Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler Damga Vergisi Yönünden Sözleşmelerde Belli Para Kavramı

Damga Vergisi Yönünden Sözleşmelerde Belli Para Kavramı

Yazar : Eski Hesap Uzmanı MEHMET BİNGÖL
Dergi : Kasım 2011

Damga Vergisi Yönünden Sözleşmelerde Belli Para Kavramı

 

Mehmet Bingöl

Eski Hesap Uzmanı

 

Özet

Sözleşmeler Damga Vergisi’ne tabidir. Damga Vergisi nispi veya maktu olarak alınır. Eğer sözleşmede sözleşmenin konusu belli bir para veya paralardan oluşuyorsa burada nispi esasta vergileme yapılır.

Nispi esasta yapılacak vergilemenin sözleşmenin konusu olan bedel ya da bedeller üzerinden yapılması gerekir. Damga Vergisi’nin hesabında, sözleşmenin düzenlendiği tarih itibariyle kesinlik arz eden sözleşmenin konusunu teşkil eden bedel esas alınır. Başka deyişle her iki tarafın da mutabık olduğu ve aynı zamanda tarafları bağlayıcı niteliği olan bedel üzerinden vergi alınır.

Sözleşmede yer almakla beraber sözleşmenin konusunu teşkil etmeyen tutarlar üzerinden vergileme yapılması Damga Vergisi Kanunu’na uygun olmaz. Çünkü, Kanundaki “belli para” kavramının sözleşmenin konusuna ilişkin meblağ olduğu şüphesizdir.

Anahtar Kelimeler: Sözleşme, belli para, sözleşmenin konusu, karşılıklı edimler, tarafları bağlayıcı nitelik.

 

 

I.Giriş:

Bilindiği üzere sözleşmeler Damga Vergisi’ne tabidir. Damga Vergisi nispi veya maktu olarak alınır. Eğer sözleşmenin konusu belli bir para veya paralardan oluşuyorsa burada nispi esasta vergileme yapılır.

Bu yazımızda, Damga Vergisi uygulamasında sözleşmelerde yer alan çeşitli tutarlardan hangisinin Damga Vergisi matrahı olarak alınması gerektiği konusu üzerinde değerlendirme yapılacaktır.

II.Yasal Durum:

Damga Vergisi, ticari ve medeni işlemler dolayısıyla düzenlenen kağıtlar üzerinden alınan bir vergidir. 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1. Maddesine göre; Kanuna ekli (1) sayılı Tabloda yazılı kağıtlar Damga Vergisine tabidir. Kanundaki kağıtlar terimi, yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçecek bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu belli ve ispat etmek için ibraz edilebilecek belgelerdir.

Bu madde hükmünden, düzenlenen kağıtların Damga Vergisine tabi olması için sadece yazılıp imzalanmasının yeterli olmadığı, aynı zamanda herhangi bir hususu ispat ve belli etmek için ibraz edilebilme özelliğine sahip olması gerektiği anlaşılmaktadır. [1]

Bu nedenle, mukavelenameler için damga vergisinin konusu, taraflarca ispat veya belli etmek amacıyla sözleşme konusu edilen işlemdir. Taraflarca ispat vasıtası olmayan veya belli etme fonksiyonu taşımayan mukavelenameler için Damga Vergisi doğmayacaktır.

Damga Vergisi’nde vergiyi doğuran olay kağıtların imzalanmasıyla ortaya çıkar ve bu nedenle vergi sözleşme tarihi itibariyle hesaplanır. Buna göre Damga Vergisi, sözleşme tarihi itibariyle belli olan, karşılıklı edimler itibariyle tarafları bağlayan, bir hususu ispat ve belli eden ve gerektiğinde ilgili mercilere (mahkeme, hakem heyeti v.b.gibi) ibraz edilebilen hususlara ilişkin bedeller üzerinden ödenir. Sözleşme tarihi itibariyle kesinlik arz etmeyen ve tarafları bağlayıcı olmayan hususlar sözleşmede yer alsa bile Damga Vegisi’ne konu olmazlar.

Kanundaki 6’ncı maddeye göre bir kağıtta birbirinden tamamen ayrı birden fazla akit ve işlem bulunduğu takdirde bunların herbirinden ayrı ayrı vergi alınır. Bir kağıtta toplanan akit ve işlemler birbirine bağlı ve bir asıldan doğma oldukları takdirde Damga Vergisi, en yüksek vergi alınmasını gerektiren akit veya işlem üzerinden alınır. Görüldüğü üzere, damga vergisinin amacı, mukavelenamede yer alan akiti yani sözleşme konusu olan ve üzerinde taraflarca uzlaşılan ve karşılıklı olarak tarafları bağlayan işlemi vergilendirmektir.

Kanun’un 10. Maddesine göre; “Damga Vergisi nispi veya maktu olarak alınır. Nispi vergide,kağıtların nevi ve mahiyetlerine göre, bu kağıtlarda yazılı belli para, maktu vergide kağıtların mahiyetleri esastır. Belli para terimi, kağıtların ihtiva ettiği veya bunlarda yazılı rakamların hasıl edeceği parayı ifade eder.”

Damga Vergisi düzenlenen sözleşmelerden alınmaktadır. Buna göre sözleşmenin konusunda veya konularında belli para söz konusu ise vergi, sözleşmedeki her bir işlem üzerinde ayrı ayrı; eğer sözleşme ...


Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI