Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler ANONİM ŞİRKETLERDE KAR DAĞITIMI VE VERGİLEME KONUSUNDA YENİ DÜZENLEMELER

ANONİM ŞİRKETLERDE KAR DAĞITIMI VE VERGİLEME KONUSUNDA YENİ DÜZENLEMELER

Yazar : Müşavir Hesap Uzmanı Nahit KİTİŞ
Dergi : Mayıs 1986
NAHİT KİTİŞ
Baş Hesap Uzmanı

Gelir Vergisi Kanununun 94. maddesinin 8. bendinin 3239 sayılı kanunla yapılan yeni düzenlemesiyle, Anonim Şirketlerde kar dağıtımı sebebiyle vergiden müstesna kazançlarda yapılacak vergileme oldukça basitleştirilmiştir. Gerçekten sözü edilen bent gereğince yapılacak gelir vergisi tevkifatı oranının 36/10415 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla, dağıtılsın dağıtılmasın tek bir oran olarak (%10) tespit edilmesi, hesaplamaları yeteri kadar kolaylaştırmıştır. Ancak Kurumlar Vergisi Kanununun 8. maddesinin 11. ve 1(5. bentlerinde yer alan kuruluşların ortak olduğu Anonim Şirketlerde gerek ödenecek kurumlar vergisinin gerekse vergiden müstesna kazançlardan yapılacak gelir vergisi tevkifatının hesaplanması eski karmaşıklığını korumaktadır. Hatta, daha da artmıştır denilebilir.
 

Kurumlar Vergisi Kanununun 8. maddesinin 11. bendinde yer alan kuruluşlar, «Gelirlerinin tamamını Türk Silahlı Kuvvetlerini güçlendirmeye tahsis eden Vakıflardan Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınanlar»dır. Bu kuruluşlara sermayeye iştirak nispetinde ödenecek miktarlar, anılan bentle kurumlar vergisinden müstesna tutulmuştur. Saniyen, sözü edilen kuruluşlara sermayeye iştirak nispetinde hesaplanan kar payları GVK  Md. 94/8 ile gelir vergisi tevkifatının dışında bırakılmıştır. Bu ifade, şirket karından Söz konusu vakıflara sermayeye iştirak oranında hesaplanacak kar paylarının, aynı zamanda kurumlar vergisinden de müstesna tutulduğu anlamını içinde taşımaktadır. yine aynı bendin devam eden hükümlerine göre, şirketin ticari karı içinde yer alıp da kurumlar vergisinden istisna edilen kazanç unsurlarından bu vakıflara ait paylar, dağıtılsın dağıtılmasın gelir vergisi tevkifatı dışına çıkarılmıştır. Bu durumda Anonim Şirketlerin kurumlar vergisine tabi olsun, müstesna olsun tüm kazanç unsurlarından, Söz konusu Vakıflar için hesaplanacak kar payları kurumlar ve gelir vergilerinden müstesna olmaktadır. Nitekim Maliye ve Gümrük Bakanlığı da 149. sayılı Gelir Vergisi Genel tebliğinde görüşünü bu yönde ifade etmiştir. Nitekim Genel Tebliğde, Söz konusu Vakıfların kar paylarıyla ilgili gelir vergisi tevkifatı konusunda aynen:

— Kurumlar vergisine tabi tutulan kazançlar ile,
— Kurumlar vergisinden muaf veya müstesna kazançlar üzerinden,
— Sermayeye iştirak nispetinde hesaplanan kar paylan,
— Gelir vergisi tevkifatına tabi tutulmayacaktır, denilmektedir.

Durumu şematik olarak gösterirsek, şöyle bir şema ortaya çıkmaktadır: (Taralı alanlar, alınmayacak vergileri göstermektedir).

Kurumlar Vergisi Kanununun 8. maddesinin 16. bendinde yer alan kuruluşlar ise, TC. Emekli Sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu Bağ Kur gibi kanunla kurulan emekli ve yardım sandıkları ile Ordu Yardımlaşma Kurumu ve 2983 sayılı kanunla kurulan Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı idaresi Başkanlığıdır. Bu kuruluşlara ödenecek kar paylarının yarısı, sözü edilen bentle kurumlar vergisinden müstesna tutulmuştur. Gelir Vergisi Kanununun 94. maddesi 8. bendinde bu kuruluşlar için özel bir düzenleme yapılmadığından, bu kuruluşlara sermayeye iştirak oranında hesaplanan kar paylarının yarısı bu bentle gelir vergisi tevkifatının dışında bırakılmıştır. Bu ifade, Şirket karından, -söz konusu kuruluşlara sermaye iştirak oranında hesaplanacak kar paylarının yansının aynı zamanda kurumlar vergisinden de müstesna tutulduğu anlamım içinde taşımaktadır. Bendin devam eden hükümlerine göre de, kurum ticari karı içinde yer alıp ta KV'nden müstesna olan kazanç unsurlarından bu Kuruluşlara yine sermayeye iştirak oranın da hesaplanacak kar payları gelir vergisi tevkifatı dışında bırakılmıştır. Maliye ve Gümrük Bakanlığı da aynı görüşte olduğunu, 149 sayılı Gelir Vergisi Genel Tebliğiyle açıklamış bulunmaktadır. Nitekim Genel Tebliğde, söz konusu Kuruluşların kar paylarıyla ilgili gelir vergisi tevkifatı konusunda aynen:

— Kurumlar vergisine tabi kazançlar üzerinden sermayeye iştirak nispetinde hesaplanan kar payının yarısı ile,
— Sözü edilen Kuruluşlara Kurumlar vergisinden muaf ve müstesna tutulan kazançlar üzerinden sermayeye iştirak nispetinde hesaplanan kar paylan,
— Vergi tevkifatına tabi tutulmayacaktır, denilmektedir. Durumu şematik olarak gösterirsek, şöyle bir şema ortaya çıkmaktadır: (Taralı alanlar, ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI