Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler YURT DIŞINDA YAPILAN İNŞAAT, ONARMA VE MONTAJ İŞLERİ İLE TEKNİK HİZMETLERDEN SAĞLANAN KAZA ...

YURT DIŞINDA YAPILAN İNŞAAT, ONARMA VE MONTAJ İŞLERİ İLE TEKNİK HİZMETLERDEN SAĞLANAN KAZANÇLARIN KAMBİYO VE VERGİ MEVZUATI KARŞISINDAKİ DURUMU

Yazar : Hesap Uzmanı Fazıl CEYLAN
Dergi : Temmuz 1986
FAZIL CEYLAN
Hesap Uzmanı

GİRİŞ :
Bilindiği üzere, 5422 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 2362 Sayılı Kanunla değişik 8. maddesine göre «Kambiyo mevzuatı gereğince Türkiye'ye getirildiğinin tevsik edilmesi kaydıyla Yurt dışında yapılan inşaat  onarma ve montaj işleri ile teknik hizmetlerden sağlanan kazançlar» Kurumlar Vergisinden istisna edilmiştir.

Kolaylıkla anlaşılabileceği üzere sözkonusu istisnam amacı Türk Müteşebbislerinin Yurt Dışına açılmalarını teşvik ederek bu yolla Ülkenin döviz ve istihdam probleminin halline katkı sağlamaktır.
G.V.K.'nun 94. maddesinde 3239 Sayılı Kanunla yapılan değişiklikle Kurumların Yurt dışında elde ettikleri bu tür kazançlar için vergi stopajı zorunluluğu getirilmiş bulunmaktadır.

Konu, görüldüğü gibi hem kambiyo, hem de vergi mevzuatını ilgilendirdiğinden açıklamalarımızda bu temel ayırıma bağlı kalınacaktır.

A — Kambiyo Mevzuatı Açısından:

Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 8. maddesinde söz konusu istisnadan yararlanılabilmesi için kazancın Kambiyo Mevzuatı gereğince yurda getirilmesi şartı aranmaktadır.

Kambiyo Mevzuatında Yurt dışında elde edilen kazancın Yurda getirilme süresi üzerinde son zamanlarda oldukça esnek sayılabilecek bir uygulamaya geçilmiştir. Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkındaki 30 Sayılı Karar uyarınca Devlet Bakanlığı ve Başbakanlık Yardımcılığının 84-30/1 Sayılı Tebliğine ilişkin olarak 13.7.1984 tarihinde yürürlüğe konulan I/A Sayılı Merkez Bankası Genelgesi'ne göre Türkiye'de yerleşik kişilerin dışında yerleşik kişiler için ya da bunlar adına yurt içinde veya dışında yapmış oldukları tüm hizmetler (müteahhitlik hizmetleri dahil) karşılığı dövizler ile dışında yerleşik kişiler nam ve hesabına yapılan gider karşılığı dövizlerin Yurda getirilmesi, getirilmeyen kısımların mahsubunun yapılması esastır. Bu dövizlerin Yurda getirilmesinde süre sözkonusu değildir.

Bu arada sözkonusu dövizlerin Yurda getirilmesinin özendirilmesi açısından ilgililere yine aynı Genelgede bir takım olanaklar tanınmış bulunmaktadır. Şöyle ki;

Bu şekilde döviz geliri elde eden kişiler bu dövizlerin tamamını aşağıdaki şekilde kullanabilirler:

— Yurda getirilen dövizler kısmen veya tamamen bankalara satılabilir yahut bankalarda açılabilecek döviz hesaplarında tutulabilir.

— Banka hesaplarında tutulan dövizler ilgililerin beyanı üzerine;
döviz tahsisi mutat işlemlerinde ve diğer ihtiyaçlarında çek-havale ve efektif verilmek suretiyle kullandırılır yahut Türkiye'de veya Yurt dışında bir başkasına devredilebilir. (Merkez Bankasının ikili hesap ilişkisi içinde olduğu ülkelerden gelen dövizler bu imkandan yararlandırılmaz.) (Merkez Bankası'nın 13.7.1984 tarih ve 18457 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan I/A Sayılı Genelgesi'nin «Görünmeyen İşlemlere» ilişkin 1 No'lu Maddesi)

Yurt dışında yapılan inşaat, onarma, montaj ve teknik hizmet faaliyetleriyle ilgili olarak Yurt dışına götürülen nakdi sermaye ile, geçici olarak Yurt dışına ihraç edilen amortisman konusu olan makine, teçhizat ve demirbaşların amortismanlarından bahsetmek yararlı olacaktır.

Bu konuda 7/16965 Sayılı Karara ilişkin 1 No'lu Tebliğ halen yürürlüktedir. Bu Tebliğ hükmüne göre yurt dışına götürülen nakdi sermayenin geçici kabul tutanağının imzalanmasından itibaren en geç 3 ay içinde yurda getirilip bir bankaya satılması ve döviz alım bordrolarının Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı'nın bağlı bulunduğu Bakanlığa gönderilmesi zorunludur. Yine aynı Tebliğe göre geçici ihracat durumunda makine teçhizat ve demirbaşlar üzerinden gittiği ülkede amortisman ayrılacağı için Yurt içinde amortisman ayrılmayacaktır. Aynı kıymetler Yurda geri getirildiğinde yurt dışında kullanma süreci amortisman süresine sayılacak ve bakiye süre kaldığında amortisman bu bakiye süre üzerinden ayrılmaya devam edilecektir.

7/16965 Sayılı Kararnameye ilişkin 1 No'lu Tebliğ gereğince bu makine, teçhizat ve demirbaşlar üzerinden Yurt dışında ayrılan amortisman tutarlarının bu kıymetlerin Yurda ithalinden önce döviz olarak getirileceği belirtilmiştir. Yurt dışından satın a ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI