Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler YABANCI SERMAYEYİ TEŞVİK UYGULAMASINDA YENİ YAKLAŞIMLAR

YABANCI SERMAYEYİ TEŞVİK UYGULAMASINDA YENİ YAKLAŞIMLAR

Yazar : Eski Hesap Uzmanı İhsan AKKOY
Dergi : Şubat 1985
İHSAN AKKÖY
Müşavir Hesap Uzmanı

Günümüzde yabancı sermaye, gelişmiş veya az gelişmiş olsun bütün ülkelerin ihtiyaç duyduğu bir finansman kaynağıdır.
 
1950'li yıllarda, yerli sermaye birikiminin az ve tasarrufların yetersiz olduğu, gelişmekte olan ülkelere giden yabancı sermaye, 1970'li yıllardan sonra, sermaye birikiminin tasarrufların yetersizliğine bir alternatif olduktan başka, ayrıca istihdam sağlaması, ihracata dönük olması ve en önemlisi yeni teknoloji getirmesi özellikleri ile, bu kez gelişmiş ülkelere kaymaya başlamıştır. Bu olgu, yabancı sermayenin siyasi iktidar arayışının bir nedeni olmakla beraber, diğer bir neden de, gelişmiş ülkelerde yabancı sermayeye uygulanan teşviklerde, yeni yaklaşımların ortaya çıkmasıdır. Bu yeni yaklaşımlar, aşağıdaki bölümlerde öz olarak açıklanmıştır:
1) Finansman Teşvikleri :
Gelişmiş ülkelerde, yabancı sermayenin yatırım yapacağı bölgelere, orantılı olarak finansman teşvikleri sağlamaktadır. Bu finansman teşvikleri, örneğin AET ülkelerinde;
— Avrupa Yatırım Bankası (European Investment Bank),
— Avrupa Kömür Çelik Birliği (The European Coal and Steel Community),
- AET Ortaklık Fonu tarafından gerçekleştirilmektedir.
Bu kuruluşlar, AET ülkelerinde yatırım yapacak yabancı sermayeye, düşük hadlerde ve cazip koşullarda kredi verebilmektedirler. Bu kredi borçlanmaları, ayrıca, yatırım yapılan AET ülkesinin krediler için verdiği kur garantisinden de yararlanmaktadır.
Yabancı sermayenin aldığı bu krediler, öz sermayenin bir cüz'ü sayılarak, her türlü başka teşvikten istifade edebilmektedirler. Krediler orta vadeli olup, yatırılan sermayenin %50'sine kadar verilebilmekte ve asgari kredi miktarı 5  6 milyon Dolar olmaktadır. uygulanan faiz haddi ise %6 ile %8 oranındadır ve ilk iki yılı ödemesizdir. Alınan kredinin garantörü, bir anlamda, yabancı sermayenin yatırım yaptığı AET ülkesi olmaktadır.
2) Teknoloji Teşvikleri:
AET ülkelerinde, Teknoloji, Araştırma ve Geliştirme amacı ile yatırım yapan yabancı sermayeye, genellikle örnek olarak gösterilen İngiltere de, teknoloji teşvikleri :
a) Proje maliyetinin %25'i tutarında nakdi yardım,
b) Yapılan yatırımlarda ,makine ve tesis harcamalarının "/o100'ü oranında, bina ve arazi yatırımlarında %100'ü oranında, bina ve arazi yatırımlarında %75 oranında yatırım indirimi,
c) (a) ve (b) şıklarındaki teşviklerin, gelir ve kurumlar vergisi matrahlarından düşülmesi,
d) Yapılan teknolojik yatırımı ekonomik süresine göre özel olarak hesaplanmış, hızlandırılmış amortisman uygulanması, şeklindedir.
Bu teşviklerden faydalanabilecek yabancı sermaye yatırımları tadadi olarak sayılmış olup aşağıdaki gibidir:
1 — Bilgisayar ve Bilgisayar yan sanayii,
2 — Mikro elektronik sanayii,
3 — Elektro Optik ve Optik iplik sanayii,
4 — İleri imalat Teknolojisi ve Robot sanayii.
Diğer taraftan İngiltere’de faaliyet gösteren bazı vakıf ve kuruluşlar (Örneğin: Britanya Teknoloji Vakfı  British Technology Foundation) yabancı sermayeye, teknoloji yatırımlarında kullanacağı,
a) Çalışma sermayesinin %50'si oranında ve üretime geçtikten sonra ödenmek üzere, faizsiz kredi vermek,
b) Yeni yaratılan teknoloji ürün için, pazarlama hizmetlerini gerçekleştirmek,
c) Yabancı sermayenin yapacağı teknoloji yatırımlara iştirak etmek,
şeklinde yardımlar sağlamaktadır.
Yabancı sermayenin sağladığı diğer teşvikler, bu vakfın teşviklerinden faydalanmasına engel teşkil etmez.
3) İstihdam Teşvikleri :
 İstihdam teşvikleri, özellikle gelişmiş ülkelerde uygulanan serbest piyasa ekonomisinin bir ölçüde kaçınılmaz sonucu olarak ortaya çıkan, işsizlik sorunun ve ayrıca kronik işsizlik sorununu çözümlemek amacı ile sağlanan teşvikleri ifade etmektedir.
a — İşgücü Yaratma Teşvikleri (Job Creating Grants) :
Bu teşviklerin miktarı, yabancı sermayenin yaptığı yatırım dolayısıyla yaratılan iş gücü sayısı ile, yatırımın yapıldığı bölgenin gelişme durumuna göre belirlenmektedir. Örneğin İngiltere’de, geri kalmış yörelerde her yaratılan iş gücü için azami ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI