Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler VERGİ UYUŞMAZLIKLARINDA İDDİA VE SAVUNMA

VERGİ UYUŞMAZLIKLARINDA İDDİA VE SAVUNMA

Yazar : E. Baş Hesap Uzmanı Marmara Üniversitesi İktisat Fakültesi Emekli Öğretim Üyesi ICC Vergi Komisyonu Dr. VEYSİ SEVİĞ
Dergi : Temmuz 1986
VEYSİ SEVİĞ
Baş Hesap Uzmanı

Vergi uyuşmazlıklarında nihai çözüm yeri yargı organı yani vergi mahkemeleridir. Yükümlüler ve kendilerine vergi cezası kesilenler, tarh edilen vergilere ve kesilen cezalara karşı vergi mahkemesine başvurabilir ve dava açabilirler. (V.U.K. md: 377)
 

Vergi yasalarında, konularına ve Özelliklerine uygun olarak vergiyi doğuran olay ve vergi alacağının belirlenme şekilleri hükme bağlanmıştır. Vergi Usul Yasası'nda yer alan tanımlamaya göre de vergi alacağı vergi yasalarının vergiyi bağladıkları olayın doğumu ve hukuki dururcun tamamlanması ile doğar. (V.U.K. md: 19) Vergi alacağı yükümlü bakımından vergi borcunu oluşturur. Alacak ise kamuya aittir.

Vergi alacağının hesaplanması genel olarak idari bir işlemdir. Vergi alacağının yasalarda gösterilen matrah ve nispetler üzerinden vergi dairesi tarafından hesaplanmasına ve bu alacağın miktar olarak tespit edilmesine verginin tarhı denilmektedir. (V.U.K. md: 20)

Vergi yasalarına göre beyan üzerinden alınan vergiler «Tahakkuk Fişi» ile tarh ve tahakkuk ettirilir. Bu ilkeye göre vergi dairesince beyannamenin alınması üzerine bir tahakkuk fişi tanzim olunur ve bunun bir örneği yükümlüye veyahut beyannameyi yükümlü adına vergi dairesine tevdi edene verilir. Böylece vergi tahakkuk etmiş olur. Tahakkuk fişinin yükümlüye verilen örneği aynı zamanda beyannamenin makbuzu yerine geçer. (V.U.K. md: 25)

Beyana dayanan vergilendirmede esas olan beyan edilen miktar ve değerlerin vergilendirilmesidir. Ancak idarece, beyan edilen miktar ve değerler üzerinde her vakit doğruluk açısından araştırma ve inceleme yapma olanağı vardır. Devletin bu açıdan yükümlüye karşı denetleme üstünlüğü vardır.
İdare her vakit yükümlüleri ve yükümlülükle ilgili maddi olayları, kayıtları ve konuları araştırabilir ve yeniden tespit edebilir. (V.U.K. md: 127)

Ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırarak, belirlemek ve sağlamak vergi incelemesinin konusunu oluşturur. (V.U.K. md: 134) Vergi incelemesi yasal yetkisi bulunanlar tarafından yapılır. Hesap Uzmanları ve Yardımcıları, Maliye Müfettişleri ve Yardımcıları, Gelirler Kontrolörleri, Vergi Kontrol Memurları, Vergi Dairesi Müdürleri ve ilin en büyük mal memuru vergi incelemesi yapmakla yetkilidir. (V.U.K. md: 135)

4709 sayılı yasanın 1. maddesi gereği olarak gelir yasalarının kapsamına giren yükümlülerin hesaplarım inceleme görevi öncelikle Hesap Uzmanlarına aittir.

Yasal düzenleme gereği yukarıda belirtildiği üzere vergi incelemesi yetkili kılınmış idari-teknik elemanlar aracılığı ile gerçekleştirilmektedir. Vergi yasalarına veya diğer yasalara göre defter ve hesap tutan, evrak ve vesikaları saklamak ve istendiğinde göstermek zorunda olan gerçek ve tüzel kişiler vergi incelemesine tabidirler.

Beyana dayalı vergilendirmede geçerli olan yükümlünün beyanı ve bu beyan üzerinden hesaplanan vergi miktarıdır. Bu miktar idarenin alacağı, yükümlünün borcudur. Ancak sonradan idarece yapılacak olan denetimde beyan edilen miktarlarda bir uyuşmazlık ortaya çıkarsa, bulunan farklar ikmalen veya resen vergilendirilir.

A — İkmalen veya Re'sen Tarhiyat:

inceleme sonucunda yükümlü beyanında ortaya çıkan farkların dayandığı bulgulara göre vergilendirme işlemi tamamlanır veya doğrudan yapılır. Vergi hukukunda ikmalen veya re'sen deyimleriyle ifade edilen bu işlemleri şöylece tanımlayabiliriz.

a) ikmalen Vergi Tarhı her ne şekilde olursa olsun bir vergi tarh edildikten sonra bu vergiye ilişkin olarak meydana çıkan ve defter kayıt ve belgelere veyahut yasal ölçülere dayanılarak miktarı belirlenen bir matrah veya matrah farkı üzerinden alınacak verginin tarh edilmesidir. (V.U.K. md: 29)

b) Re'sen vergi tarhı ise vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya yasal ölçülere dayanılarak saptanmasına olanak bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunmasıdır. (V.U.K. md: 30)
Vergi inceleme elemanlarınca düzenlenmiş bulunan inceleme raporlarında belirtilen matra ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI