REJİMİ

Yazar : Eski Baş Hesap Uzmanı MEHMET TAHİR UFUK
Dergi : Mart 1986
M. TAHİR UFUK
Hesap Uzmanı

Bilindiği gibi 11.12.1985 gün ve 18955 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 3239 Sayılı kanunla 5422 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu' nunda da bazı değişiklikler yapılmıştır. Bu yazımızda yapılan değişikliklere göre dar mükellef kurumlarda vergileme rejimini açıklamaya çalışacağız.
 

Genel rejim kurum kazancının, yine yıllık beyanname ile bildirilmesidir. Ancak bazı kazanç unsurları için özel beyanname verilmesi bazılarında ise stopaj usulü sözkonusu olmaktadır.
Dar mükellef kurumların hangi hallerde yıllık beyanname vereceklerini, hangi kazançları için özel beyanname verileceğini stopaja tabi kazançlarının neler olduğunu sırasıyla ele alalım.

I —
YILLIK BEYANNAME VERİLECEK HALLER :

A — ZORUNLU OLARAK:

Türkiye'de ticari veya zirai faaliyette bulunan dar mükellefiyete tabi yabancı kurumlar, yıllık Kurumlar Vergisi beyannamesi vermek zorundadırlar. Vergileme bu beyanname ile bildirilen toplam kurum kazancı üzerinden yapılır.

B — İHTİYARİ OLARAK YILLIK BEYANNAME VERİLMESİ:

Kurumlar Vergisi Kanununun değişik 24. maddesinin beşinci fıkra hükmünde stopaj suretiyle vergilendirilen kurum kazançlarının, varsa diğer kazançlar dolayısıyla verilmesi gereken yıllık veya özel beyannameye ithalinin ihtiyari olduğu zikredilmiştir.

Buna göre dar mükellef kurumlar 24. madde uyarınca tevkifata tabi tutulan kazançlarını isterlerse yıllık beyannameye dahil edebilirler.

II —
ÖZEL BEYAN ESASI:

Kurumlar Vergisi Kanununun 22. maddesi uyarınca dar mükellef yabancı kurumların vergiye tabi kazancının G.V.K.'nun mükerrer 80. ve 82. maddelerinde yazılı değer artış kazançları ve arızi kazançlardan (Telif, İmtiyaz, ihtira, işletme, ticaret unvanı, alameti farika ve benzeri gayri maddi hakların satışı, devri ve temliki mukabilinde alınan bedeller hariç) ibaret bulunduğu takdirde, yabancı kurum veya Türkiye'de namına hareket eden kimse bu gibi kazançları iktisap tarihinden itibaren 15 gün içinde G.V.K.'nun 101. maddesinde belirtilen vergi dairelerine beyanname ile bildirmeye mecburdur.

Bu tür gelir unsurları sadece olumlu yönleri ile vergi konusuna girer. Zarar kabul edilmez (G.V.K. Md: 88).

III —
TEVKİF YOLU İLE VERGİLEME :

K.V.K.'nun 24. maddesine göre Dar mükellefiyete tabi kurumların ticari, zirai ve sair kazanç ve iratları dışında kalan kazanç ve iratları ile telif, imtiyaz, ihtira, işletme, ticaret ünvanı, alameti farika ve benzeri gayri maddi hakların satışı, devir ve temliki mukabilinde alınan bedeller %25 nispetinde Kurumlar Vergisi tevkifatına tabidir.

Buna göre tevkifata tabi kazanç unsurları şunlardır:

1 — Ücretler

2 — Serbest meslek kazançları

3 — Gayri menkul sermaye iratları

4 — Menkul sermaye iratları

5 — Telif, imtiyaz, ihtira, işletme, ticaret unvanı, alameti farika ve benzeri gayri maddi hakların
satışı devir ve temliki mukabilinde alınan bedeller.

Ancak G.V.K.'nun 94. maddesinin 7 ve 8 numaralı bentleri uyarınca tevkifata tabi tutulan kazanç ve iratlardan K.V.K.'nun 24. maddesine göre ayrıca tevkifat yapılmaz.

Tevkifatı yapacak olanlar yukarıda yazılı kazanç ve iratları yabancı kurumlara sağlayanlardır.
Bu durum 3239 Sayılı kanunla bir istisna getirilmiştir. Türkiye'de işyeri ve daimi temsilcisi bulunmayan dar mükellefiyete tabi kurumlar vergisi mükellefleri, G.V.K.’nun 30. maddesinin (1) numaralı fıkrasındaki kazançları elde etmeleri halinde bu kazançlar, kendilerince %25 oranında tevkifata tabi tutulur. Tevkifata tabi tutulan bu kazançlar sadece muhtasar beyanname ile beyan edilir. Dikkat edilirse tevkifat bizzat kazancı elde eden dar mükellef kurum tarafından yapılacaktır.
G.V.K.'nun 30. maddesinin birinci fıkrasında yazılı kazanç, dar mükellefiyete tabi olanların Hükümetin müsaadesiyle açılan sergi ve panayırlarda yaptıkları ticari faaliyetlerden elde ettikleri kazançlardır.

Gelir Vergisine tabi dar mükelleflerin sözkonusu kazançları gelir vergisinden istisna edilmiş olmalarına rağmen, so ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI