Ara
Filtreler
Kapat
Anasayfa Arşiv Makaleler Emsallere Uygun Bedel Tespitine İlişkin Örnek Bir Uygulama – Göstergesi Test Edilecek Tara ...

Emsallere Uygun Bedel Tespitine İlişkin Örnek Bir Uygulama – Göstergesi Test Edilecek Tarafın Seçimi

Yazar : Eski Hesap Uzmanı İSMAİL ONAY
Dergi : Ocak 2019

Emsallere Uygun Bedel Tespitine İlişkin Örnek Bir Uygulama – Göstergesi Test Edilecek Tarafın Seçimi

 

İsmail ONAY

Eski Hesap Uzmanı

 

            ÖZ

Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 13’üncü maddesi kapsamındaki işlemler için emsallere uygunluk ilkesine göre bedel tespitinde, gerek yöntem seçiminde gerekse de seçilen yöntemin uygulanışında karşılaştırılabilirlik analizi önemli bir yer tutmaktadır.

Karşılaştırılabilirlik analizinin işleyişine ilişkin olarak Çok Uluslu İşletmeler ve Vergi İdareleri İçin OECD Transfer Fiyatlandırması Rehberi’nde ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir. Açıklamalar sırasında çeşitli örnekler üzerinde durulmuş ve göstergesi test edilecek tarafın seçimine de değinilmiştir.

Yazımızda karşılaştırılabilirlik analizinin işleyişine ilişkin olarak “göstergesi test edilecek tarafın seçimi” yönünden örnek bir uygulamaya yer verilmiş ve emsal bedel tespiti için yapılan hesaplamalar işlenmiştir.

Örnek uygulama, ilişkili kişiye ürün satan kurum nezdinde karşılaştırılabilir fiyat yöntemi ile tespit edilen emsal bedelin mi yoksa bu ürünü satın alan ilişkili kişi nezdinde yeniden satış fiyatı yöntemi ile tespit edilen emsal bedelin mi dikkate alınması gerektiğine ilişkin bir model üzerine kuruludur.

Sorunun çözümünde her iki yönden çözümlemede bulunulmuş ve bu çerçevede emsallere uygunluk ilkesine göre geçerli bedel tespit edilmiştir.

Çalışma sırasında ayrıca emsal fiyat aralığı uygulamasına da değinilmiş ve aritmetik ortalama, mod, medyan gibi yöntemlerden işlemin mahiyetine en uygun olanın hangisi olduğu üzerine yorumlamalarda bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Emsallere uygunluk ilkesi, karşılaştırılabilirlik analizi, birleşik işlemler

 

1.    GİRİŞ

Kurumların ilişkili kişilerle olan mal veya hizmet alım satımlarında geçerli fiyatın emsallere uygunluk ilkesine aykırı olmaması gerektiğine ilişkin düzenleme, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı başlıklı 13’üncü maddesinde düzenleme altına alınmıştır. Bu nedenle emsallere uygunluk ilkesi, transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı müessesinin temel yapı taşıdır. İlkenin kalbinde ise karşılaştırılabilirlik analizi yer almaktadır.

Karşılaştırılabilirlik analizi sırasında ilişkili kişiler arasında gerçekleşen işleme konu mal veya hizmet için geçerli koşullar, aynı işlemin bağımsız teşebbüsler arasında gerçekleşmiş olması halindeki koşullarla karşılaştırılır ve varsa gerekli düzeltmeler yapılır. Düzeltim sonrası tespit edilen bedel emsallere uygunluk ilkesine göre geçerli bedel olacaktır.

Bağımsız teşebbüsler arasında gerçekleşen hangi işlemlerin seçilmesi gerektiği ise karşılaştırılabilirlik analizi sırasında göz önünde bulundurulacak hususlardan biridir. İlişkili kişilerden, mal veya hizmeti “satan” kişinin ilişkisiz kişilere yapmış olduğu satışın mı, yoksa mal veya hizmeti “alan” kişinin ilişkisiz kişilerden yapmış olduğu alışların mı karşılaştırmaya konu “kontrol dışı işlem” olarak değerlendirilmesi gerektiği sorusunun cevabı, Çok Uluslu İşletmeler ve Vergi İdareleri İçin OECD Transfer Fiyatlandırması Rehberi’nde “Göstergesi Test Edilecek Tarafın Seçimi” başlığı altında işlenmiştir.

Konuya ilişkin açıklamalarımız ise yazımızda aşağıdaki örnek olay üzerinden işlenmiştir.

“(A) marka televizyon ürünü imalatı ve ticareti faaliyeti ile iştigal eden FIRTINA A.Ş. söz konusu televizyonları aynı yıl içerisinde hem ilişkili kişi DOLU A.Ş.’ye hem de ilişkisiz kişilere satmaktadır.

Satılan televizyonlar garanti kapsamında olup, garanti uygulamasının kapsamı arızalı televizyonların iadesi uygulamasıdır.

DOLU A.Ş.’ye yapılan satışlarda garanti süresi bir yıl, diğer kurumlara yapılan satışlarda garanti süresi iki yıldır. Buna bağlı olarak satış fiyatları da ilişkili kişi ve ilişkisiz kişi için farklı tespit edilmektedir.

DOLU A.Ş. ayrıca 15 Adet f ...


Bu İçeriği Görüntülemek İçin Giriş Yapmanız Gerekmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI