Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler SÖZLEŞMELERİN DAMGA VERGİSİ KANUNU KARŞISINDAKİ DURUMU

SÖZLEŞMELERİN DAMGA VERGİSİ KANUNU KARŞISINDAKİ DURUMU

Yazar : Hesap Uzman Yrd. Murat İNAN
Dergi : Ağustos 1986
MURAT İNAN
Hesap Uzman Yrd.

1 — Giriş:
Bilindiği üzere 488 Sayılı Damga Vergisi Kanuna ekli (I) Sayılı tabloda yazılı kağıtlar, nispi esasta veya maktu olarak Damga Vergisine tabi tutulmaktadırlar. Tablo dört ana bölümde düzenlenmiştir. Birinci bölümde akitlerle ilgi kağıtlar yer almaktadır.

Akit (sözleşme) iki tarafı bir hukuki muameledir. Bu itibarla iki tarafın karşılıklı ve birbirine uygun surette irade açıklamasında bulunmalarıyla meydana gelir. Nitekim Borçlar Kanunumuz da bunu birinci maddesinde «iki taraf karşılıklı ve birbirine uygun surette rızalarını beyan ettikleri takdirde akit (sözleşme) tamam olur» şeklinde belirtmiştir.

Sözleşmeler sözlü ya da yazılı olarak yapılmaktadır. Sözlü olarak yapılan akitler Damga Vergisine tabi tutulmazlar, Çünkü Damga Vergisinin konusu yazılı kağıtlardır. Yazılı şekilde yapılan akitler mukavelename olarak nitelendirilir ve Damga Vergisinin konusuna girerler.

2 — Sözleşmelerin Tekemmülü ve Vergiyi Doğuran Olay:

Yukarıda da açıklandığı üzere sözleşmelerin yazılı şekline mukavelename değildir. Mukaveleler genel olarak hazırlar arasında yapılır ve tarafların karşılıklı olarak imzalamasıyla tekemmül eder.
Damga vergisinde vergiyi doğuran olay, vergiye tabi kağıtların düzenlenmesidir. Kağıdın düzenlenmiş olmasından kasıt, yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçecek bir işaret konmak suretiyle eksiksiz olarak tekemmül etmesi, hüküm ifade edecek hale gelmesidir. Yine kanunun 20. maddesinde, damga pullarının kağıdın düzenlendiği anda yapıştırılacağı hükme bağlanmıştır. Bu, Kağıtların düzenlenmesinin vergiyi doğuran olay olduğunun, kanun hükmünde ifadesini bulan tespitidir

Buna göre, sözleşmenin düzenlendiği ve bunu tarafların imzaladıkları sırada vergi borcu da doğmuş olmaktadır. Pul ile ödeme halinde özel bir nokta da şudur: Damga vergisi prensip olarak, tahakkuku tahsile bağlı bir vergidir. Yani verginin ödenecek hale gelmesi için tarh, tebliğ ve tahakkuk işlemlerine gerek yoktur. Vergiyi doğuran olayın vuku ile tahsil edilir hale gelir. Tahsil edilmesi ile de tahakkuk da etmiş olur.

3 — Sözleşmelerde Vergileme:

Herhangi bir sözleşmenin damga vergisine tabi tutulabilmesi için;

— «Sözleşmede belli para bulunup bulunmadığı,

— Kağıdın belli para gösterilmesi mecburiyeti olan türden olup olmadığı,

— Belli bir meblağ olmamakla beraber, sözleşmedeki rakamların belli parayı ihtiva edip etmediği veya belli paraya ulaşılıp ulaşılamayacağı,

— Atıf yapılan kağıtlarda bunlardaki meblağ veya belli meblağı verecek rakam ve verilerin olup olmadığı»

hususlarının göz önünde bulundurulması gerekir.

Ayrıca sözleşmenin süresinin uzatılması, meblağındaki artış ve diğer değişiklikler halinde de kağıt yine mukavelename olarak vergiye tabi tutulur. (DVK. md. 14)

Vergileme, belli parayı ihtiva eden mukavelelerde nispi esasta, mukaveledeki meblağın binde beşi oranında; belli para bulunmayan mukavelelerde ise maktu olarak yapılır. Maktu verginin miktarı 500 TL. dir.

Sözleşme bir nüshadan fazla olarak düzenlenmiş ise, her nüshası ayrı ayrı aynı miktar veya nispette Damga Vergisine tabidir. (DVK. md. 5) Suretler ise, “aslı gibidir” şerhi verilerek sadece maktu vergiye tabidirler. Fotokopiler nüsha sayılmaz ve vergilendirilmeleri söz konusu değildir.

Yine sözleşmede birbirinden tamamen ayrı birden fazla akit ve işlem bulunduğu takdirde, bunların her birinden ayrı ayrı vergi alınır. Ancak sözleşmede toplanan akit ve işlemler birbirine bağlı ve bir asıldan doğma oldukları takdirde Damga Vergisi, en yüksek vergi alınmasını gerektiren akit veya işlem üzerinden alınır. (DVK. md. 6) Kağıt üzerine konulan imzanın birden fazla olması verginin tekerrürünü gerektirmez.

Kanunda geçen belli para terimi, kağıtların ihtiva ettiği veya bunlarda yazılı rakamların hasıl edeceği parayı ifade etmektedir. Belli bir para gösterilmesi zorunlu olan mukavelenamelerde bu paranın gösterilmesi bir zorunluluktur. (DVK. md. 11) Damga Vergisine tabi sözleşmelerde yazılı yabancı paralar Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tayin ve ilan edilecek fiyat üzerinden Türk pa ...

Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI