Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler GÖTÜRÜ KDV MÜKELLEFİYETİNDE BAZI SORUNLAR

GÖTÜRÜ KDV MÜKELLEFİYETİNDE BAZI SORUNLAR

Yazar : Eski Hesap Uzmanı MEHMET BİNGÖL
Dergi : Temmuz 1986
MEHMET BİNGÖL
Hesap Uzmanı

Giriş:
Bilindiği üzere iş hacmi belli bir düzeyin altında kalan ticaret ve serbest meslek erbabı ile çiftçiler gelir vergisi yönünden götürü usulde vergilendirilmektedir.

Safi kazancın veya, bir kısım giderler ve hasılatların kanunun öngördüğü şekilde önceden belirlendiği bu usulde, mükelleflerin defter tutmaları, belge düzenlemeleri ve gelir vergisi beyannamesi vermeleri sözkonusu değildir. Böyle olunca da, Türkiye'de yapılan mal teslimleri ile hizmet ifalarını kapsamına alan 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nda bu mükelleflerin zorunlu olarak yine götürü bir rejimde vergilendirilmeleri esası benimsenmiştir.

Yazımızda sıfır vergi nispetine tabi temel gıda maddelerinin alım, satım ve istihsali ile tamamen veya kısmen uğraşan götürü mükelleflerin KDV karşısındaki durumları irdelenmeye çalışılmıştır.

Götürü Usulde Vergilendirme:

Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 38. maddesinde, Gelir Vergisi Kanunu'na göre kazançları götürü usulde saptanan ticaret ve serbest meslek erbabının katma değer vergisinin, bir takvim yılında gerçekleştirmiş oldukları her türlü mal ve hizmet alışları ile giderleri toplamına %13 oranının uygulanması suretiyle bulunacak miktardan, alış ve giderlere ait belgelerde gösterilen katma değer vergisinin indirilmesi suretiyle hesaplanacağı ve bu şekilde hesaplanan verginin Gelir Vergisi Kanunu'na göre götürü olarak belirlenen safi kazançların %10'undan aşağı olamayacağı hükme bağlanmıştır.

Bu ise götürü ticaret ve serbest meslek erbabının ödeyeceği yıllık katma değer vergisinin hesaplanmasında ikili bir kıstasın esas alındığım göstermektedir. Birinci aşamada mal ve hizmet alışlarına %13 oranı uygulanıp bu miktardan ödenen KDV'nin indirilmesi suretiyle hesaplanan KDV, ikinci aşamada gelir vergisi yönünden belirlenen safi kazancın %10'u ile kıyaslanacak ve büyük olan miktar yıllık KDV olarak vergi dairesine beyan edilecek ve ödenecektir. Böylece bu mükellefler hiçbir zaman takdir komisyonlarınca saptanan götürü safi kazancın %10'undan daha az KDV ödemeyeceklerdir.

Gelir Vergisi Kanunu uyarınca kazançları götürü gider usulüne göre saptanan çiftçilerin katma değer vergisi ise, Gelir Vergisi Kanunu'na göre saptanan safi kazançları üzerine %10'luk katma değer vergisi oranı uygulanmak suretiyle bulunacaktır.

Münhasıran yada Kısmen Temel Gıda Maddelerinin Ticaretiyle Uğraşan Götürü Ticaret Erbabının Durumu:

Bilindiği üzere 3065 sayılı KDVK'nun 28. maddesinde Bakanlar Kuruluna, temel gıda maddelerinde verginin nispetini sıfıra kadar indirebilme yetkisi verilmiştir,

Bu yetkiye istinaden Bakanlar Kurulu 84/8887, 85/8924, 95/9114 sayılı kararlarıyla bazı maddeleri temel gıda maddeleri kapsamına alarak, konusu bu maddeler olan vergiye tabi işlemlerde vergi nispetini sıfır olarak belirlemiştir. Bakanlar Kurulu son olarak 6 Mayıs 1986 tarih ve 19099 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 86/13626 sayılı Kararıyla sıfır vergi nispetinin 1.6.1986 tarihinden sonra da uygulanmasını öngörmüştür. İkinci bir tespite kadar sıfır vergi nispetine tabi olan, başka bir deyişle alış ve satışlarında katma değer vergisi uygulanmayacak temel gıda maddeleri şunlardır;

— Kasaplık hayvanlar, kümes hayvanları, balıklar ve bunların etleri,

— Mercimek, bakla, nohut, kuru fasulye,

— Arpa, mısır, soya, küspe, kepek, razmol, yulaf ve çavdar,

— Yumurta,

— Süt, yoğurt, beyaz peynir,

— Buğday, un, ekmek, bulgur, makama, pirinç,

— Şeker,

— Yemeklik katı ve sıvı bitkisel yağlar, tereyağı,

— Taze sebze ve meyveler,

— Her türlü fenni kırma yemler.

Buna göre münhasıran yukarıda belirtilen maddelerin ticaretiyle uğraşan gerçek usulde vergiye tabi mükellefler hiçbir zaman katma değer vergisi ödemeyeceklerdir. Çünkü alışta ve satışta KDV uygulanmayacağından «hesaplanan KDV» daima sıfır olarak tezahür edecektir. Bunun yanı sıra bu mükelleflere 3099 sayılı Yasa ile değişik 29/2. madde uy ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI