Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler VERGİ HUKUKUMUZDA VE MUHASEBE BİLİMİNDE BAĞIŞ VE YARDIMLAR

VERGİ HUKUKUMUZDA VE MUHASEBE BİLİMİNDE BAĞIŞ VE YARDIMLAR

Yazar : Marmara Üniversitesi İktisat ve İdari Bilimler Fakültesi Doç. Dr. M. Ali CANOĞLU
Dergi : Eylül 1987
DOÇ. DR. MEHMET ALİ CANOĞLU
Marmara Üniversitesi /İktisadi ve İdari Bilimler
Fakültesi Öğretim Üyesi /Fahri Hesap Uzmanı

1. GİRİŞ
 
Bağış ve yardımlar, insancıl duygulara dayanan sosyal nitelikli harcamalardır. Bunlardan bir kısmı belli koşullarla vergi matrahlarının tespitinde indirilebilmekte veya hiç vergiye tabi bulunmamaktadır. Konu bilhassa 3239 sayılı yasa ile getirilen değişiklikten sonra yeni boyutlar kazanmıştır.
Bağış ve yardımlar hakkında vergi kanunlarında ve bazı özel kanunlarda açık hükümler yer almış bulunmaktadır.                               
Öte yandan bağış ve yardımlar genel muhasebe, hesap planlan ve maliyet muhasebesi ile ilişkili bulunmaktadır. Biz bu yazımızda önce vergi kanunları ile özel kanunlar çerçevesinde, daha sonra da muhasebe bilimi içerisinde konuyu işleyeceğiz.
1. GELİR VERGİSİ KANUNUNDA BAĞIŞ VE YARDIMLAR
10. Açıklama
Gelir vergisi kanununda yıllık beyanname ile bildirilen gelirlerden indirilecek bağış ve yardımları iki grupta incelemek mümkündür: Belli bir had dahilinde indirilen bağış ve yardımlar, belli bir hadle bağlı olmaksızın indirilen bağış ve yardımlar.
11. Belli bir had dahilinde indirilen bağış ve yardımlar.
110. Kapsamı ve koşullan
Genel bütçeye dahil dairelere, katma bütçeli idarelere, il özel idareleri ile belediyelere, köylere ve kamu menfaatlerine yararlı derneklere ve Medeni Kanun hükümlerine göre kurulan vakıflara yapılan bağış ve yardımlar bu grubu oluşturmaktadır.
Sayılan yerlere bir takvim yılı içinde yapılan bağış ve yardımların toplamı, o yıla ait beyan edilecek gelirin % 5'i ile sınırlandırılmış, fazlasının indirimi kabul edilmemiştir. Yasal hükümlere göre bağış ve yardımların indirim konusu yapılabilmesi için bunların yasada belli yerlere makbuz karşılığı yapılması ve tutarının beyan edilecek gelirin % 5'ini aşmaması gerekmektedir.
Bağış ve yardımın nakden yapılmaması halinde, bağışlanan veya yardımın konusunu teşkil eden mal veya hakkın mevcutsa mukayyet değeri, bu değer mevcut değilse vergi usul kanunu hükümlerine göre takdir komisyonunca belli edilecek değer esas alınacaktır. (1)
111. Bağış ve yardımın bazı
1110. Beyan edilecek gelir
indirilecek bağış ve yardımların bazı "Beyan edilecek gelir"dir. Beyan edilecek gelir bir takvim yılı içinde elde edilen kazanç ve iratlarla uğranan zararların toplanıp karşılaştırılması ile ortaya çıkmakla beraber, burada üzerinde durulması gereken bazı konular bulunmaktadır.
Bağış ve yardımların yıl içerisinde giderlere dahil edilmiş olması,
Yatırım indirimi,
Geçmiş yıllar zararları,
Kanunen kabul edilmeyen giderler,
Vergiden müstesna gelirler,
Hayat Standardı esası,
incelemede tespit edilen farklar,
Beyan edilecek gelir ile ilgili başlıca konulardır.
1111. Bağış ve yardımların yıl içerisinde giderlere dahil edilmiş olması
Bu takdirde beyan edilecek gelirin belirlenmesinde ticari, zirai veya mesleki kazanca bağış ve yardım tutarının eklenmesi gerekir.
1112. Yatırım indirimi
Yatırım indirimi süresiz indirim olanağı bulunan bir vergi teşvik müessesesidir. % 5 hadle ilgili olarak beyan edilecek gelirin hesabında ticari veya zirai kazançtan düşülecek midir?
ilk bakışta düşülmemesi gerektiği söylenebilir. Aksi halde örneğin yatırım indirimi ile ticari veya zirai kazancı tamamen ortadan kalkan mükellefler başka gelirleri de yoksa bağış ve yardım indirimi yapamayacaklardır. Bağış ve yardımların sınırlı ölçüde de olsa vergi matrahlarının tespitinde indirilmesinin kabul edilmesi, bu tür sosyal davranışların devletçe de teşvik edildiği anlamını taşımaktadır.
Ancak gelir vergisi kanunu bu şekilde bir yoruma olanak vermemektedir. Yatırım indirimi ticari veya zirai kazançtan düşülmekte, bağış ve yardımlar ise bu kazançlarda dahil tüm gelirler üzerinden hesaplanmaktadır. Bir başka deyişle, yatırım indirimi ticari veya zirai k ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI