Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler KATMA DEĞER VERGİSİNDE KISMİ VERGİ İNDİRİMİ VE ÖZEL KONUT İNŞAATI

KATMA DEĞER VERGİSİNDE KISMİ VERGİ İNDİRİMİ VE ÖZEL KONUT İNŞAATI

Yazar : Eski Hesap Uzmanı Osman Necdet ORHUN
Dergi : Mayıs 1986
O. NECDET ORHUN
Eski Hesap Uzmanı

1 - GENEL OLARAK İNDİRİM :
Katma Değer Vergisi, mal ve hizmetlerin, üretim ve satışı esnasında yaratılan değerler üzerinden alınan yaygın ve adil bir muamele vergisi sistemidir. Sistemde, ilk üretim safhasından nihai tüketiciye kadar vergi alınmakta ve her safhada alınan vergiden, bir önceki safhada ödenen tutar indirilerek, bakiyesi o safhada yaratılan değerin vergisi olarak idareye ödenmektedir. Sistemin bu özelliği, diğer muamele vergisi sistemlerine karşı üstünlüğü olarak da belirmektedir.

Türk Katma Değer Vergisi sistemi de indirim mekanizmasına dayalı bir vergilendirme esası benimsemiştir.

Katma Değer Vergisi Kanunu'nda indirim konusu 5 grupta toplanmıştır.

a) Genel prensip; indirim (Satışlardan alınan KDV'nden alışlar esnasında ödenen KDV'nin indirimi)

b) Yatırım malları ile ilgili indirim.

c) Vergiden istisna edilmiş işlemlerle ilgili indirim

d) Kısmi vergi indirimi

e) indirilemeyecek vergiler.

Yukarıda da izah edildiği üzere sistem indirim mekanizmasına dayanmakla beraber, yasanın 30. maddesinde indirilemeyecek KDV dört bent halinde toplanmıştır. Bunlar:

aa) Vergiye tabi olmayan ve vergiden istisna edilmiş işlemler,

bb) Aktife kayıtlı binek otoları,

cc) Zayi olan mallar,

dd) Kanunen kabul edilmeyen giderler ile ilgili olarak ödenmiş olan KDV’lerdir.

Maddede sayılan bu işlemlerin bir bölümü kısmi vergi indirimine konu olacak, bir bölümü ise doğrudan doğruya gider (veya maliyet) kaydedilecektir. Yukarıda (aa) bendi dışında sayılan hallerde, ödenmiş KDV gider olarak yazılacak veya maliyetlere intikal ettirilecektir. Vergiye tabi olmayan veya vergiden istisna edilmiş olan malların teslimi ve hizmet ifası işlemlerinin, diğer işlemlerle bir arada yapılması durumunda ise, ödenen toplam Katma Değer Vergisi, kısmi vergi indirimine konu olacaktır.

Yasanın 32. maddesine göre aşağıdaki hallerde bu işlemlerle ilgili fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen Katma Değer Vergisi, vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanacak katma değer vergisinden indirilecek; vergiye tabi işlemlerin olmaması veya hesaplanan verginin indirilecek vergiden az olması durumunda ise, indirilemeyen vergi, Bakanlıkça belirlenecek esaslar çerçevesinde hak sahiplerine iade edilecektir. Bu işlemler şunlardır.

— Mal ve hizmet ihracı

— Deniz, hava ve demiryolu araçları teslim, bakım, ve onarımı

— Liman ve hava meydanları hizmetleri

— Petrol arama işlemleri

— Transit taşımacılık

— Diplomatik istisnalar.

Bu durumlarda, ödenen katma değer vergisi için indirim veya iade bahis konusu olduğundan kısmi indirimden söz edilemeyecektir. Keza ithalat istisnası nedeniyle ödenen bir vergi olmadığından dolayı da Kısmi indirim söz konusu olmayacaktır.

II — KISMİ VERGİ İNDİRİMİ:

Kısmi indirim, Katma Değer Vergisi Kanununun 33. maddesinde hükme bağlanmıştır. Maddeye göre, indirim hakkı tanınan işlemler ile indirim hakkı tanınmayan işlemlerin bir arada. yapılması halinde, fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen Katma Değer Vergisinin ancak indirim hakkı tanınan işlemlere isabet eden kısmi indirim konusu yapılabilecektir.

Bu durumdaki ödevliler, indirim hakkı tanınsın veya tanınmasın, takvim yılı içerisinde ödedikleri Katma Değer Vergisinin tamamını indirim konusu yapacaklardır. Eğer mal veya hizmet alımları esnasında Ödedikleri Katma Değer Vergisi, tahsil ettiklerinden fazla ise, yıl sonuna kadar da bu tutan ertesi döneme devredeceklerdir. Örneğin, mimar, olarak çizdiği projeden Katma Değer Vergisi alan ödevli, aynı zamanda mesken olarak 150 m2 nin altında özel apartman inşaatı da yapıyorsa, bu inşaattaki alımları için ödediği tüm Katma Değer Vergisini, «Alımların indirilebilir KDV'si» olarak beyan edecektir. Başka bir ifadeyle, Kısmi Vergi indiriminden yararlanacak KDV mükellefleri, takvim yılı içersinde kısmi indirim mekanizmasını dikkate almaksızın Katma Değer Vergisinin normal indirim prensipleri içersinde hareket edeceklerdir. Ta ki Aralık ayına ait verecekleri KDV beyannamesine kadar. Aralık döneminde, kısmi indirim prensipleri çerçevesinde yapaca ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI