Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler KURUMLARDA GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ STOPAJI

KURUMLARDA GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ STOPAJI

Yazar : Müşavir Hesap Uzmanı Nahit KİTİŞ
Dergi : Mayıs 1984
NAHİT KİTİŞ
Müşavir Hesap Uzmanı

Bilindiği üzere 1980 yılı sonlarında gerçekleştirilen vergi reformu sırasında, Kurumlar Vergisi sistemimizde de reform sayılabilecek değişiklikler yapılmıştır.
 
Gerçekten, 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununda 2362 sayılı kanunla yapılan değişiklikle, kurumların vergilendirilmesinde, önce kurumlar vergisinin alınması; kalan kurum kazancı üzerinden de kurumun ortaklarının gelir vergilerine mahsuben stopaj suretiyle vergi alınması şeklindeki sistem kaldırılmış; bunun yerine, tüm kurum kazancından tek bir kurumlar vergisi alınması ve bunun yansının, kurumun ortaklarının gelir vergilerine mahsuben alınmış sayılması (Vergi Alacağı) diye özetlenebilecek yeni sistem getirilmiştir.
Ancak. bazı kazanç unsurlarının Kurumlar Vergisinden müstesna olması, bu kazanç unsurlarında Vergi alacağının teşekkülünü de ortadan kaldırdığı için, Vergi Alacağının yerini tutmak üzere, bu kazanç unsurlarından gelir vergisi stopajı yapılması zorunlu olmuş; bunu sağlamak üzere gelir Vergisi Kanununda, 94. madde içinde 8. bent düzenlenmiştir.
Sözü edilen bent hükmüne göre, Kurumların,
- Dağıtılsın veya dağıtılmasın (Devlet tahvili faizlerinin dağıtılmaması hali hariç)
- Yabancı memleketlerde elde ettikleri kazançlar ile iştirak kazançları dışında kalan,
- Kurumlar vergisinden muaf veya müstesna kazanç ve iratlarından gelir vergisi tevkifatı yapılması zorunludur. Tevkifat oranlarını belirleyen 105. maddenin 6. bendi hükümlerine göre, tevkifat oranları.
- Dağıtılmama halinde %20
- Tam mükelleflere dağıtılma halinde %25
- Dar mükelleflere dağıtılma halinde %52'dir.
Ayrıca, kurumların kurumlar vergisine tabi kazançlarının dar mükelleflere dağıtılması halinde;
- Ortağın gerçek kişi olması durumunda, 94. maddenin 7. bendi ve 105. maddenin 5 bendi uyarınca %20 oranında gelir vergisi,
- Ortağın kurum olması durumunda, Kurumlar Vergisi Kanununun 24. maddesi uyarınca %20 oranında kurumlar vergisi tevkifatları yapılması gerekmektedir.
Gerek şirkette bırakılan kar kısımlarında, gerekse dağıtılan kar kısımlarında, Kurumlar vergisine tabi kazanç unsurlarıyla birlikte vergiden muaf veya müstesna kazanç unsurları da belli oranlarda yer alacağından, tevkifat konusu, Sermaye Şirketlerini çok karmaşık hesaplarla karşı karşıya bırakmaktadır.                                                 
Aşağıdaki monografi ile konuya ışık tutulmaya çalışılmıştır.
Monografi:
Ödenmiş sermayesi 120 milyon lira olan A. Anonim Şirketinin hisse senetlerinin yarısı tam mükellef gerçek kişilerin; yarısı dar mükelleflerin elindedir.
Şirket 1983 yılını 160 milyon lira karla kapamıştır. Kanunen kabul edilmeyen gederlerin tutarı 3,9 milyon liradır.
Şirket gayrı safi karının 6 milyon lirası Devlet tahvili faizlerinden, 12 milyon lirası da iştirak kazançlarından oluşmaktadır. Ayrıca şirketin yaptığı ihracat sebebiyle 36 milyon lira ihracat istisnasına; 18 milyon lira da yatırım indirimi istisnasına hak kazandığı hesaplanmıştır.
Nisan 1984 ayında yapılan genel kurul toplantısında:
- Ticari kardan %5 1. tertip kanuni yedek akçe ayrılmasına; (%20'lik tavan aşılamamaktadır.)
- Ödenmiş sermaye üzerinden ortaklara %5 1. temettü; ve %50 II. temettü dağıtılmasına;
- Yönetim Kurulu üyelerine 4 milyon; personele 6 milyon lira temettü ikramiyesi verilmesine;
- Kalacak karın ise ihtiyari yedek akçe olarak, Şirkette bırakılmasına;
- I. ve II. temettü ile yönetim kurulu temettü ikramiyesi ödeme tarihinin, yönetim kurulunca belirlenmesine (Yönetim Kurulu, ödeme tarihini Temmuzun ilk haftası olarak belirlemiştir)
karar verilmiştir.
Yapılacak İşlemler:
Şirket karının dağıtımında bilinmeyen tek unsur ll. tertip kanuni yedek akçe olduğundan, öncelikle bunun tutarının hesaplanmasında yarar vardır:
1 - II. tertip kanuni yedek akçenin hesaplanması:
Türk Ticaret Kanununun 466. maddesi 3. bendinde, II. tertip yedek ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI