Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler VERGİ KANUNLARI VE BAKANLAR KURULUNUN YETKİLERİ

VERGİ KANUNLARI VE BAKANLAR KURULUNUN YETKİLERİ

Yazar : Baş Hesap Uzmanı UIuer ARAL
Dergi : Nisan 1986
ULUER ARAL
Eski Hesap Uzmanı

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 73. maddesinde; «Herkes kamu giderlerini karşılamak üzere, mali gürüne göre vergi ödemekle yükümlüdür.Vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı, Maliye politikasının sosyal amacıdır.Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır.Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin muaflıklar, istisnalar ve indirimleriyle, oranlarına ilişkin hükümleri kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar içinde değişiklik yapmak yetkisi Bakanlar Kurulu'na verilebilir.» hükmü yer almaktadır.

Anayasamızın verdiği bu yetkiye dayanılarak Vergi Kanunlarında 1981 yılından bu yana yapılan değişikliklerde Bakanlar Kurulu'na verilen yetkiler giderek artmış, 4.12.1985 günü yürürlüğe giren 3239 sayılı kanunda ise en üst noktasına varmıştır.Bu yazımızda önce, bugüne kadar çeşitli Vergi Kanunlarında (Vergi ile ilgili kanunlar ve Vergi Usul Kanunu dahil) yapılan değişikliklerle, Bakanlar Kurulu'na Anayasamızın 73. maddesi çerçevesinde ne gibi yetkiler verilmiş olduğunu vergi yasalarımızın sistematiğine uygun olarak açıklayacak, daha sonra da Bakanlar Kurulunun kullandığı yetkilerin neler olduğunu Vergi yasaları itibariyle tasnifli bir biçimde açıklamağa çalışacağız.

I — VERGİ KANUNLARI İLE BAKANLAR KURULU'NA VERİLEN YETKİLER :
Bakanlar Kurulu'na vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin muaflıklar, istisnalar ve indirimleriyle oranlarına ilişkin olarak kanunlarda belli edilen aşağı ve yukarı sınırlar içinde ne şekilde değişiklik yapma yetkisi verilmiştir. Diğer bir deyişle, Bakanlar Kurulunun Vergi Kanunları üzerinde hangi değişiklikleri yapma yetkisi vardır, önce bunu inceleyelim :

A) Maktu Had ve Miktarlarda Değişiklik Yetkisi:
1)
Gelir Vergisi Kanunu'nun 13, 17, 21, 24 (3 no.lu bent), Ek 2 (4 no.lu bent), 46, 47, 48, 53, 68 (10 no.lu bent) maddelerinde yazılı maktu had ve miktarların her birini ayrı ayrı veya toplu olarak kanunda yazılı had ve miktarlardan fazla olmamak üzere on katına kadar arttırabilir. (GVK Mükerrer Mad. 123).

2) Gerçek ücretlerin vergilendirilmesinde özel indirim tutarlarını 15 katına kadar arttırabilir. Belirli sektörler ile kalkınmada öncelikli bölgelerde fiilen çalışanların ücretleri için farklı özel indirim tutarları tespit edebilir (GVK Mad. 31).

3) Vergi usul Kanunu'nda yer alan maktu hadleri ayrı ayrı on katına kadar arttırabilir ve bunları kanuni seviyesine indirebilir (VUK Mükerrer mad. 414).

4) Veraset ve intikal Vergisinin 4. maddesi (b), (d) ve (e) fıkralarındaki istisna hadlerinin her birini ayrı ayrı veya birlikte on katına kadar arttırmaya ve bu fıkralardaki hadlerden aşağı olmamak üzere yeniden tespite yetkilidir (V.İ.V.K. Mad. 4).

B) Nispi Hadlerde Değişiklik Yetkisi:
1)
Vergi Usul Kanunu'nda yer alan nispi hadleri iki katına kadar ayrı ayrı arttırabilir ve bunları kanuni seviyesine indirebilir (VUK Mükerrer Mad. 414).

2) Vergi iadesi Kanununun 3. maddesinde yazılı oranları yarısına kadar arttırabilir veya azaltarak yeniden tespit edebilir (Vergi iadesi Kanunu Mad. 3).

C) Vergi Nispetinde Değişiklik Yetkisi:
1)
Vergi oranlarım yarısına kadar indirebilir (Emlak Vergisi Kanunu Mükerrer Mad. 8).
2) Yüzde 10 indirebilir veya kanundaki nispetlere yükseltebilir (GVK Mad. 103).
3) Kurumlar Vergisi oranı olan yüzde 46 oranını yüzde 50 oranına kadar arttırabilir veya kanunda yazılı orana kadar indirebilir (Halka açık anonim şirketlerde yüzde 40 oranına kadar indirebilir.) (KVK Mad. 25).
4) Vergi oranını yüzde bire kadar indirebilir (Gider Vergileri Kanunu Md. 33).
5) Temel gıda maddeleri için vergi nispetini (0) sıfıra kadar indirebilir (Katma Değer Vergisi Md. 28).
6) Vergi nispetlerini birlikte veya ayrı ayrı bir katına kadar arttırabilir veya sıfıra kadar indirebilir (Belediye Gelirleri Kanunu Md. 96/c Eğlence Vergisi).
7) Katma Değer Vergisinde ek vergiye tabi malların vergi nispetlerinin her birini ayrı ayrı 3 katına kadar arttırabilir veya sıfıra kadar indirebilir ve tekrar kanuni seviyelerine ge ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI