Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler Vergi Gelirlerinin Tahminlenmesine Yönelik Ekonometrik Model

Vergi Gelirlerinin Tahminlenmesine Yönelik Ekonometrik Model

Yazar : DR. ENGİN YILMAZ
Dergi : Ocak 2019

 

Vergi Gelirlerinin Tahminlenmesine Yönelik Ekonometrik Model

Dr. Engin YILMAZ

Gelir Uzmanı

ispanyolcom@gmail.com

Gönderilme Tarihi:12.10.2018 Kabul Tarihi: 06 11 2018

 

Özet

Vergi gelirleri, Türkiye ekonomisinin en önemli gelir kalemlerinden birisidir.  Vergi gelirleri güçlü bir ekonominin en önemli göstergesidir. Ülkemizde yıllar itibariyle vergi gelirleri sürekli bir artış göstermiş ve 2018 yılı itibariyle vergi gelirlerinin tutarı milli gelirin %24’ü seviyesine ulaşmıştır. Kalkınma Bakanlığınca, Orta Vadeli Program/Orta Vadeli Mali Plan içerisinde gerçekleştirilen vergi gelirleri tahminleri büyük sapmalar göstermektedir. Bu çalışma içerisinde öncelikle vergi gelirleri serisinin tarihsel süreç içerisindeki gelişimi ve yapısı incelenip, Kalkınma Bakanlığınca yapılan tahminlerin sonuçları detaylı olarak değerlendirilmiştir. Bu makale ARIMA metodunun sonuçlarının, devlet kurumlarının sonuçlarından daha iyi olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler: Vergi Gelirleri, Vergi Tahminleri, Vergi Gelirlerinin Tahminlenmesi

Jel Kodlaması: C1, C5, H20

 

Econometric Model for Forecasting Tax Revenues

The tax revenues are one of the most important revenues of the Turkish Economy. Tax revenues are best indicator of the sound economy. The amount of the tax revenues has increased continuously by years and the amount of the tax revenues has reached %24 of the Turkish national product. The forecasts are realized by Ministry of Development ( in Medium-Term Programme and Medium-Term Fiscal Plan) show great deviations from realized tax revenues. It is investigated the historical development and structure of the tax revenues and the results of the public’ tax forecasts are evaluated in detail. This article shows that ARIMA tax forecasts are better than public’ tax forecasts in Turkey.

Keywords: Tax Revenues, Tax Forecasting, Forecasting Tax Revenues

Jel Classification: C1, C5, H20

 

1.GİRİŞ

Türkiye 2001 krizinden kamu maliyesini güçlendirerek çıkmıştır. Kamu maliyesinin güçlenmesi; vergi gelirlerinin arttırılması ve kamu harcamalarının azaltılması sayesinde gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak faiz düzeyleri kriz öncesi düzeyinin altına inmiş ve kamu borç stoku azalmıştır.  Kamu harcamalarının geleceğe ilişkin projeksiyonu vergi gelirlerine göre daha kolaydır. Bunun nedeni, kamu harcamaları için limitlerin mali dönem başlamadan tespit edilmesidir. Vergi gelirlerinde ise projeksiyon yapılsa bile birçok bağımsız değişken varolan projeksiyon sonuçlarını olumlu veya olumsuz etkilemektedir. Avrupa Birliği, Maastricht Anlaşması ve İstikrar/Büyüme Paktı (SGP) belgelerinde vergi gelirlerinin tahmininin topluluğun finansal istikrarı açısından çok önemli olduğunu belirtmektedir. Avrupa Birliği başta olmak üzere, OECD, IMF, uluslararası finans kuruluşları ve derecelendirme kuruluşları çeşitli ülkelerin (topluluk) vergi gelirlerinin tahminlerine ilişkin sonuçlarını periyodik olarak yayınlamaktadırlar. Türkiye bu konuda oldukça geride kalmaktadır. Konuyla ilgili doğrudan çalışma olmadığı gibi dolaylı çalışma sayısıda oldukça azdır. Devlet kurumları ise, Orta Vadeli Program ve Orta Vadeli Mali Plan çerçevesinde vergi gelirlerinin tahminine yönelik sonuçları kamuyla paylaşmaktadır.

Bu çalışma içerisinde zaman serisi analizi yardımıyla kamu kurumlarınca yapılan vergi geliri tahminlerinden daha başarılı  bir ekonometrik model oluşturulmaya çalışılacaktır. İlk bölümde konuya ilişkin literatür taraması gerçekleştirilecektir. İkinci bölümde vergi geliri serisi tarihsel olarak aylık ve yıllık olarak sunularak yapısal olarak incelenecektir. Üçüncü bölümde, Kalkınma Bakanlığının vergi gelirlerinin tahminlenmesinde hangi modelleri ve spesifik olarak hangi değişkenleri kullandığı gösterilecektir. Dördüncü bölümde; kamu kurumları tarafından Orta Vadeli Program/Orta Vadeli Mali Plan çerçevesinde yapılan vergi gelirlerine ilişkin tahminler ayrıntılı olarak değerlendirilecektir. Beşinci bölümde vergi gelirlerinin tahminlenmesinde ARIMA modeli kullanılarak, kamu kurumlarının tahminleri karşısındaki başa ...


Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI