Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler VERGİ İADESİ VE BİR SORUN

VERGİ İADESİ VE BİR SORUN

Yazar : Eski Hesap Uzmanı Osman Necdet ORHUN
Dergi : Mart 1987
O.NECDET ORHUN
Eski Hesap Uzmanı

2978 sayılı kanunla. ihdas olunan ve 3239 sayılı yasa ile kapsamı genişletilen ve tam mükellefiyete tabı olup, ticari, zirai veya mesleki kazançları nedeniyle gider vergisine tabi olan ödevliler. emekli, maluliyet. dul ve yetim maaşı alanlar ile bunların eş, çocuk ve bakmakla yükümlü oldukları kimselerin belirli mal ve hizmet alımları vergi iadesine tabi tutulmuştur.
 
Yasanın 1. maddesindeki amaç ve kapsam hükümlerine göre bu sayılan kişilerin mal ve hizmet alımları karşılığı aldıkları fatura ve diğer belgeler vergi iadesinin esasını teşkil etmektedir.
Her ne kadar Vergi Usul Kanunu'nun 232. maddesinde fatura, 233, 234, 235 ve 236. maddelerinde diğer vesikaların alınma ve verilme zorunlulukları hükme bağlanmışsa da. Vergi iadesi hakkındaki kanun ile bu mecburiyet daha da pekiştirilmiş ve sarf yapanlar özendirilerek gelir üzerinden alınan vergilemede bir emniyet tedbiri alınmıştır. Dikkat edileceği üzere idare. vergi gelirlerinden bir kısmını bazı kimselerin vesika karşılığı harcamalarına ödeyerek, hem beyan esasını güçlendirmekte ve hem de vergi hasılatını arttırmaktadır.
Malum olduğu üzere 2978 sayılı yasanın 3239 sayılı kanunla değişik 4. maddesinin (a) bendinde "işverenler ücretlilerinin bir ay içinde hak ettikleri toplam vergi iadesini, vergi iade beyannamesi ile ertesi ayın 20. günü akşamına kadar muhtasar beyannamelerini verdikleri Vergi Dairesine bildirirler" denilmiş ve aynı maddenin (a) bendinin 3. fıkrasında ise "Vergi dairelerinin işveren veya sorumlular tarafından verilen vergi iade beyannamelerine göre çıkan iadeyi vergi iade beyannamesinin verildiği tarihten itibaren. beyannamenin verildiği ayın sonuna kadar işveren veya sorumlulara ödeyecekleri hükme bağlanmıştır.
Diğer taraftan 2978 sayılı yasanın 3239 sayılı yasa ile değişik şeklinin uygulanmasına ilişkin olarak 9.2.1986 gün ve 19014 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 1 seri No.'lu Vergi İadesi Genel Tebliğinin VlD bölümünde. vergi dairelerinin beyanname veren işverenler yanında çalışan ücretlilere ait vergi iadesini. işverenlere nakden ödeyebilecekleri gibi. talep edilmesi kaydı ile işverenin muhtasar vergi borcuna veya diğer vergi borçlarına mahsup edilmesi suretiyle de ödeyebilecekleri hükme bağlanmıştır.       
Gelirler Genel Müdürlüğü, 6.10.1986 gün ve Vl/53-2176-242/70677 no.lu ve 1986/1 sayılı vergi iadesi iç genelgesi ile, vergi iadesinin işverenin muhtasar vergi borcuna mahsup edilmesi keyfiyeti. 2978 sayılı 3239 sayılı yasa ile değişik 4. maddesinin Maliye ve Gümrük Bakanlığı'na verdiği yetkiye dayanılarak. işverenin yazılı talebi aranmaksızın yapılacağı tamim edilmiştir. Genelgede bu değişikliğe sebep olarak da "Bazı kimselerin işveren olmadıkları ve hizmet erbabı çalıştırmadıkları halde, gerçek dışı vergi iade beyannamesi tanzim ederek. haksız yere vergi iadesi almaya teşebbüs ettikleri gösterilmiştir. Güç ve kudreti temsil eden devletin, bazı kötü niyetlilere mani olamadığı gibi bir sebep kabul edilemez. Ancak tatbikatta beliren aksaklıkları gidermek, işlevi kolaylaştırmak için alınacak tedbirlere hürmet edilebilir. Tabiatıyla bu konu da bir kanun mevzuudur.
1- iç genelge, Maliye ve Gümrük Bakanlığı'nın içişlerinin halli ile ilgili olup Kanun. Tüzük (Nizamname) Yönetmelik (Talimatname) Kararname ve Tebliğlerin üzerinde hüküm ifade edemez. Üstelik vergi iadesi bir vergi değildir.
Malum olduğu üzere vergi, devlet veya onun salahiyet verdiği bir amme teşekkülünün, kendi mülki hakimiyetine istinaden, kanunla tespit edilen şekil ve ölçülerde, fert veya kurumlardan talep ettiği iktisadi kıymetlerdir. Verginin ana unsuru devlet hakimiyeti olup. bu durum onu diğer hususi edalardan ayırır. Bu bakımdan çağımızda, bir hukuk devletinde vergiler. mutlaka bir kanuna dayanır. başka bir ifade ile vergiler kanunla konulur. Buna vergilerin kanuniliği denir. Yani bunların ancak salahiyetli kanun koyucularının isdar ettikleri kaidelere göre vaz olunması ve alınması demektir.                   
Vergi olmamasına rağmen, vergi ödevlilerine bazı yükümlüler getiren vergi. iadesi müessesesinin de kanunla belirtildiği şekilde tatbik edilmesi gerekir.
...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI