Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler YATIRIM İNDİRİMİNDE AKTİF DEĞERLERİN YENİ OLMASI TABİRİNDEKİ DEĞİŞİKLİK VE HALLİ GEREKEN B ...

YATIRIM İNDİRİMİNDE AKTİF DEĞERLERİN YENİ OLMASI TABİRİNDEKİ DEĞİŞİKLİK VE HALLİ GEREKEN BİR KONU

Yazar : Eski Hesap Uzmanı Osman Necdet ORHUN
Dergi : Ekim 1987
O. NECDET ORHON
Eski Hesap Uzmanı

Vergi politikası ile, genel kalkınma planında ve yıllık uygulama programlarında yer alan sahalara yapılacak özel sektör yatırımlarını özendirmek üzere seçilen en önemli araç, Yatırım indirimi müessesesidir. Müessese, 1963 yılında 202 sayılı kanunla vergi sistemine girmiş olup, esası, gerçekleştirilecek yatırımların belirli bir miktarına eşit kazancı, gelir ve kurumlar vergisinden istisna etmektir.
 
Gelir Vergisi Kanunu'na 202 sayılı Yasa ile eklenmiş olan bölümün Ek: 3. maddesinde, Yatırım İndirimi’ne konu yapılan aktif değerlerin yeni olması öngörülmüş ve aynı maddede aktif değerlerin yeni olmasından maksadın "Bunların yurt içinde veya dışında daha önce hiçbir şekilde kullanılmamış bulunması olduğu, yurt dışında kullanılmış olsa dahi Devlet Planlama Teşkilatı'nca uygun. görülen deniz (yüzer havuz dahil) ve hava araçlarının ithali halinde bu aktif kıymetlerin Yatırım indirimi uygulaması bakımından yeni addolunacağı" ifade edilmiştir.
24.6.1987 gün ve 19497 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 3380 sayılı "Tarımın Teşviki ve Çiftçinin Desteklenmesi, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ve 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 3. maddesi ile yatırım indirimi konusu ve nispeti başlıklı Ek 3. maddesinin 3. fıkrası değiştirilmiş ve yurt dışında kullanılmış olsa dahi Devlet Planlama Teşkilatı'nca uygun görülen makina ve tesislerin ithali halinde, bu aktif kıymetlerin yatırım indirimi uygulaması bakımından yeni addolunacağı hükme bağlanarak, teşvik sınırları biraz daha genişletilmiştir.
Yine 3380 sayılı yasanın 8. maddesi ile G.V.K.’na eklenen geçici 26. madde ile, bu kanunun yürürlük tarihinden önce, yatırım teşvik ve yatırım indirimi belgesi almış olup, yatırımı devam eden gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri G.V.K.’nun, bu kanunun 3. maddesi ile değişik Ek 3. maddesi hükmünden yararlanacağı hükme bağlanmıştır.
Ancak 3380 sayılı Yasa ile aktif değerlerin yeni olması tabirine ithal makina ve tesisler dahil edilir ve 1987'den önce Teşvik ve Yatırım indirimi Belgesi almış ve yatırımı devam edenlerin eski makina ve tesisler için yatırım indiriminden istifade edeceği hükme bağlanırken, "Yatırım indiriminin Başlangıcı ve Uygulama Süresi"ni düzenleyen Ek 4. maddeye dokunulmamıştır.
Gelir Vergisi Kanunu'nun yatırım indiriminin başlangıcı ve uygulama süresini düzenleyen değişik Ek 4. maddesinde,
"Yatırım indiriminin uygulanmasına, yatırım konusunu teşkil eden aktif değerlere ilişkin harcamaların yapıldığı takvim yılından itibaren başlanır ve indirimden faydalanacak miktara ulaşıncaya kadar devam olunur." hükmü vaaz edilmiştir.
Bu madde hükmüne göre, yatırım indiriminin başlangıcı, kesin olarak belirlenmiş olup, bu da yatırım indirimi konusunu teşkil eden değerlere ilişkin harcamaların yapıldığı yıldır. Mükelleflerin yatırım indiriminden arzu ettikleri yıl yararlanmaları konusunda seçimlik hakları yoktur. Bu uygulama esası, son iki yılda Devlet Planlama Teşkilatı'nca yayınlanan teşvik tebliğlerinde de yer almıştır. T.U.B'un 86/1 ve 87/1 no.lu tebliğlerinin 29. maddesinde,
"Teşvik Belgesi bulunduğu ve karlılık durumu elverişli bulunduğu halde yatırım indirimi istisnasından yararlanamayan yatırımcıların sözkonusu yıllara ilişkin indirim tutarlarının daha sonraki yıl kazançlarından düşülemeyeceği" ifade edilmiştir.
Buna göre bir yatırımcının karlılık durumu elverişli olduğu halde yatırım indirimi istisnasından yararlanamaması halinde, yararlanmadığı hakkından yararlanmak amacıyla düzeltme talebinde de bulunamayacaktır. Maliye ve Gümrük Bakanlığı uygulamasına göre, Teşvik Belgesi bulunduğu ve karlılık durumu elverişli olduğu halde yatırım indirimi istisnasından yararlanamayan yatırımcıların, sözkonusu yıllara ilişkin indirim tutarları daha sonraki yıl kazançlarından düşülemeyecektir. Ancak karlılık durumu elverdiği halde indirimden yararlanmayanlar, sonraki yıl kazancından yatırım indirimi tutarını düşerlerse, tenkit olunan indirim için zamanaşımı gözönünde bulundurulmak koşulu ile düzeltme yoluna gidilebileceği H.U.K. Danışma Kurulu'nun 234 sayılı kararında karara bağlanmıştır.
Ek 4. maddenin amir hükmü, 86/1 ve 87/1 sayılı tebliğlerin 29. maddesi ve Maliye ve Gümrük Bakanlığı'nın Ek 4. maddenin uygulanması ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI