Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler KURUMLARDA YEDEK AKÇELERİN DAĞITILMASI VE SERMAYEYE EKLENMESİ

KURUMLARDA YEDEK AKÇELERİN DAĞITILMASI VE SERMAYEYE EKLENMESİ

Yazar : Müşavir Hesap Uzmanı Nahit KİTİŞ
Dergi : Temmuz 1986

NAHİT KİTİŞ
Baş Hesap Uzmanı

Bilindiği üzere, kurumların ayırdıkları her türlü yedek akçeler ile banka provizyonlarının sermayeye eklenmesi, ortaklara dağıtılması ve kurumların tasfiye edilmesi hallerinde, üzerlerindeki vergi yükü bu işlemlerin yapıldığı yılda cari olan vergi oranına göre tamamlanmaktadır.

İlk defa 2362 sayılı kanunla kurumlar vergisi kanununa eklenen «Geçici 2. madde» ile getirilen bu düzenleme, aynı kanuna 3239 sayılı kanunla eklenen «Geçici 13. madde» ile yinelenmiştir.

Konunun incelenmesine başlamadan önce sözü edilen maddeleri ayrıntılı biçimde gözden geçirmekte yarar bulunmaktadır:

KVK Geçici 2. Madde:

— 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun yürürlüğe girdiği tarihten, bu kanunun yürürlük tarihine kadar,

— Ayrılmış olan ihtiyat akçeleri ve banka provizyonları,

— Bunların sermayeye eklenmesi veya ortaklara dağıtılması hallerinde,

— Sermayeye eklendiği veya dağıtımın yapıldığı yılın ticari kazancına,

— Vergilendirilmeden önceki brüt tutarları üzerinden ilave edilir.

— Teşebbüsün tasfiyesi halinde ise, tasfiye karının hesaplanmasında nazara alınır.

— Bu ihtiyat akçeleri ve banka provizyonları üzerinden ödenmiş bulunan kurumlar vergisi ile tevkif
yoluyla ödenen gelir vergileri,

— ödenecek kurumlar vergisinden mahsup edilir.

KVK. Geçici 13. Madde:

— 2362 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten bu kanunun yürürlük tarihine kadar,

— Ayrılmış olan ihtiyat akçeleri ve banka provizyonları,

— Bunların sermayeye eklenmesi veya ortaklara dağıtılması hallerinde,

— Sermayeye eklendiği veya dağıtımın yapıldığı yılın Ticari Kazancına,

— Vergilendirilmeden önceki brüt tutarları üzerinden ilave edilir.

— Teşebbüsün tasfiyesi halinde ise, tasfiye karının hesaplanmasında nazara alınır.

— Bu ihtiyat akçeleri ve banka provizyonları üzerinden ödenmiş bulunan kurumlar vergisi ile tevkif
yoluyla ödenen gelir vergileri,

— Ödenecek gelir ve kurumlar vergisinden mahsup edilir,

— Mahsup edilemeyen vergiler iade edilmez.

(Yazıda bundan böyle her türlü ihtiyatlar ile banka provizyonlarından, «Yedek akçeler» diye söz edilecektir.)

Görüleceği üzere her iki maddede hitap ettikleri dönemler dışında, birbirine paralel hükümler taşımaktadırlar.

— Geçici 2. madde, 1.1.1950-31.12.1980 döneminde,

—Geçici 13. madde ise 1.1.1981-31.12.1985 döneminde ayrılmış olan yedek akçelerin sermayeye eklenmesi, ortaklara dağıtılması ve şirketin tasfiyesi hallerinde, üzerlerindeki vergi yükünün tamamlanması konusunu ele almaktadır.

Geçici 13. madde, Geçici 2. maddeden fazla olarak 2 açıklayıcı hüküm daha ihtiva etmektedir:
Bunlardan birincisi yedek akçeler içerisinde mevcut olan KV.'den müstesna kar paylarının kurumlar vergisine değil de GVK. 94/8 gereğince gelir vergisine tabi tutulmasına ve üzerindeki gelir vergisi yükünün de Md. 94/8 gereğince hesaplanacak gelir vergisinden mahsup edilmesine imkan verici ilavenin yapılmış olmasıdır. Geçici 2. maddede ise «Gelir vergisinden» ibaresi mevcut bulunmamaktaydı; ancak Bakanlık, yayımladığı 20 seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinde verdiği örnekle, uygulamayı yukarıdaki şekilde yönlendirmişti.

Geçici 13. maddeyle getirilen 2. açıklayıcı hüküm, «Mahsup edilemeyen vergilerin iade edilmeyeceğine dairdir. Her ne kadar 1.1.1950-31.12.1980 döneminde, kurumların ayırdıkları yedek akçeler üzerindeki kurumlar ve gelir vergisi yükleri 1.1.1981-31.12.1985 dönemindeki cari vergi oranlarının üzerinde olmamıştır ama, böyle bir ihtimale karşı, «Geçici 13»le getirilen hükmün «Geçici 2»de de bulunması yararlı olurdu. Geçici 13. madde ile böyle bir hükmün getirilmesiyle konu açıkl ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI