Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler YATIRIM MALLARINDA KATMA DEĞER VERGİSİ VE TEŞVİK TEDBİRLERİ UYGULAMASI

YATIRIM MALLARINDA KATMA DEĞER VERGİSİ VE TEŞVİK TEDBİRLERİ UYGULAMASI

Yazar : Eski Hesap Uzmanı Osman Necdet ORHUN
Dergi : Temmuz 1985
NECDET ORHUN
Maliye Bakanlığı
Eski Hesap Uzmanı

Yatırım terimi, işletme yönünden, gelecekte uzunca bir zaman süresince gerçekleşmesi beklenen karları elde etmek ümidi ile kaynakların tahsisi olarak tanımlanabileceği gibi, geniş anlamı ile,
 
— Ülkede bir dönem içinde üretilen ve ithal edilen mallardan tüketilmeyerek sonraki döneme bırakılan kısım,
— Ülkenin üretim gücüne yapılan ilaveler, olarak da tanımlanabilir.
Sınai yatırımlar; konulan, müteşebbisi, kapasite yaratması gibi yönleri ile sınıflandırılabilir. Kapasite yaratılması açısından yatırım türleri;
— Yeni kuruluş yatırımları,
— Genişletme (Büyüme) yatırımları,
— Modernizasyon ve yenileme yatırımları olarak sınıflandırılır. Bu sınıflandırma dışında işletme büyüklüğüne göre önemli sayılabilecek bakım ve onarım harcamaları da, belirli seviyedeki üretimi, daha az girdi ile elde etmek üzere yapılan yatırımlardan sayılabilir. Ayrıca hızla artan gelişmeler karşısında, yapılan araştırma, geliştirme ve yenileştirme harcamalarını da yatırım harcaması saymak mümkündür.
Yatırım malları, V.U.K.'nun 313. maddesinde, «Amortisman Mevzuu olan iktisadi kıymetler» olarak yer almaktadır. işletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunan gayrimenkullerle, gayrimenkul gibi değerler, kıymetler, alet, edevat, demirbaş, mefruşat ve sinema filmleri ve 5,000.— TL. üzerindeki peştamallıklar bu mefhum içersinde mütalaa edilir.
Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 31. maddesinde, «Amortismana tabi iktisadi kıymetlerin katma değer vergisi, bunların aktife girdiği veya kullanılmaya başlandığı vergilendirme döneminden itibaren 5 yıl içinde ve beş eşit miktarda bu bölümdeki esaslar dairesinde indirim konusu yapılır» hükmü vaaz edilmiştir. Aktife giren veya kullanılmaya başlanan bu kıymetlerin vergilendirme dönemi 39. maddede belirlenen aylık veya üçer aylık vergilendirme dönemidir. Anılan girdi vergisinin indirimi de, aktife girdiği veya kullanılmaya başlandığı vergilendirme döneminden itibaren 5 yılda ve eşit taksitler halinde indirilebilecektir. örneğin Mart 1985'de amortismana tabi bir iktisadi kıymet için ödenen 100.000— TL.Iık KDV, aylık beyanname verilmesi halinde 1985, 1986, 1987, 1988 ve 1989 yıllarında 25 Nisan da (üçer aylık beyanname verilmesi halinde de yine aynı tarihlerde) verilecek beyannamelerde 20.000' er liralık KDV indirimi yapılacaktır. (.Ancak ödenen bu KDV'nin binek otomobillerine ait olması durumunda KDV Kanunu'nun 30/b hükmü gereğince indirilemeyecektir.) Tahsil edilen KDV’Ierin indirimi karşılamaması halinde, bakiye, takip eden beyannamelere aktarılabilecektir.
İktisap olunan amortismana tabi iktisadi kıymetlerin maliyetini arttırıcı giderlerin yapılması durumunda da aynı esaslar geçerli olacaktır. özellikle anılan kıymetlerin kullanma ömrünü uzatıcı veya kullanma süresini uzatmamakla birlikte kullanma fonksiyonu ile yararını arttırıcı harcamalar, 5 yıllık esas çerçevesinde itfa olunacaktır.
KDV Kanunu'nun 31/2 maddesi, yatırımların teşvik amacıyla, özel bir düzenleme getirmiştir: «Yatırımların teşviki amacıyla sektör veya mal grupları itibariyle Bakanlar Kurulu bu süreleri azaltmaya yetkilidir. Ancak, bu iktisadi kıymetlerin en az beş yıl işletmede kullanılması şarttır. Bu iktisadi kıymetlerin beş yıldan daha kısa bir süre içinde satılması, işletmeden çekilmesi ve işletme dışı amaçlarla kullanılmaya başlanılması halinde, indirim konusu yapılan vergi düzeltilir,» Bu hüküm uyarınca 12.12.1984 gün ve 18603 mükerrer sayılı resmi gazetede yayınlanan 84/8837 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'na göre: DPT Müsteşarlığı tarafından Teşvik Belgesine bağlanan yatırımlarda kullanılacak, amortismana tabi iktisadi kıymetlerin katma değer vergisi, bunların aktife girdiği veya kullanılmaya başlandığı vergilendirme döneminden itibaren bir yıl içinde indirim konusu yapılacaktır.
Diğer taraftan, KDV Kanununda değişiklikler yapılması Hakkındaki 3099 sayılı kanunun 4. maddesi ile, 3099 yasasının 46. maddesine 6. fıkra eklenmiştir. Eklenen bu fıkra ile 31/2 hükmü karıştırılmamalıdır. 31/2 maddede s& ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI