Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler ŞİRKELER ARASINDA GİDER AKTARMALARININ VERGİ KANUNLARIMIZ KARŞISINDAKİ YERİ

ŞİRKELER ARASINDA GİDER AKTARMALARININ VERGİ KANUNLARIMIZ KARŞISINDAKİ YERİ

Yazar : Eski Hesap Uzmanı Şahin UÇAR
Dergi : Haziran 1986
ŞAHİN UÇAR
Eski Hesap Uzmanı

1 — GENEL AÇIKLAMALAR:
Uygulamada, gerek aynı grup (holding) içinde yer alanlar arasında olsun, gerek başka şekilde ticari ilişkide bulunanlar arasında olsun, bazı giderlerin birbirleri arasında aktarıldığına sık sık rastlanmaktadır.

Gerçekten aynı holding içinde yer alan kuruluşlar arasında, bütün şirketleri ilgilendiren masraflar tek elden, yani holding tarafından yapılmakta, dönem sonunda belli anahtarlar yardımı ile götürü olarak dağıtılmaktadır. Örneğin, holding ve bağlı şirketler arasında nakit akımında koordinasyon sağlamak amacı ile, nakit fazlalarını bünyesinde toplayarak finansman sıkıntısına düşenlere belli sürelerle bunları aktarmakta ya da, banka kredilerini tek elden kendisi sağlamakta, daha sonra bu kredileri bağlı kuruluşlara vermektedir. Holding bu fonksiyonunu sadece finansman bakımından değil, yönetim ve özellikle bazı planlama, denetim ve koordinasyon hizmetleri yönünden de ifa etmektedir.

işte, holding gerek finansman ve gerekse planlama, denetim v.s. gibi yönetim bakımından bağlı şirketlere sağladığı bu hizmetlere ilişkin olarak yüklendiği giderlerini de ilgili şirketlere aktarmaktadır. Söz gelimi, sağladığı finansman hizmetlerinin bedeli olarak, yüklendiği finansman giderlerini aynen ya da çok cüz'i bir farkla ilgili kuruluşa yansıtmaktadır. Denetim ve planlama hizmetleri karşılığı olarak ise bu sebeple yüklendiği giderleri götürü olarak aktarmaktadır.

Öteden beri, holdingler açısından çok yaygın olan bu uygulamaya, günümüzde daha değişik biçimlerde, aralarında hukuki ve organik bağ değil fakat sadece ticari ilişki bulunan kuruluşlar arasında da rastlanmaktadır.

Örneğin, ihracatçı dış ticaret şirketi, ihracat bağlantısı yaptığı ürünü imal eden kuruluşa bazı şartlarla avans vermektedir. Bu sayede bir yandan ihracatçı şirket yaptığı bağlantıyı yerine getirmek bakımından kendini emniyete almakta, diğer yandan imalatçıya sağladığı bu finansman üzerinden genellikle piyasa faizine göre gelir elde etmektedir. imalatçı kuruluş ise, aldığı bu siparişi zamanında yerine getirebilmek bakımından öngörülmeyen finans sıkıntısına maruz kalmadığı için, taahhüdünü zamanında yerine getirme imkanına kavuşmuş olmaktadır.

Özetlemeye çalıştığımız bu uygulamaların yol açtığı bir takım vergilendirme sorunları vardır. Bu sorunların bir çoğuna bugüne kadar yeterli çözümler getirilebilmiş değildir.

Bu itibarla, biz bu yazımızda önce bu sorunların hangi noktalarda ortaya çıktığına değinip daha sonra, büyük ölçüde kişisel anlayışımıza dayanan, bazı açıklamalarda bulunmak istiyoruz. Bu sayede konunun hiç olmazsa makro düzeyde değerlendirilip genel çerçevenin çizilmesi ve sorunlara yaklaşım biçiminin kavranması mümkün olabilecektir.

İşte bu perspektif içinde, önce vergisel sorunların hangi noktalardan ileri geldiğini özetlemek gerekmektedir.

1.
Kurumlar Vergisi Kanunu Bakımından:

Yukarıda belirttiğimiz uygulamaların K.V.K. bakımından ortaya çıkardığı sorunlar, örtülü sermayeye faiz yürütülmesi ve örtülü kazanç dağıtılmasına ilişkindir. Bu da, söz konusu kanunun 16. ve 17. maddelerinde yer alan örtülü sermaye ve örtülü kazanç dağıtımı müesseselerini gündeme getirmektedir.

2.
Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi Kanunu Bakımından:

Bir ölçüde birinci konuya bağlı olarak, finansman giderlerinin dağıtılmasında izlenen esasların, Banka Muameleleri Vergisi kapsamında gider vergisine tabi tutulup tutulamayacağı önemli sorunlar yaratmaktadır.

3.
Katma Değer Vergisi Kanunu Bakımından :

Gerek holdinge. bağlı şirketler, gerek ticari ilişkide bulunan diğer şirket ve kuruluşlar arasında olsun, bu tür gider aktarmalarının K.D.V. karşısındaki dununu, en güncel konulardandır.

Üç kanunu ilgilendirdiğini özetlediğimiz bu sorunların herbiri, aslında başlı başına geniş araştırma ve açıklamalara muhtaç konulara ilişkin bulunmaktadır.

Gerçekten, birinci konu olarak ifade ettiğimiz örtülü sermaye ve ö ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI