Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK

Yazar : Fahri Hesap Uzmanı Ahmet BAYRAK
Dergi : Haziran 1986
AHMET BAYRAK
Fahri Hesap Uzmanı

Yeminli Mali Müşavirlik (Y.M.M.) müessesesi, 36 yıllık bir gecikmeden sonra, 3239 sayılı yasa ile nihayet kuruluş aşamasına gelebildi. Bu müessesenin yasal temelini oluşturan yasa maddesinin tartışmaları parti boyutlarını aştı, basına meslek grupları arasında savaşım biçiminde yansıdı. Şimdi de müessesenin temel organı olan Y.M.M. Kurulunun oluşturulması çalışmaları yapılıyor. Bu kez tartışmalar çekişmeler "bu noktada yoğunlaşıyor. Bu nedenlerle müessesenin hukuksal niteliği, kuruluş amacı ve oluşturma biçimi üzerine görüşlerimizi açıklamak istiyoruz.
 

Hukuksal Niteliği

Yasaya göre Y.M.M. mesleğinin konusu; gerçek ve tüzel kişilerin, muhasebe sistemlerini kurmak, geliştirmek; işletmecilik, finans, mali mevzuat ve bunların uygulamaları ile ilgili işlerini düzenlemek; "bu konularda müşavirlik yapmak; mükelleflerin mali tablolarını ve beyannamelerini ilgili mali mevzuat hükümleri, muhasebe prensipleri ve denetim standartları açısından onaylamaktır. Y.M.M.Ierce gerçek ve tüzel kişilerin mali tabloları ve vergi beyannamelerinin mevzuat hükümlerine uygunluğunun onaylanmış bulunması halinde bu belgeler, kamu idaresinin yetkili elemanlarınca onaylama işleminin kapsamı Ölçüsünde incelenmiş belgeler olarak kabul edilir.
Üç yıl süre ile görev yapacak ilk Y.M.M. Kurulu üyeleri, biri başkan ve biri başkan vekili olmak üzere, yasanın yürürlüğe girdiği günü izleyen altı ay içinde Bakanlar Kurulunca atanır.

Yasa hükmünün ve gerekçesinin incelenmesinden anlaşılacağı gibi, oluşturulacak Y.M.M. müessesesinin en çarpıcı özelliği vergi inceleme yetkisidir. Vergi inceleme yetkisi, tipik bir kamu hizmetidir. Bu belirlemelere göre Y.M.M.’lerin göreceği hizmet bir kamu hizmeti, Y.M.M.
Kurulunun niteliği de, mesleki bir kuruluş değil, doğrudan doğruya bir kamu kuruluşudur. Böyle olunca, genellikle hukukçular tarafından ileri sürülen «mesleki kuruluşların organları üyelerince belirlenir» yolundaki sav boşlukta kalmaktadır. Bir başka anlatımla, Y.M.M. kurulu Y.M.M. mesleğini oluşturacaktır. Ortada henüz Y.M.M.'ler yok ki, bunlar toplanıp organlarını oluştursunlar. Bugünkü konumuyla YMM. kurulu, mesleki bir kuruluş değil, fakat ileride böyle bir kuruluşa dönüştürülebilir bir başlangıçtır. Tıpkı noterlik mesleğinin oluşturulmasında olduğu gibi. önce bir yasa ile noterlik mesleği kurulmuş, sonra bir başka yasa ile mesleğin örgütlenmesi yapılmıştır.

Düşünülen Model

Ülkemizde etkili vergi incelemesi yapılamamasının başlıca nedenlerinden biri, yetenekli inceleme elemanı sayısının yeterli düzeye çıkarılamamasıdır. Bunun da nedeni, bu elemanların çok genç yaşlarında kamu hizmetinden ayrılarak serbest mesleğe geçmeleri ve orada mali müşavir olarak hizmet vermeleridir. öyle bir noktaya gelinmiştir ki, serbest çalışanların sayısı kamu sektöründe çalışanların sayısını kat kat geçmiştir. işte bu yasa bir yandan dışarıda çalışanları tekrar inceleme kadrosuna alırken «öte yandan içerisini de —belli bir hizmet süresi sonunda dışarıya Y.M.M. olarak geçişi sağlandığı takdirde— daha çekici kılacak ve sayılarının hızla artması sağlanacaktır. Böylece toplam inceleme kapasitesi bir bütün olarak genişleyecektir. Yasanın hazırlanmasında egemen olan model budur. Kabul etmek gerekir ki, tasarlanan model, gereği gibi uygulanabilirse ülke gerçeklerine uygun bir düzenlemedir.

Y. Mali Müşavir - Y. Muhasebe Uzmanı Ayırımı

Muhasebeciler genellikle, muhasebecilik hizmetleriyle vergi müşavirliği hizmetlerinin bir tutulmasını isterler. Y.M.M. kurumunun yasal oluşturulmasına da bu noktadan karşıdırlar. Oysa, birbirini tamamlayan bu iki meslek arasında temel ayrımlar vardır. Y.M.M., Yeminli Muhasebe uzmanlığını aşan bir iştir. Yeminli Muhasebecilik, muhasebecilik üstünde uzmanlığı anlatır. YMM. ise Muhasebe uzmanlığını aşarak ayrıca vergi uzmanlığını da içerir. Bizde düzenlendiği biçimde Y.M.M. batıda yoktur. Batıdaki Yeminli Muhasebe uzmanının (charter accountant) vergi inceleme yetkisi bulunmamaktadır. Kısaca bizde oluşturulmak istenen Y.M.M. batıdaki charter accountant müessesini ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI