Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler YATIRIM İNDİRİMİ UYGULAMASINDA D.P.T. TARAFINDAN ÖNGÖRÜLEN ÖZ KAYNAK ORANININ TESPİTİ

YATIRIM İNDİRİMİ UYGULAMASINDA D.P.T. TARAFINDAN ÖNGÖRÜLEN ÖZ KAYNAK ORANININ TESPİTİ

Yazar : Müşavir Hesap Uzmanı Dr. Selâhaddin PAKLAR
Dergi : Temmuz 1984
DR. SELAHATTİN PAKLAR
Eski Hesap Uzmanı

G.V.K.'nun yatırım indirimini düzenleyen ek 3. üncü maddesi 2361 sayılı yasa ile değiştirilmiştir. Yeni düzenlemede, indirim konusuna giren yatırımların öz sermayeden sağlanma ve karşılanma koşulu kaldırılmış, kaynağı ne olursa olsun yatırım indirimi koşullarına haiz bulunan bina, makine, tesisat, araç ve benzeri amortismana tabi yeni aktif değerlerin maliyeti bedellerine yatırım indirimi istisnası uygulanmasına olanak tanınmıştır.
 
Yeni düzenlemede, her ne kadar yabancı kaynaktan karşılanan yatırımlara istisnadan yararlanma olanağı tanınmış ise de, tüm yatırımın istisnadan yararlanabilmesi için yatırım indirimi belgesi veren Merciin, (D.P.T. Teşvik ve Uygulama Dairesi Başkanlığı kısaca TUB veya TUD) yatırımın tespit edilen oranda öz kaynaktan karşılanması şartını aradığını da belirtmek isteriz.
D.P.T. Müsteşarlığının «Yatırımların Teşviki ve yönlendirilmesi ile ilgili 83/1 No.lu Tebliğinin» 43 inci maddesinde.;
«Yatırımlarda kullanılan öz kaynak miktarı, yıllık program kararnamelerinde tespit edilen asgari nispetlerin altında olamaz, TUB, bu nispetlerin altına düşmemek üzere yatırımın karakterine ve kuruluş yerine göre daha yüksek öz kaynak nispetleri teşvik belgelerinde tespit ve tayin edebilir.»
denilmiş, sektör ve bölge itibariyle öngörülen öz kaynak oranını belirlemiştir.
Geri kalmış bölge yatırımlarında öz kaynak oranı, % 30'a kadar indirilebilir. (Anılan Tebliğin 135 inci maddesi ve K. 83/7077 Program 1984, 1984 yılı Programının uygulanmasına ait hükümler, md. 12) (L.Y.Y. 8/A, 1/1 ve 8/D, II/l).
Anılan 48 inci maddede ayrıca; «Teşvik ve uygulama belgesinde gösterilen kaynak nispet veya miktarının altında kalınması, bunun yerine daha fazla kredi kullanıldığının anlaşılması halinde yatırım indiriminden yararlanılamayacağı, faydalanılan kısım hakkında da 202 sayılı Kanunun Ek 5. maddesinin (c) bendi hükmüne göre muamele yapılacağı» ifade edilmiştir.
Buna göre yasadaki yeni düzenlemeyi, öz kaynak şartını kaldıran düzenleme olarak değil, istisnayı D.P.T.'nin tespit ettiği oranda öz kaynaktan karşılanan yatırımlar yanında yabancı kaynaktan sağlanan yatırımlara da teşmil eden düzenleme olarak yorumlamak gerekir.
1 — Yatırımlarda kullanılan öz kaynak miktarının hesaplanması
Yukarda da açıklandığı gibi. yatırım indiriminden yararlanabilmek için yatırımın en az yıllık program ve kararnamelerinde veya varsa yatırım teşvik belgesinde belirlenen oranda öz kaynaktan karşılanmış bulunması gerekmektedir. Sözü edilen yatırımın öz kaynaktan karşılanması ise, yatırımcı kuruluş sermayesinin öngörülen orandaki yatırımı karşılayabilecek düzeyde bulunmasını ve yatırımın o kadar bölümünün fiilen öz sermayeden karşılanmasını ifade eder. Burada önemli olan;
yatırımcı müessesenin, yatırımların öngörülen bölümünü karşılayabilecek düzeyde öz sermayeye sahip oluşu değil, tamamlanan yatırımın öngörülen orandaki bölümünün öz sermayeden karşılanmış olmasıdır. Hemen belirtelim ki, bu koşul hesap dönemlerinde gerçekleştirilen kısmi yatırımlar için değil, tüm yatırım için geçerlidir. Kısa vadeli borçla veya kredi ile gerçekleştirilen fakat yatırım dönemi içinde öz kaynaktan tasfiye edilen yatırımlar öz sermayeden sağlanan yatırım sayılır.
Örneğin; bir Anonim Şirketin geri kalmış bölge içindeki 11 merkezinde 1984 yılında genel teşvik tablosunda yer alan bir konuda yapacağı 100 milyon liralık yatırımı için, % 30 öz kaynak oranı öngörülmüş olsun, D.P.T. Tebliğine göre Şirket, gerçekleştireceği yatırımın 30 Milyonluk bölümünü öz kaynaktan karşılama zorundadır. Aksi halde yatırım indiriminden yararlanamaz.
Sözü edilen Tebliğde; «Tahvilat ihracı suretiyle sağlanan kaynak, yatırım finansmanında kredi, yatırım indirimi hesaplamasında da öz kaynak gibi kabul ve hesap edilir» denilerek konuya açıklık getirilmiştir (md. 48). Böylece; tahvil ihracı suretiyle gerçekleştirilen yatırımlara da öz kaynaktan karşılanan yatırımlar gibi indirim uygulanacağı, ancak; bu kaynağın yatırım finansmanında kredi (yabancı kaynak) kabul edileceği ifade edilmiştir.
Keza, Tebl ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI