Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler HAZİNE ZARARI" TESPİTİNDE KARŞILAŞILAN SORUNLAR

HAZİNE ZARARI" TESPİTİNDE KARŞILAŞILAN SORUNLAR

Yazar : Eski Hesap Uzmanı KURBAN NADİR GÜLHAN
Dergi : Şubat 2014

"HAZİNE ZARARI" TESPİTİNDE KARŞILAŞILAN SORUNLAR[1]

Nadir GÜLHAN

E. Hesap Uzmanı

 

Özet

“Çalışma, örtülü kazanç dağıtımının ön koşulu olan hazine zararının tespiti sırasında ortaya çıkan tartışmalı noktalar ve bu noktalara ilişkin görüşlerin ele alınmasını amaçlamaktadır. Mükellefler, genellikle, hazine zararının oluşmadığını tespit ettiklerinde emsale aykırı bedelle tespit ettikleri işlemlerde herhangi bir düzeltmeye gitmemektedirler. Ancak, ayrıntıları ilgili bölümde açıklandığı üzere, hazine zararının ortaya çıkması her zaman önceden öngörülememektedir. Bu durum, mükellefleri zamanaşımı süresince risk altında tutacaktır.

Aynı durumda bulunan ve aynı fiyatı uygulayan iki farklı mükelleften her ikisinin fiyatı da emsale aykırı olduğu halde bunlardan sadece hazine zararına yol açan mükellefin eleştiriye maruz kalması ve hazine zararının tespitinin öngörülebilir olmaması; başlangıçta mükelleflere kolaylık sağlayacağı düşünülen bu müesseseyi giderek riskli ve öngörülemez hale itmektedir. İdarenin konuya ilişkin daha ayrıntılı açıklamalarda bulunmasının var olan tartışmaları ve riskleri azaltacağı kanaatindeyiz. ”

Anahtar Kelimeler: Hazine Zararı, Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı, Düzeltme İşlemleri

 

  1.     GİRİŞ

Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı müessesesinde mevcut düzenlemeler dikkate alındığında en tartışmalı alanlarından biri "hazine zararı" kriteridir. Gerek düzeltme mekanizmasıyla aynı anda uygulanmasının ortaya çıkardığı sakıncalar, gerekse madde metninde yer alan muğlak ve torba niteliğindeki ibareler müessese üzerinde önemli tartışma alanları ortaya çıkarmaktadır. Bu durumun ortaya çıkmasında İdare'nin açıklayıcı mevzuat yönüyle bu konuda herhangi bir izahat getirmemesinin etkisi de yadsınamaz. Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı, örtülü sermaye ve kontrol edilen yabancı kurum kazançları gibi 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun (KVK) kritik vergi güvenlik müesseselerine ilişkin yargı kararlarının  müstekar hale gelmesi zaman alacağı için sorunlu alanlar giderek artmaktadır.

Mevcut haliyle oldukça gri alanları bünyesinde bulunduran hazine zararı kriterinin araştırılması esnasında ortaya çıkan sorunlardan biri; kontrol esnasında dikkate alınan matrahın doğru olup olmadığının bilinmemesidir. Daha yalın ifadesiyle transfer fiyatlandırması uygulayıcıları, işlemin gerçekleştiği sırada hazine zararı kontrolünde esas aldıkları matrahı doğru kabul etmesine karşın, matrah sonradan çeşitli gerekçelerle (vergi incelemesi, düzeltme, ihtirazi kayıtla verilen beyanname, KDV indirimlerinde değişim vb.) değişirse bu durumda hazine zararı nasıl dikkate alınacak? Ya da inceleme elemanı ilgili yılda hazine zararı doğmadığı gerekçesiyle eleştiride bulunmazken, ilerleyen bir tarihte aynı dönem için matrahta değişiklik oluşturacak bir eleştiride bulunulursa hazine zararı yeniden mi test edilecek ve bu testi kim yapacak?  Yapılan vergi incelemesi sonucunda sadece bir vergi türünde hazine zararı oluşmasına rağmen tüm vergi türleri itibariyle eleştiri getirilecek midir?

Bu ve buna benzer soru(n)lara ilişkin örnekleri artırmak mümkündür. Çalışmamız,  bu soru(n)ları kapsayacak şekilde, hazine zararının tespiti sırasında karşılaşılması muhtemel bazı sorunlu alanlara dikkat çekmeyi ve konuya ilişkin görüşlere yer vermeyi amaçlamaktadır.

  1.     HAZİNE ZARARI MEVZUATI

5766 sayılı Kanun’la 5520 sayılı KVK’nın 13. maddesine, 2008 yılı kazancına uygulanmak üzere bir fıkra daha eklenmiş ve bir vergi güvenlik müessesesi olarak yasamıza girmiştir. Buna göre; "Tam mükellef kurumlar ile yabancı kurumların Türkiye'deki işyeri veya daimi temsilcilerinin aralarında ilişkili kişi kapsamında gerçekleştirdikleri yurt içindeki işlemler nedeniyle kazancın örtülü olarak dağıtıldığının kabulü Hazine zararının doğması şartına bağlıdır. Hazine zararından kasıt, emsallere uygunluk il ...


Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI